Rola witaminy C

Witamina C w organizmie człowieka pełni wiele różnych funkcji, m.in. uczestniczy w syntezie włókien kolagenowych, usuwa wolne rodniki oraz wzmacnia odporność organizmu. Jej bogatym źródłem są czarne porzeczki oraz czerwona papryka i natka pietruszki. Niedobór witaminy C powoduje niedokrwistość, osłabienie oraz przyczynia się do krwawienia dziąseł i pękania naczynek.

1. Funkcje witaminy C

Witamina C (kwas askorbinowy) jest potrzebna do codziennego funkcjonowania organizmu. To niezbędny składnik procesu powstawania tkanki łącznej, spajającej tkanki organizmu i usprawniającej transport składników pomiędzy nimi. Szczególne znaczenie witamina C odgrywa w metabolizmie lipidów oraz w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca. Dzięki kolagenowi, wytwarzanemu m.in. pod wpływem kwasu askorbinowego, szybciej goją się rany, złamania i siniaki, a krwotoki są dużo mniej obfite. Dodatkowo wspomaga układ odpornościowy, dzięki czemu choroba – gdy nas dopada – ma łagodniejszy przebieg, a jej objawy nie są tak dokuczliwe. Dobroczynnie wpływa też na serce i układ nerwowy.

Zobacz film: "Tłuszcze mogą być zdrowe. Sprawdź jakie są najlepsze dla dziecka"

Witamina C wykazuje zróżnicowane działanie. Jest podstawowym antyutleniaczem, usuwa wolne rodniki, tym samym zapobiega rozwojowi choroby nowotworowej.  Stosuje się ją w trudno gojących się ranach, odleżynach oraz pękających naczyniach krwionośnych. Jest konieczna do dobrego wchłaniania w przewodzie pokarmowym żelaza i wapnia. Witamina C chroni przed nowotworami jelita grubego, gdyż zapobiega tworzeniu się nitrozoamin, które wykazują właściwości kancerogenne. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że regularne spożywanie pokarmów bogatych w witaminę C zmniejsza ryzyko powstania nowotworów, zwłaszcza raka żołądka i przełyku. Ponadto odgrywa ważną rolę w zapobieganiu uszkodzeniom mózgu przez wolne rodniki, dzięki czemu wspomaga leczenie lub zmniejsza objawy chorób neurologicznych: choroby Alzheimera, schizofrenii, stwardnienia rozsianego, choroby Parkinsona. Jej nadmiar jest wydalany wraz z moczem, dlatego ciężko ją przedawkować. Jednak osoby mające skłonność do kamieni nerkowych nie powinny spożywać z dietą ani zażywać z suplementami diety więcej niż 1000 mg witaminy C na dobę.

2. Zapotrzebowanie na witaminę C

Zapotrzebowanie organizmu na witaminę C jest przedmiotem intensywnych badań. Jest zróżnicowane w poszczególnych krajach i waha się w granicach 30–100 mg/dzień. Dzienne zapotrzebowanie zwiększa się u osób z nadciśnieniem tętniczym, palących papierosy, alkoholików, cukrzyków, zestresowanych  i prowadzących nieprawidłowy styl życia. Zapotrzebowanie palaczy jest o 40 mg większe niż osób niepalących. Większej ilości tej witaminy potrzebują mieszkańcy dużych aglomeracji, gdyż niszczą ją obecne w środowisku zanieczyszczenia i toksyny. Przyjmowanie niektórych leków może także zwiększać zapotrzebowanie, a kwas acetylosalicylowy hamuje jej wchłanianie.

Kwas askorbinowy jest dobrze wchłaniany, gdyż z fizjologicznej dawki nieprzekraczającej 200 mg wchłania się niemal w 100 proc.

3. Niedobór witaminy C

Czy tak powszechnego składnika odżywczego może organizmowi zabraknąć? Tak. Niedobór witaminy C występuje przede wszystkim przy niewielkim spożyciu owoców i warzyw. Jego objawami są osłabienie, krwawienia z dziąseł, spadek wagi i długotrwałe gojenie się ran. Jeśli zauważasz u siebie te objawy, uzupełnij dietę o naturalną witaminę C znajdująca się w owocach i warzywach lub sięgnij po suplementy witaminowe.

Objawy niedoboru witaminy C:

  • pękające naczynia krwionośne,
  • łatwo powstające siniaki,
  • spadek odporności,
  • długo gojące się rany,
  • niedokrwistość,
  • osłabienie,
  • szybkie męczenie się,
  • bóle kostno-stawowe,
  • zaczerwienienie,
  • krwawienie dziąseł.

Jej długotrwały niedobór sprzyja powstawaniu zmian miażdżycowych w naczyniach oraz podwyższeniu ciśnienia krwi.

4. Witamina C a przeziębienie

Przeziębienie to inaczej wirusowe zapalenie dróg oddechowych. Najczęściej pojawia się ból gardła, katar i stan podgorączkowy. Choroba zazwyczaj atakuje w czasie chłodu i wilgoci, czyli w początkach sezonu jesienno-zimowego. Sprzyjają jej gwałtowne zmiany temperatury i osłabienie organizmu. Niestety, wiele osób przypomina sobie o ochronie przed przeziębieniem dopiero, gdy zaczynają chorować. Wtedy sięgają m.in. po witaminę C. Najlepiej zażywać ją jednak przed sezonem chorobowym. To najlepsza profilaktyka. Należy pamiętać, że powinno się ją przyjmować przed posiłkiem. Substancja ta rozpuszcza się w wodzie, a nie w tłuszczach. Nie trzeba obawiać się nadmiaru tej witaminy. Jeśli tak się zdarzy, nadmiar zostanie wydalony z moczem. Działanie witaminy C powinno być wspomagane obecnością witaminy E. Niestety, witamina C łatwo ulega zniszczeniu, jest narażona na działanie wysokiej temperatury.

Zdania na temat skuteczności witaminy C w zwalczaniu przeziębienia są nadal podzielone. Pewne jest, że uszczelnia naczynia krwionośne i dzięki temu zmniejsza obrzęki przy katarze, a także utrudnia rozwój choroby. Jedni uważają, że leczy tę dolegliwość, inni są zdania, że nie tylko nie leczy, ale zastosowana w nadmiarze niekorzystnie wpływa na nasz organizm. Zbyt duża dawka obciąża nerki i może doprowadzić do kamicy nerkowej. Ponadto może nasilać pewne choroby.

Witamina C jest dostępna bez recepty. Jednak zanim po nią sięgniemy i zaczniemy łykać zbyt duże dawki, powinniśmy skonsultować się z lekarzem.

5. Witamina C w diecie

Gdzie można znaleźć witaminę C? Na szczęście łykanie pigułek w przypadku kwasu askorbinowego nam nie grozi. Bogactwo „żółtej” witaminy znajduje się w warzywach i owocach. W organizmie wchłania się ona w jelicie cienkim.

Do produktów bogatych w witaminę C należą m.in.: cytryny, pomarańcze, grejpfruty, kiwi, melony, ananasy, ale także rosnące w Polsce czarne oraz czerwone porzeczki, truskawki, jagody czarnego bzu, maliny, jeżyny. Jest jej dużo w warzywach: brukselce, kapuście, kalafiorze, rzepie, cebuli, szpinaku, brokułach, groszku zielonym, kalarepie, szparagach, papryce. Znajduje się też w jabłkach, ziarnach soi, ziemniakach, pomidorach, karczochach.

Największe ilości występują w czarnej porzeczce, dzikiej róży, aceroli, czerwonej papryce oraz natce pietruszki i chrzanie (tabela 1).

Zawartość witaminy C w 100 g produktu

Produkt Zawartość w mg Produkt Zawartość w mg
Porzeczki czarne 182 Kapusta biała 48
Porzeczki czerwone 45 Kapusta kiszona 16
Truskawki 66 Pomidory 23
Pomarańcze 49 Chrzan 172
Grejpfrut 40 Papryka czerwona 139
Cytryna

Najlepszy sposób przechowywania warzyw i owoców bogatych w witaminę C stanowi mrożenie. Zwiększone zapotrzebowanie na nią występuje u kobiet w ciąży i osób pracujących fizycznie, gdyż przy ciężkim wysiłku wraz z utratą potu następują duże jej straty. Szczególną uwagę na zawartość witaminy C w diecie powinni również zwrócić mieszkańcy dużych miast, osoby mające stresujący tryb życia, przyjmujące leki o działaniu antyagregacyjnym oraz panie stosujące antykoncepcję hormonalną.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!