Powstają z mieszaniny skrobi i wody. Bomba węglowodanów, kalorii, tłuszczu

Klasyczne chipsy ziemniaczane powstają z cienko krojonych plastrów surowego ziemniaka, które następnie są smażone lub pieczone i na koniec doprawiane. Z kolei chipsy formowane produkuje się z ciasta ziemniaczanego, czyli masy powstałej z mąki, skrobi, suszu ziemniaczanego i wody. Z tej mieszanki tworzy się identyczne kształty, które następnie są smażone w oleju i pokrywane przyprawami.

Różnice widać więc nie tylko w składzie, ale też w wyglądzie. Chipsy formowane są gładkie, równe i mają powtarzalny kształt, natomiast te z ziemniaków różnią się między sobą i mają nieregularne brzegi.

Masa, z której powstają chipsy formowane, to mieszanka kilku składników, które mają niewiele wspólnego z naturalnym ziemniakiem. Podstawą jest skrobia ziemniaczana lub kukurydziana, mąka ziemniaczana, susz ziemniaczany oraz woda. Do tej bazy dodaje się olej roślinny, a także emulgatory, spulchniacze i regulatory kwasowości, które poprawiają strukturę i trwałość gotowego produktu. W niektórych wersjach pojawiają się również zagęstniki i wzmacniacze smaku.

Całość przypomina jednolitą pastę, z której formuje się cienkie płatki chwilę przed ich usmażeniem lub wypieczeniem. W gotowym wyrobie trudno doszukać się świeżego warzywa, bo dominują składniki przetworzone i technicznie obrobione.

Chipsy formowane, podobnie jak klasyczne, najczęściej są smażone w głębokim tłuszczu, więc to znacząco podnosi ich kaloryczność. Do produkcji używa się olejów roślinnych, zazwyczaj rafinowanych, takich jak olej palmowy, słonecznikowy lub rzepakowy.

Tłuszcz jest potrzebny, by uzyskać chrupiącą strukturę i intensywny smak, ale jego ilość sięga nawet 30 procent masy. Wysoka temperatura smażenia powoduje, że olej wnika głęboko w strukturę chipsa, a przy tym może prowadzić do powstawania szkodliwych związków utleniania.

Choć niektóre produkty reklamowane są jako pieczone, w wielu przypadkach również zawierają sporo tłuszczu, który dodaje się na etapie przygotowywania masy lub już po obróbce termicznej.

Intensywny smak chipsów to w dużej mierze efekt dodatków aromatyzujących, a nie naturalnych składników. W formowanych wersjach wykorzystuje się mieszanki przypraw zawierające sól, cukier, suszone drożdże, aromaty dymu wędzarniczego, a także wzmacniacze smaku, takie jak glutaminian sodu.

To one podbijają smak serowy, paprykowy i cebulowy, niezależnie od zawartości faktycznych przypraw. Dodatki te są często stosowane, ponieważ uzyskują mocny i rozpoznawalny smak nawet wtedy, gdy baza produktu jest neutralna. Z tego też powodu chipsy smakują intensywniej niż produkty przygotowane z naturalnych składników.

Chipsy formowane mają niewiele wspólnego z wartościami odżywczymi, które kojarzą się z warzywami. W procesie produkcji znikają niemal wszystkie składniki obecne w świeżych ziemniakach. Błonnik, witaminy i minerały pozostają jedynie w śladowych ilościach. Dominują za to węglowodany z mąki i skrobi oraz dodawany tłuszcz.

Gotowy produkt dostarcza głównie niskiej jakości kalorie, bez większej wartości dla organizmu. Chipsy formowane nie wnoszą istotnej wartości do diety. To przekąska z wyrazistym smakiem, ale niską wartością odżywczą.

Aby rozpoznać chipsy, które nie powstały z plasterków ziemniaka, warto uważnie czytać etykiety. W składzie zamiast ziemniaków pojawiają się wtedy takie nazwy jak mąka ziemniaczana, skrobia, susz ziemniaczany lub masa ziemniaczana. Charakteryzują się idealnie powtarzalnym kształtem, najczęściej w formie gładkich, równych półksiężyców lub owalnych płatków, które łatwo odróżnić od naturalnych plasterków ziemniaka.

Tego typu produkty bardzo rzadko różnią się między sobą wyglądem, bo powstają w identycznych formach. Warto też zwrócić uwagę na nazwę, ponieważ zamiast "chipsy ziemniaczane" może pojawić się określenie "chipsy formowane" lub "produkt ziemniaczany". A to sygnalizuje użycie przetworzonych składników zamiast naturalnych ziemniaków.

Wśród sklepowych alternatyw warto szukać chipsów warzywnych z prostym składem, bez dodatku wzmacniaczy smaku i nadmiaru tłuszczu. Najlepsze będą produkty przygotowane z suszonych plasterków batata, buraka, marchewki lub jarmużu, które zostały upieczone lub poddane suszeniu zamiast smażeniu. Warto sprawdzać, czy na liście składników nie ma oleju palmowego, aromatów ani sztucznych dodatków.

Z kolei domowe przekąski dają większą kontrolę nad tym, co trafia na talerz. W warunkach domowych można łatwo przygotować chipsy z warzyw korzeniowych, jarmużu, a nawet cukinii. Wystarczy je cienko pokroić, doprawić ulubionymi przyprawami i upiec w piekarniku. Dobrym wyborem są także prażone nasiona dyni, słonecznika lub chrupiąca ciecierzyca. Domowy popcorn bez masła i soli również może być lekką i przyjemną przekąską, tym bardziej jeśli doprawimy go ziołami.

Chipsy formowane tylko przy pierwszym kontakcie przypominają te z prawdziwych ziemniaków. Ich skład, sposób produkcji i wartość odżywcza znacząco odbiega od tych bardziej naturalnych przekąsek. Świadomy wybór to nie tylko kwestia smaku, ale też wartościowy wpływ na codzienną dietę.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl