Popularny składnik diety. Napędza raka wątroby, jelit i płuc

Ilość cukru spożywanego w pierwszych latach życia może pozostawiać ślad na zdrowiu na wiele kolejnych dekad. Taką zależność zauważyli naukowcy, którzy przeanalizowali dane kilkudziesięciu tysięcy Brytyjczyków urodzonych w okresie, gdy w kraju obowiązywało racjonowanie cukru oraz krótko po zniesieniu ograniczeń. To ważne ostrzeżenie także dla Polaków, którzy zjadają 45 kg cukru rocznie.

Może zwiększać ryzyko pięciu nowotworówMoże zwiększać ryzyko pięciu nowotworów
Źródło zdjęć: © Getty Images
Dominika Najda

Różnice pojawiły się wiele lat później

Badanie przeprowadzili naukowcy z University of Cambridge i China Agricultural University. Wyniki opublikowano w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences". Badacze wykorzystali wyjątkową sytuację historyczną. W Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej dostęp do cukru był ograniczony. Racjonowanie zakończyło się w 1953 roku, po czym jego spożycie gwałtownie wzrosło.


WIDEO
Ile cukru zawierają jogurty i deserki? Wiele osób nie ma o tym pojęcia


Dzięki temu można było porównać osoby urodzone w niewielkim odstępie czasu, ale mające zupełnie inne doświadczenia żywieniowe na bardzo wczesnym etapie życia. Analiza objęła około 64 tys. osób urodzonych w Wielkiej Brytanii w latach 1951-1956. Szczególną uwagę zwrócono na okres od poczęcia do drugich urodzin dziecka, czyli pierwsze 1000 dni życia.

- Dzieci mogą nie pamiętać, co jadły przed ukończeniem drugiego roku życia, ale ich późniejsze zdrowie, organizm, a nawet preferencje smakowe mogą nadal nosić ślady tych bardzo wczesnych doświadczeń - tłumaczy dr Weilong Zhang z University of Cambridge, współautor badania.

Naukowcy sprawdzili, jak długo poszczególne osoby były objęte ograniczoną dostępnością cukru w okresie prenatalnym i pierwszych latach życia, a następnie przeanalizowali ich stan zdrowia w dorosłości. Dłuższa ekspozycja na racjonowanie wiązała się z niższym ryzykiem kilku rodzajów nowotworów.

Największą różnicę odnotowano w przypadku raka wątroby, łącznie z nowotworem wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych - ryzyko było niższe o 69 proc. W przypadku raka prostaty różnica wynosiła 52 proc., raka płuca - 41 proc., raka odbytnicy - 40 proc., a raka piersi - 36 proc. Badanie pokazuje zależność między warunkami żywieniowymi na początku życia a późniejszym ryzykiem chorób.

Ślad widoczny również w wieku 50 lat

Szczególne zainteresowanie może budzić wynik dotyczący raka odbytnicy, zwłaszcza wobec obserwowanego w wielu krajach wzrostu liczby zachorowań na nowotwory jelita grubego u młodszych dorosłych. Dr Zhang zaznacza jednak, że wyniki nie pozwalają stwierdzić, iż większe spożycie cukru odpowiada za ten wzrost.

- Nasze ustalenia sugerują, że sposób odżywiania na bardzo wczesnym etapie życia może być jednym z czynników wpływających na ryzyko raka jelita grubego, a szczególnie raka odbytnicy, wiele dekad później - wyjaśnia badacz. Analiza przyniosła jeszcze jeden ciekawy wynik. Osoby, które na początku życia doświadczyły racjonowania cukru, również jako dorośli spożywały go mniej.

Osoby ograniczające cukier spożywały również ogólnie mniej jedzenia, a ich dieta była bardziej zróżnicowana i oceniana jako zdrowsza. Zdaniem naukowców może to oznaczać, że kontakt z bardzo słodkim smakiem we wczesnym dzieciństwie ma związek z preferencjami utrzymującymi się przez kolejne dziesięciolecia.

Różnice zauważono także przy ocenie wieku biologicznego. Osoby objęte ograniczeniami cukru na początku życia miały średnio o około 2,2 roku niższy wiek biologiczny niż osoby, które we wczesnym dzieciństwie miały dostęp do większej ilości cukru. Autorzy zwracają uwagę, że wyniki wpisują się w wcześniejsze obserwacje dotyczące racjonowania cukru w Wielkiej Brytanii.

Poprzednie analizy wskazywały na związki między mniejszą ekspozycją na cukier we wczesnym okresie życia a niższym ryzykiem cukrzycy i nadciśnienia. Nowe badanie nie daje podstaw do stwierdzenia, że jeden składnik diety przesądza o zachorowaniu na raka kilkadziesiąt lat później. Pokazuje jednak, że sposób żywienia w pierwszych latach życia może mieć znacznie dłuższe konsekwencje, niż wcześniej przypuszczano.

Źródła: PNAS

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie