Witamina, która "zatrzymuje" starzenie. Różnica jest istotna

Telomery to końcówki chromosomów, które działają jak ochronne nakładki na DNA. Przy każdym podziale komórki telomery mogą się skracać, a gdy stają się zbyt krótkie, komórka traci zdolność do dalszego dzielenia się i przechodzi w stan starzenia lub obumiera. Z tego powodu długość telomerów bywa traktowana jako jeden z markerów biologicznego wieku i ryzyka niektórych chorób związanych ze starzeniem.

Wpis Bartosza Fiałka dobrze oddaje, dlaczego telomery tak często wracają w badaniach nad długowiecznością. Trzeba jednak pamiętać o ważnej rzeczy - telomery nie są jedynym wyznacznikiem starzenia, a ich długość zależy od wielu czynników.

"4 lata systematycznej suplementacji witaminy D3 w dawce 2000 j.m. na dobę znacząco spowolniły skracanie się telomerów w porównaniu z placebo (postarzały się o tylko 1 rok w ciągu tych 4 lat), co wskazuje, że witamina D może pomóc przeciwdziałać biologicznemu starzeniu się organizmu" - raportuje ekspert w swoim wpisie.

Analiza, o której pisze Bartosz Fiałek, wykorzystuje dane z dużego, randomizowanego, kontrolowanego placebo badania VITAL. W samym VITAL uczestniczyło 25 871 osób (kobiety powyżej 55 lat i mężczyźni powyżej 50 lat) i testowano w nim m.in. suplementację witaminą D3 w dawce 2000 j.m. dziennie.

W grupie otrzymującej witaminę D3 skracanie telomerów było istotnie wolniejsze niż w grupie placebo. Badacze opisują różnicę jako równoważną nawet około trzem latom biologicznego starzenia mniej w porównaniu z placebo.

Osoby przyjmujące witaminę D miały średnio o 140 par zasad mniej "utraconego" DNA telomerowego w ciągu 4 lat. Co ciekawe, suplementacja kwasami omega-3, również testowana w VITAL, nie wykazała istotnego wpływu na telomery w tej analizie.

Zobacz także: Wspiera serce i spowalnia starzenie. Prawdziwa "bomba" składników odżywczych

Badanie wskazuje na związek przyczynowy w ramach randomizacji, ale jednocześnie dotyczy konkretnej grupy, konkretnej dawki i konkretnego markera (telomerów w leukocytach). To nie oznacza automatycznie, że każda osoba będzie starzeć się wolniej w praktycznym sensie, ani że telomery przełożą się wprost na długość życia.

"Nasze wyniki sugerują, że ukierunkowana suplementacja witaminą D może być obiecującą strategią przeciwdziałania procesowi biologicznego starzenia, choć potrzebne są dalsze badania" - podkreślił dr Haidong Zhu, współautor badania.

Badacze wskazują kilka możliwych mechanizmów, z których najczęściej wymienia się:

• wpływ na stan zapalny (przewlekły stan zapalny przyspiesza procesy starzenia i może sprzyjać skracaniu telomerów),

• potencjalny wpływ na stres oksydacyjny,

• oddziaływanie na układ odpornościowy.

Witamina D działa jak hormon i reguluje ekspresję wielu genów, w tym związanych z odpowiedzią immunologiczną.

W praktyce suplementacja ma sens przede wszystkim tam, gdzie istnieje ryzyko niedoboru (np. mała ekspozycja na słońce, dieta uboga w witaminę D, osoby starsze). Jeśli ktoś rozważa dawkę 2000 j.m. dziennie, rozsądne jest omówienie tego z lekarzem i oparcie decyzji o badanie oraz indywidualne czynniki zdrowotne.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Facebook
2. The American Journal of Clinical Nutrition