Warszawa pod lupą NFZ. Na te choroby najczęściej umierają mieszkańcy

Stołeczny samorząd razem z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym opracował dokument "Zdrowie Warszawianek i Warszawiaków – stan zdrowia mieszkańców stolicy w latach 2013-2023". To analiza oparta na danych Narodowego Funduszu Zdrowia, czyli świadczeniach realizowanych w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej i w leczeniu szpitalnym. Kluczowe zastrzeżenie jest jedno: w raporcie ujęto wyłącznie wizyty i zabiegi opłacone przez NFZ, bez usług prywatnych, abonamentów czy wydatków z własnej kieszeni.

Autorzy podkreślają, że to właśnie liczby mają być punktem wyjścia do decyzji zdrowotnych.

- Dokument prezentuje bardzo rzetelną wiedzę opartą na wszechstronnej analizie danych – ocenia prof. Rafał Krenke, rektor WUM i dodaje: - Bardzo bym chciał, abyśmy mówiąc o problemach zdrowotnych i radząc jak je rozwiązywać, opierali się na danych naukowych, a nie na zasłyszanych prawdach.

Zespół WUM pod redakcją naukową prof. dr hab. Mariusza Panczyka przeanalizował najczęściej diagnozowane schorzenia w latach 2013-2023: od nowotworów i chorób serca, przez cukrzycę i otyłość, po zaburzenia psychiczne oraz opiekę okołoporodową.

- Dane mają charakter naukowy, ale w sposób bardzo przystępny pokazują sytuację epidemiologiczną w dużym mieście, jakim jest Warszawa – zauważa ekspert.

Pozytywne zmiany w dekadzie są wyraźne: raport wskazuje na spadek zachorowań na raka płuca i raka szyjki macicy. To sygnał, że część działań profilaktycznych i zmian w zachowaniach zdrowotnych mogła zacząć działać na poziomie populacji.

- Jeżeli chodzi o raka płuc, globalnie mamy spadek liczby zachorowań, ale jest wyraźna różnica między grupą kobiet i mężczyzn. U mężczyzn sytuacja się poprawia, natomiast gwałtownie pogarsza się sytuacja wśród kobiet. Kiedyś 80 proc. zachorowań to byli mężczyźni, a teraz jest pół na pół – zaznacza prof. Pańczyk.

Drugi korzystny kierunek to lepsza wykrywalność chorób cywilizacyjnych, co można interpretować jako efekt większej świadomości zdrowotnej i skuteczniejszych interwencji przesiewowych.

Jednocześnie narosły nowe problemy, które dziś mocno obciążają system. Najbardziej alarmujący jest wątek metaboliczny: otyłość, szczególnie po pandemii, osiągnęła rekordowy poziom w 2023 r., a cukrzyca typu 2 rosła systematycznie przez całą dekadę. W praktyce oznacza to większe ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, pogorszenie jakości życia i rosnące koszty leczenia w kolejnych latach.

Raport podkreśla też ciężar chorób układu krążenia: to najczęstsza przyczyna zgonów w Warszawie, a problem jest szczególnie nasilony wśród mężczyzn po 65. roku życia. Obraz dekady uzupełniają dane o zdrowiu psychicznym: najszybciej przybywa rozpoznań zaburzeń nastroju i lękowych, zwłaszcza u młodzieży i młodych dorosłych, a pandemia dodatkowo przyspieszyła ten trend.

Zmieniła się również struktura opieki okołoporodowej: w opiece poporodowej rośnie udział kobiet 40+, co wpisuje się w trend późniejszego macierzyństwa i potrzebę lepszego wsparcia po porodzie.

Władze Warszawy podkreślają, że raport ma służyć planowaniu działań.

- Dane z publicznej opieki zdrowotnej przedstawione w raporcie, choć nie obejmują usług prywatnych, pokazują realne zmiany w zdrowiu mieszkanek i mieszkańców stolicy – zaznacza Renata Kaznowska, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy. Wśród priorytetów pojawiają się profilaktyka, edukacja, zdrowie psychiczne i promocja zdrowego stylu życia.

W praktyce mają to wzmacniać zarówno programy, jak i inwestycje w lecznictwo. Jarosław Jóźwiak, przewodniczący Komisji Zdrowia Rady m.st. Warszawy, wskazuje dwa filary odpowiedzialności miasta – profilaktykę i infrastrukturę – oraz podkreśla tempo modernizacji.

- Dzięki pieniądzom z budżetu miasta oraz środkom z Krajowego Programu Odbudowy mamy w miejskich szpitalach do czynienia z przyspieszeniem inwestycyjnym na niespotykaną skalę – zaznacza.

W tym samym duchu ratusz przypomina o budżecie na programy zdrowotne.

- W tym roku Warszawa przeznaczy niemal 36 mln zł na miejskie programy zdrowotne – szczepienia, programy profilaktyki onkologicznej, wsparcia psychicznego czy promowania zdrowych nawyków żywieniowych i aktywnego stylu życia wśród uczniów – mówi Kaznowska.

Źródło: um.warszawa.pl, materiały prasowe