Prosta metoda na szybkie zapamiętywanie. Opracował ją neurobiolog
Każdy, kto kiedykolwiek próbował przyswoić duży zakres nowej wiedzy, czy to z książek, podcastów, czy wykładów, zna uczucie przytłoczenia. Wiele informacji wydaje się ciekawych i wartościowych, ale umysł nie zawsze potrafi ich od razu uporządkować. Brytyjski psychiatra, neurobiolog i filozof Iain McGilchrist zaproponował narzędzie, które pomaga poradzić sobie z tym problemem. To metoda Nexus.
Na czym polega metoda Nexus?
Nexus to system tworzenia "węzłów tematycznych", które pozwalają zobaczyć wzajemne powiązania między ideami. McGilchrist wyjaśniał, że na początku swojej pracy badawczej zapisał 70 kluczowych słów – pojęć pełniących funkcję centrum, czyli tytułowych "nexusów".
Każde słowo trafiło na osobną kartkę, a następnie zaczęło pełnić rolę "węzła", wokół którego gromadził notatki i obserwacje. Kartki układał, przesuwał i łączył, aż zaczęły tworzyć się sieci powiązań.
Proces można podzielić na cztery etapy:
Telefon komórkowy może uszkadzać pamięć
wybór tematów – określamy obszary, które chcemy zgłębić. Mogą to być np. hasła: "emocje", "technologia", "zdrowie psychiczne";
gromadzenie wiedzy – czytamy, słuchamy, oglądamy, notujemy;
przyporządkowanie informacji – każdą notatkę czy ideę odkładamy do odpowiedniego nexusowego węzła;
analiza całości – patrzymy z góry na powstałą mapę. To moment, w którym ujawniają się wzorce, zależności i nieoczywiste powiązania.
Dlaczego to działa?
Metoda Nexus opiera się na dwóch dobrze znanych mechanizmach psychologicznych:
odciążenie poznawcze – kiedy przenosimy myśli z głowy na zewnątrz (np. na kartki czy fiszki), odciążamy pamięć roboczą. To zmniejsza stres poznawczy i pozwala skupić się na analizie, a nie na samym "utrzymywaniu" faktów w pamięci;
mapy poznawcze – nasz hipokamp naturalnie tworzy "mapy" zależności: od orientacji w przestrzeni, przez układ sklepu, aż po chronologię wydarzeń historycznych. Układanie wiedzy w formie nexusów odzwierciedla ten mechanizm, dlatego nasz mózg łatwiej wychwytuje wzorce.
Zastosowania w praktyce
Choć metoda narodziła się w pracy badawczej McGilchrista, może być stosowana w codziennym życiu:
planowanie dużych projektów – np. kampanii czy wydarzenia. Tworząc węzły "budżet", "zespół", "logistyka", szybko zobaczymy, gdzie są luki i priorytety;
podejmowanie decyzji – przy wyborze nowej pracy czy miejsca zamieszkania można stworzyć mapy z obszarami: "koszty", "czas", "relacje", "zdrowie". Zestawienie faktów i emocji pod odpowiednimi kategoriami daje klarowniejszy obraz niż klasyczna lista;
pisanie książki czy artykułu – zamiast chaotycznych notatek, każdy pomysł trafia do jednego z nexusów. Dzięki temu łatwiej zobaczyć strukturę tekstu i logiczne przejścia między wątkami.
Metoda Nexus nie jest skomplikowanym narzędziem wymagającym specjalnego oprogramowania. To prosty, ale skuteczny sposób na oswajanie wiedzy – wykorzystujący naturalne predyspozycje ludzkiego mózgu. Jak podkreśla McGilchrist, dopiero gdy zaczynamy łączyć idee w sieci powiązań, naprawdę je rozumiemy i możemy twórczo wykorzystać.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Channel McGilchrist
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.