Polacy kochają. Jak na organizm wpływa biała kiełbasa?

Biała kiełbasa to niewędzona kiełbasa wieprzowa, która najczęściej występuje w formie surowej lub parzonej. Powstaje z grubiej mielonego mięsa, najczęściej z łopatki i szynki oraz dodatku tłustszych części wieprzowiny. Masa mięsna trafia do naturalnej osłonki z jelita wieprzowego, a jej smak wzbogacany jest głównie solą, czosnkiem, pieprzem oraz majerankiem.

W wielu recepturach pojawia się również niewielka ilość wody lub drobno kruszonego lodu dodawanego podczas wyrabiania mięsa. Taki zabieg utrzymuje niską temperaturę farszu i poprawia jego strukturę.

Kiełbasa w wersji surowej wymaga dokładnej obróbki cieplnej przed jedzeniem. Pod względem wartości odżywczej dostarcza sporo białka oraz tłuszczu. Porcja 100 gramów produktu często zawiera około 14-18 gramów białka oraz ponad 20 gramów tłuszczu, choć dokładne proporcje zależą od receptury producenta.

W składzie pojawia się także witamina B12, cynk oraz żelazo hemowe, czyli forma żelaza lepiej przyswajalna przez organizm niż ta, która znajduje się w roślinach.

Biała kiełbasa należy do produktów z dość wysoką wartością energetyczną. W 100 gramach znajduje się zwykle około 250-300 kalorii, choć dokładna liczba zależy od proporcji mięsa i tłuszczu użytych w produkcji. Taka porcja bez wątpienia jest produktem sycącym. Węglowodanów jest bardzo niewiele, ponieważ powstaje głównie z mięsa.

W składzie pojawiają się także składniki mineralne obecne w produktach mięsnych. Jednym z nich jest żelazo hemowe, czyli forma żelaza dobrze przyswajalna przez organizm. Biała kiełbasa dostarcza również witaminę B12 i B3, które uczestniczą w przemianach energetycznych.

Warto jednak pamiętać o zawartości sodu. W 100 gramach produktu jest go nawet kilkaset miligramów, dlatego częste spożywanie dużych porcji tego typu produktów zwiększa całkowitą ilość soli w diecie.

Tłuszcz z solą należą do składników, które najbardziej zniechęcają osoby dbające o zdrowie. W tym produkcie mięsnym spora część tłuszczu to nasycone kwasy tłuszczowe, które w dużych ilościach są w stanie podwyższać poziom cholesterolu LDL we krwi, czyli ten, który potocznie jest nazywany złym. W 100 gramach białej kiełbasy znajduje się zwykle około 10 gramów takich tłuszczów, dlatego przeciętna porcja szybko podbija kaloryczność całego posiłku.

Drugi element to sól. W tradycyjnych wyrobach mięsnych pełni funkcję przyprawy oraz składnika poprawiającego trwałość produktu. Jedna porcja kiełbasy jest w stanie dostarczyć odczuwalną część dziennej ilości sodu, którą u dorosłych osób zaleca się utrzymywać na umiarkowanym poziomie.

Warto też pamiętać, że w standardowym posiłku kiełbasa zwykle łączona jest z dodatkami, które także zawierają sól, a mowa oczywiście o pieczywie, żurku lub gotowych sosach.

Sposób przygotowania białej kiełbasy mocno wpływa na wartość całego posiłku. Gotowanie w wodzie lub w bulionie nie zwiększa kaloryczności produktu, ponieważ nie wymaga dodatkowego tłuszczu, ani dodatków. W trakcie podgrzewania część tłuszczu może nawet przejść do wywaru, dlatego taka metoda jest bardziej przyjazna niż smażenie.

Inaczej wygląda sytuacja na patelni. Podczas smażenia często dodaje się tłuszcz, więc porcja staje się wtedy bardziej kaloryczna. Pieczenie w piekarniku to rozwiązanie pośrednie. Tłuszcz częściowo wytapia się z kiełbasy i zostaje w naczyniu, dlatego końcowa zawartość energii jest niższa niż w wersji smażonej.

Warto także zwrócić uwagę na dodatki. Duża ilość tłustego sosu lub pieczywa mocno zwiększa kaloryczność posiłku. Natomiast podanie kiełbasy z kiszoną kapustą, ogórkiem kiszonym lub porcją innych warzyw wprowadza więcej błonnika oraz składników mineralnych.

Produkty mięsne dostarczają pełnowartościowe białko, czyli białko zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy potrzebne do budowy tkanek. Z punktu widzenia zdrowej diety duże znaczenie ma wielkość porcji oraz częstotliwość spożycia. Jedna porcja około 100 gramów będzie dla wielu osób rozsądną ilością, ale w urozmaiconym jadłospisie.

Warto też zwrócić uwagę na skład produktu. Krótsza lista składników zwykle oznacza mniejszą ilość zbędnych dodatków. Dobrym pomysłem jest także zestawienie kiełbasy z produktami roślinnymi. Warzywa, kiszonki oraz produkty pełnoziarniste wprowadzają błonnik pokarmowy, czyli składnik, który poprawia pracę jelit oraz zwiększa uczucie sytości po posiłku.

Biała kiełbasa nie jest produktem wybitnym zdrowotnie, więc na element okazjonalnego posiłku spisze się lepiej, niż na codzienne śniadanie.

Podczas zakupu białej kiełbasy warto w pierwszej kolejności sprawdzić:

• Skład produktu. W prostszych recepturach przeważa mięso wieprzowe, przyprawy oraz niewielka ilość skomplikowanych dodatków. W niektórych wyrobach pojawiają się również substancje poprawiające strukturę lub trwałość, na przykład fosforany albo przeciwutleniacze. Ich obecność nie jest automatycznie informacją o niskiej jakości, ale dłuższa lista składników zwykle wskazuje na bardziej przetworzony produkt. Warto też zwrócić uwagę na
• Procentową zawartość mięsa. W wyrobach wyższej jakości poziom mięsa jest znacznie większy, a ilość wody oraz dodatków jest mniejsza.
• Wygląd. Świeża biała kiełbasa ma jasnoróżowy kolor oraz dość zwartą strukturę farszu. Zbyt intensywnie szary odcień lub nadmiar płynu w opakowaniu może sugerować dłuższe lub nieprawidłowe przechowywanie.
• Datę przydatności oraz zalecenia dotyczące przechowywania. Świeże wyroby mięsne powinny być w niskiej temperaturze i nie są przeznaczone do bardzo długiego magazynowania.

Biała kiełbasa jest ważnym elementem polskiej kuchni i trudno się temu dziwić, ponieważ łączy intensywny smak z dużą sytością. Z punktu widzenia diety najwięcej zależy od ilości, częstotliwości oraz sposobu podania. Okazjonalna porcja dobrej jakości produktu w towarzystwie warzyw lub kiszonek może bez problemu znaleźć miejsce w zdrowym jadłospisie. Najważniejsze jest zaangażowanie przy wyborze produktu oraz umiar przy stole.

Źródła:

1. National Library of Medicine, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7388853/