Piją go, by schudnąć. Mówią, że działa jak Ozempic. Czy to prawda?

W ostatnich miesiącach w mediach społecznościowych, zwłaszcza na TikToku i Instagramie, coraz częściej pojawiają informacje o napoju określanym mianem "oatzempic". Ten tajemniczo brzmiący napój jest mieszanką płatków owsianych z wodą lub sokiem i zdaniem zwolenników wspiera odchudzanie.

Nazwa nawiązuje do leku Ozempic, stosowanego głównie w leczeniu cukrzycy typu 2 i znanego z działania hamującego apetyt. Twórcy internetowych filmów przekonują, że ten samodzielnie przygotowany napój owsiany zapewnia szybkie efekty, długotrwałe uczucie sytości i stanowi "naturalną alternatywę" dla farmakoterapii.

Czy za tą modą stoją jednak dowody naukowe? Odpowiedź brzmi: nie. Warto jednak przyjrzeć się faktom.

Zacznijmy od tego, że przeszukując informacje w sieci nie można znaleźć jednej, oficjalnej receptury na ten napój. W większości publikowanych nagrań pojawia się prosta mieszanka jednej - dwóch łyżek płatków owsianych z wodą, czasem z dodatkiem soku z cytryny, limonki lub cynamonu. Niektórzy zalecają dodanie przypraw dopiero po wcześniejszym namoczeniu płatków.

Zwolennicy przekonują, że taka mikstura daje szybkie uczucie sytości i pomaga ograniczyć apetyt. W mediach społecznościowych można znaleźć także sugestie, by pić ją zamiast śniadania lub jako popołudniową przekąskę, która ma zapobiegać wieczornemu podjadaniu. Ale w tym momencie warto zadać sobie pytanie: co dzieje się w organizmie po wypiciu "oatzempicu"?

W mediach społecznościowych wiele osób deklaruje, że po wypiciu takiego napoju szybciej czuje sytość i rzeczywiście nie jest to zaskakujące.

Owies zawiera beta-glukan, czyli rozpuszczalny błonnik, który w połączeniu z wodą tworzy żelową konsystencję. Taka struktura spowalnia opróżnianie żołądka i wydłuża uczucie pełności po posiłku. Badania pokazują, że dieta bogata w lepki błonnik rozpuszczalny może w pewnym stopniu wspierać kontrolę apetytu, ograniczać poposiłkowe skoki glukozy oraz pomagać regulować poziom cholesterolu.

Warto jednak pamiętać, że owies nie jest tu wyjątkiem. Podobny rodzaj błonnika znajdziemy także w jabłkach, cytrusach, siemieniu lnianym, jęczmieniu, babce płesznik, czy roślinach strączkowych. Wszystkie te produkty sprzyjają sytości i ogólnie wspierają zdrowie.

Fakt, że owies pomaga dłużej czuć się najedzonym ma naukowe uzasadnienie. Uczucie sytości nie przekłada się jednak automatycznie na trwałą utratę masy ciała. Długofalowa kontrola wagi opiera się na całościowym podejściu - na zbilansowanej diecie, regularnym ruchu i zdrowych nawykach, a nie na jednym modnym napoju. 

W przypadku samego "oatzempicu" nie przeprowadzono żadnych badań klinicznych. Nie istnieją publikacje oceniające ten napój pod kątem utraty masy ciała, kontroli apetytu, ani długofalowych efektów zdrowotnych. Brakuje również standaryzowanej receptury i jasno określonej dawki, co uniemożliwia rzetelną ocenę jego działania.

Dostępne dowody naukowe dotyczą natomiast owsa i zawartego w nim beta-glukanu. Badania kliniczne pokazują, że dodanie beta-glukanu do posiłku może zwiększać uczucie sytości i zmniejszać głód w porównaniu z podobnym posiłkiem bez błonnika. Z kolei metaanalizy wskazują, że regularne spożywanie beta-glukanu w umiarkowanym stopniu obniża poziom LDL ("złego" cholesterolu) oraz poprawia kontrolę glikemii.

Warto jednak podkreślić, że efekty te obserwowano w ramach zbilansowanej diety, a nie w kontekście jednego "magicznego napoju". Z naukowego punktu widzenia "oatzempic" to po prostu źródło rozpuszczalnego błonnika, który nie działa jak lek wpływający na hormony regulujące apetyt i poziom cukru we krwi.

W pewnych sytuacjach na pewno tak. Napój bogaty w błonnik ratuje jelita i może zwiększać uczucie sytości, co sprzyja wolniejszemu jedzeniu i pomaga w kontrolowaniu zjedzonej porcji.

Dla osób, które regularnie pomijają śniadanie albo jedzą w pośpiechu, owsiana mieszanka może być lepszym rozwiązaniem niż całkowite rezygnowanie z posiłku. Trzeba jednak pamiętać, że jej działanie wynika głównie z obecności błonnika i płynów - nie ma tu żadnej magii.

Jeszcze korzystniejszą opcją będzie prosty, bardziej zbilansowany koktajl: płatki owsiane, owoc (np. banan lub jagody), łyżka masła orzechowego lub pasty z nasion oraz mleko lub jogurt. Taki napój dostarcza nie tylko błonnika, ale też białka, zdrowych tłuszczów i cennych mikroelementów, dzięki czemu syci na dłużej i lepiej wspiera organizm.

Dla większości osób picie "oatzempicu" w niewielkich ilościach jest bezpieczne, ale nie jest to rozwiązanie pozbawione ograniczeń. Taki napój nie stanowi pełnowartościowego posiłku - zawiera niewiele białka, zdrowych tłuszczów i części ważnych mikroskładników, dlatego regularne zastępowanie nim posiłków może prowadzić do niedoborów lub zbyt niskiej podaży kalorii.

Nagłe zwiększenie ilości błonnika bywa też przyczyną wzdęć i dyskomfortu, zwłaszcza przy niedostatecznym nawodnieniu. Warto również pamiętać, że sama nazwa, sugerująca podobieństwo do leku, może wprowadzać w błąd i tworzyć wrażenie działania porównywalnego z farmakoterapią. Poleganie na internetowym trendzie, zamiast na profesjonalnej poradzie może opóźniać dostęp do skutecznego, opartego na dowodach wsparcia.

Trwała kontrola masy ciała opiera się na sprawdzonych podstawach: regularnym spożywaniu zbilansowanych posiłków z odpowiednią ilością białka, zdrowych tłuszczów i błonnika, ograniczaniu wysoko przetworzonej żywności i cukru, dbaniu o nawodnienie, aktywność fizyczną, sen oraz redukcję stresu. W razie wątpliwości dotyczących diety lub wagi, najlepiej skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym dietetykiem.

Źródła:

1. Today.com, https://www.today.com/health/diet-fitness/oatzempic-weight-loss-rcna146219
2. Science alert, https://www.sciencealert.com/oatzempic-fad-isnt-a-weight-loss-drug-alternative-experts-explain-why
3. EatingWell, https://www.eatingwell.com/oatzempic-tiktok-weight-loss-trend-8624396