Płeć psychiczna - czym jest, kształtowanie się płci

Wydawać się może, że płeć mamy jedną – kobieta, mężczyzna. Ten prosty podział przestaje być tak oczywisty, gdy weźmiemy pod uwagę, że badacze wyróżniają aż dziesięć rodzajów płci!

Każdy z nas posiada: płeć chromosomalną (genotypową), gonadalną, płeć wewnętrznych narządów płciowych, płeć zewnętrznych narządów płciowych, fenotypową, hormonalną, metaboliczną, socjalną, mózgową i wreszcie płeć psychiczną.

Zobacz film: "Alkohol i seks"

Płeć psychiczna - czym jest?

Co to jest gender?

Nasz płeć jest ściśle związana z kulturą, w której żyjemy. Dziecko przychodząc na świat zostaje więc wprowadzone do systemu symboli i znaków. W dzisiejszych...

Płeć psychiczna, gender, to kształtowana przez społeczeństwo i kulturę tożsamość płciowa. Według Światowej Organizacji Zdrowia są to stworzone przez społeczeństwo role, zachowania, aktywności i atrybuty jakie dane społeczeństwo uznaje za odpowiednie dla mężczyzn i kobiet. Potocznie pojęcia „męskość” i „kobiecość” używane są dla określenia obserwowalnych właściwości i zachowań związanych z płcią, zgodnych ze panującymi stereotypami. Każdy jako dziecko uczy się definicji kobiecości i męskości obowiązujących w danym społeczeństwie – tego jak kobieta czy mężczyzna ma wyglądać, jaki zawód wykonywać itp. Płeć psychiczną można też opisać jako identyfikowanie się z kobietami lub mężczyznami, spontaniczną gotowość do posługiwania się wymiarem płci w odniesieniu do siebie i świata.

Płeć psychiczna - kształtowanie się płci

Za początek oddziaływań środowiska można przyjąć zawołanie „to dziewczynka”, czy „to chłopiec” przy urodzeniu się dziecka. Od tej chwili dziecko wychowuje się według standardów męskości i kobiecości przyjętych przez otoczenie. Dziewczynki będą ubierane na różowo, chłopcy na niebiesko. Jednak noworodek nie jest psychoseksualnie neutralny, wpływy najbliższego otoczenia, identyfikujące nowo narodzonego człowieka jako osobnika przynależnego do jednej płci, nie mają znaczenia decydującego. Granice identyfikacji wyznacza natura.

Schematy świadomości płciowej zaczynają się tworzyć już wkrótce po urodzeniu, między innymi na podstawie obserwacji. Chociaż każdy sam na własny użytek wytwarza koncepcje tego, co to znaczy być mężczyzną, czy kobietą, to wielki wpływ na te schematy ma otoczenie społeczne. Nawet poprzez zabawy jakie oferujemy dzieciom, uczymy je określonych ról i postaw. Dziewczynki bawiąc się lalkami, w dom, uczą się, że ich rolą jest przede wszystkim dbanie o innych. Dla chłopców zarezerwowane są zabawy związane z eksplorowaniem przestrzeni, czy rozwiązywaniem problemów (gry w wojnę, rozmontowywanie drobnych przedmiotów czy urządzeń). Przyjmuje się, że około 5 roku życia identyfikacja płciowa zostaje zasadniczo ukształtowana. Jeżeli wcześniej, na etapie życia płodowego wystąpiła jakaś nieprawidłowość w procesie płciowego różnicowania, to w tym krytycznym okresie wzmacnia się lub łagodzi. Około 5 roku życia dzieci wkraczają w etap zwany „rozwojowym seksizmem”, co przejawia się zabawami tylko z dziećmi tej samej płci, wybieraniem zabawek, gier przypisywanych danej płci. Postępujące w trakcie wychowania zróżnicowanie męskiej i żeńskiej identyfikacji płciowej oraz akceptacja ról powinny się stopniowo pogłębiać w okresie dojrzewania, aż do wieku dojrzałości. Wiążą się one z grupami cech i repertuarem zachowań przypisywanych mężczyznom lub kobietom. Prawdziwy mężczyzna ma być niezależny, mało emocjonalny, stanowczy, silny, dominujący. Cechy kojarzone w naszym kręgu kulturowym z kobiecością to uczuciowość, troskliwość, uległość, zdolność do poświęceń, uczynność i opiekuńczość. Od dziewczynki oczekuje się, że wpisze się w ten model. Istnieją cechy, które z większą częstotliwością występują u mężczyzn lub u kobiet, jednak nie istnieje żadna cecha psychiczna, którą można by przypisać wyłączne jednej płci.

Nie jest także możliwe wskazanie z naukową dokładnością tego co „typowo męskie” czy „typowo żeńskie”. Może nie warto więc ograniczać wyrażania siebie tylko do tego co „męskie” lub „kobiece”? Stereotypy zawsze są uproszczeniem, także te dotyczące płci, czasami usilne dopasowywanie się do szablonu przynosi wiele cierpienia. Kobiety nie są jednorodną grupą, podobnie mężczyźni, każdy jest indywidualnością i ma prawo do własnej drogi. Wiele kobiet nie zgodzi się ze stwierdzeniem, iż jedynym sensem ich życia jest troska o innych. Nie uważają też, że są za słabe, za bierne, czy za dobre, aby sprawować kierownicze stanowiska, zajmować się polityką, samodzielnie stanowić o swoim życiu.

Komentarze (5)
~zen
~zen ponad rok temu

Brednie naćpanych ,,naukowców", które jeszcze bardziej podbijają uczuciu samotności i wyobcowania u zwykłego człowieka. A szpitale psychiatryczne pękają w szwach. Oto realne skutki waszej chorej ,,nauki". A na końcu tego wszystkiego i tak zawsze jest śmierć w przerażeniu że to już nieodwołalny samotny koniec. Oto wasze dzieło mentalnie SSmani...

Odpowiedz
mgr Kamila Krocz
mgr Kamila Krocz ponad rok temu

@jyjj, myślę, że Twoje wrażenia co do tego, że autorka tekstu w niektórych miejscach sama sobie zaprzecza, mogą wynikać z tego, że mamy wiele rodzajów płci, o czym wspomniano we wstępie artykułu. Mamy płeć biologiczną, genitalną, określaną na podstawie zewnętrznych narządów płciowych (penis i moszna vs. łechtaczka i wargi sromowe) i tutaj granice identyfikacji wyznacza natura, ale mamy też płeć psychiczną, czyli wewnętrzne poczucie przynależności do jednej z płci, które zależy nie tylko od genitaliów, ale też od wpływów społecznych, od tego, co przekazano nam w warstwie społecznej, od tego, do jakich ról płciowych nas przygotowano, jakie zabawy nam oferowano w dzieciństwie, jakie cechy u nas wzmacniano itp. Jeśli interesuje Cię tematyka płci psychologicznej, zachęcam do przeczytania S.L. Bem „Androgynia psychiczna a tożsamość płciowa”. Pozdrawiam!

Odpowiedz
~jyjj
~jyjj ponad rok temu

"wpływy najbliższego otoczenia, identyfikujące nowo narodzonego człowieka jako osobnika przynależnego do jednej płci, nie mają znaczenia decydującego. Granice identyfikacji wyznacza natura."
a za chwile
"wielki wpływ na te schematy ma otoczenie społeczne. Nawet poprzez zabawy jakie oferujemy dzieciom, uczymy je określonych ról i postaw"

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Orientacje seksualne
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Problem

~Prrrrrroooobbbbbllll • ostatni post wczoraj

1
Artykuły Orientacje seksualne
Orientacje seksualne

Homoseksualizm

Orientacja homoseksualna oznacza pociąg seksualny, ale także emocjonalne zaangażowanie w stosunku do tej samej płci. Psychologia i medycyna sprzed (...) seksualne: biseksualizm, heteroseksualizm, homoseksualizm. Były...

Orientacje seksualne

Transseksualizm - charakterystyka, kogo dotyczy

Transseksualizm określa zaburzenia identyfikacji płciowej, których podstawą jest niezgodność między psychicznym odczuciem płci a biologiczną budową ciała. Transseksualista nie akceptuje własnego ciała, pragnie stać się osobą płci przeciwnej (stąd łac....

Orientacje seksualne

Zdrowie a LGBT

Istnieje przekonanie, że inna orientacja seksualna niż orientacja heteroseksualna niesie ze sobą wiele czynników zagrażających zdrowiu człowieka. Dzieje się tak ze względu na relacje seksualne...

Orientacje seksualne

Coming out

Coming out

Odmienna orientacja seksualna jest problemem dla wielu osób homoseksualnych 
i biseksualnych. Powodem jest strach przed reakcją rodziców, rodzeństwa (...) jednak przychodzi moment, kiedy życie w zakłamaniu staje się...

Orientacje seksualne

Biseksualizm - orientacja psychoseksualna, definicja

Odmienne orientacje seksualne wciąż postrzegane są przez pryzmat wielu stereotypów. Chociaż społeczeństwo zaczyna coraz bardziej otwierać (...) się na mniejszości seksualne, wciąż wiele jest przypadków...

Orientacje seksualne

Rodzaje orientacji seksualnych

Orientacja seksualna to trwały, emocjonalny, uczuciowy i seksualny pociąg wobec osób określonej płci. Wbrew spotykanym do dziś opiniom nie jest on kwestią wyboru danej osoby, a uwarunkowany jest złożonym...

Orientacje seksualne

Gdzie szukać partnera?

zwracają uwagę na wpływ neuroprzekaźników na wybór partnera życiowego: dopamina i noradrenalina odpowiadają za podniecenie seksualne (...) , fenyloetyloamina decyduje o zakochaniu, serotonina uniemożliwia oderwanie myśli od partnera. Za...

Orientacje seksualne

Ruch LGBT

Wiele osób, nawet młodych, mylnie sądzi, że homoseksualizm i heteroseksualizm to jedyne istniejące orientacje seksualne, a określenie „LGBT" z niczym (...) o tym, że mniejszości seksualne istnieją i...

Orientacje seksualne

Jak określić swoją orientację?

W większości przypadków orientacja seksualna jest trwałym pociągiem seksualnym, emocjonalnym i uczuciowym w stosunku do osoby płci przeciwnej. Odnajdywanie przyjemności w sytuacjach intymnych z osobą...

Orientacje seksualne

Tożsamość płciowa dziecka

więc wątpliwości fakt, że odmienna orientacja seksualna u dziecka jest w takiej sytuacji wyjątkowo trudna do zaakceptowania. We współczesnym (...) przeerotyzowanym świecie niełatwo zachować powściągliwość seksualną,...