Odkryli, co wpływa na rytm wypróżnień. Kluczowa jedna witamina
Coraz więcej badań pokazuje, że to, jak często korzystamy z toalety, nie jest wyłącznie kwestią diety, nawodnienia czy stylu życia. Najnowsze analizy genetyczne sugerują, że istotną rolę w regulacji rytmu wypróżnień może odgrywać jeden, dotąd niedoceniany mikroskładnik - witamina B1, czyli tiamina.
Rytm jelit zapisany w genach
Zespół naukowców kierowany przez genetyka Mauro D'Amato z Basque Research & Technology Alliance analizował dane genetyczne ponad 260 tys. osób z populacji europejskich i wschodnioazjatyckich. Badacze nie szukali konkretnej witaminy, ich celem było zrozumienie, jakie mechanizmy biologiczne stoją za motoryką jelit, czyli tempem przesuwania się treści pokarmowej przez przewód pokarmowy.
Witaminy z grupy B. Wszystko co musisz o nich wiedzieć
Ku zaskoczeniu zespołu, wśród najsilniejszych powiązań genetycznych pojawiły się warianty genów związanych z metabolizmem witaminy B1. To one okazały się istotnie skorelowane z częstotliwością wypróżnień.
Jak podkreślają autorzy badania, odkrycie to wskazuje na wcześniej nierozpoznaną rolę tiaminy jako potencjalnego regulatora pracy jelit. Problemy z motoryką jelit leżą u podstaw takich dolegliwości jak zaparcia, biegunki czy zespół jelita drażliwego, ale ich biologiczne przyczyny wciąż pozostają słabo poznane.
- Zaburzenia motoryki jelit są kluczowe w wielu powszechnych chorobach przewodu pokarmowego, jednak ich podłoże jest trudne do uchwycenia - tłumaczy Mauro D'Amato. - Wyniki genetyczne wskazują konkretne szlaki biologiczne, w tym metabolizm witaminy B1, które mogą stać się punktem wyjścia do dalszych badań laboratoryjnych i klinicznych.
Nowa rola witaminy B1
Analiza pozwoliła zidentyfikować dwa warianty genów wpływające na ekspresję białek odpowiedzialnych za aktywację i transport tiaminy w organizmie. W kolejnym etapie naukowcy sięgnęli po dane niemal 100 tys. uczestników brytyjskiego UK Biobank. Tam wykazano wyraźny związek pomiędzy spożyciem witaminy B1 a częstotliwością wypróżnień.
Co istotne, efekt ten był modyfikowany przez genetykę. U osób posiadających oba wspomniane warianty genów zależność między spożyciem tiaminy a rytmem wypróżnień wyglądała inaczej niż u reszty populacji. To sugeruje, że metabolizm witaminy B1 może realnie wpływać na tempo pracy jelit.
Witamina B1 jest niezbędnym składnikiem odżywczym, obecnym m.in. w pełnych ziarnach zbóż, roślinach strączkowych, mięsie i rybach. Klasycznie kojarzona jest z udziałem w przemianach energetycznych, ale jej znaczenie dla jelit i mikrobiomu dopiero zaczyna być badane.
Nie jest to pierwsza praca sugerująca, że tiamina może oddziaływać na przewód pokarmowy. Wcześniejsze badania wskazywały, że suplementacja witaminy B1 może łagodzić stany zapalne jelit. W jednym z randomizowanych badań klinicznych wykazano, że wysokie dawki tiaminy podawane przez 20 dni poprawiały objawy przewlekłego zmęczenia u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit.
Tiamina a zdrowie jelit
Autorzy nowego badania podkreślają, że ich wyniki nie są jeszcze podstawą do rutynowego zalecania suplementów witaminy B1 osobom z problemami jelitowymi. Otwierają jednak drogę do dalszych, bardziej precyzyjnych badań.
W przyszłości możliwe będzie sprawdzenie, czy celowane interwencje żywieniowe mogą poprawiać pracę jelit u osób genetycznie predysponowanych do zaburzeń motoryki. Taki kierunek wpisywałby się w rozwijającą się koncepcję medycyny spersonalizowanej, w której dieta i suplementacja są dostosowywane do indywidualnego profilu biologicznego pacjenta.
Badanie zostało opublikowane na łamach czasopisma naukowego "Neurogastroenterology" i stanowi kolejny przykład na to, jak ściśle połączone są geny, dieta i codzienne funkcjonowanie organizmu, nawet w tak prozaicznej, a jednocześnie istotnej kwestii jak rytm wypróżnień.
Źródła: Neurogastroenterology
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.