Trwa ładowanie...

Witaminy- charakterystyka, rola, występowanie

Witaminy to związki, które są niezbędne do funkcjonowania naszego organizmu. Jeśli chcemy utrzymać odpowiedni poziom witamin w naszym ciele, powinniśmy regularnie spożywać zdrowe i zbilansowane posiłki. Witaminy występują w wielu produktach żywnościowych, zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Jaką rolę w naszym organizmie spełniają witaminy? W jakich produktach spożywczych możemy je znaleźć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

spis treści

1. Czym są witaminy?

Witaminy stanowią grupę organicznych związków chemicznych, które są niezwykle ważne dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Ich nazwa odnosi się do łacińskiego terminu „vita”, oznaczającego życie. Pierwszą odkrytą witaminą była witamina B1. Została ona wyodrębniona z otrębów ryżowych przez polskiego biochemika, Kazimierza Funka.

Ze względu na rozpuszczalność, witaminy dzieli się na te rozpuszczalne w tłuszczach i te rozpuszczalne w wodzie. Witamina A, witamina D, witamina E oraz witamina K są związkami rozpuszczalnymi w tłuszczach. Witaminy z grupy B oraz witamina C to związki rozpuszczalne w wodzie.

Witaminy to substancje egzogenne, co oznacza, że organizm nie wytwarza ich w ogóle lub syntezuje jedynie w małym stopniu. W większości przypadków witaminy muszą być dostarczane organizmowi z pożywieniem. Innym źródłem witamin są bakterie i prowitaminy.

Zobacz także:

2. Rodzaje witamin

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach można w prosty sposób przedawkować. Wynika to z faktu, że ich nadmiar kumuluje się w naszej tkance tłuszczowej. Witaminami rozpuszczalnymi w tłuszczach są następujące substancje:

Witaminy rozpuszczalne w wodzie są wydalane z organizmu wraz z moczem, dlatego bardzo trudno je przedawkować. Związkami rozpuszczalnymi w wodzie są następujące witaminy:

  • witamina B1,
  • witamina B2,
  • witamina B3,
  • witamina B5,
  • witamina B6,
  • witamina B7,
  • witamina B9,
  • witamina B12,
  • witamina C.

3. Rola i źródła witamin

Rola witamin w organizmie jest bardzo rozległa. Witaminy pełnią ważną funkcję w przemianie materii człowieka, wspierają pracę układu immunologicznego, wpływają na stan układu nerwowego i wzrokowego. Dodatkowo, witaminy odpowiadają za rozwój układu kostnego i mięśniowego. Pomagają zredukować stres i pozwalają zachować zdrowie psychiczne.

Istnieją witaminy, które pełnią funkcję przeciwutleniaczy. Przykładem takiego związku może być witamina C, znajdująca się w komórkach oraz surowicy krwi. Usprawnia ona transport składników między komórkami i stanowi bardzo ważny element procesu powstawania tkanki łącznej. Wykazuje działanie antyoksydacyjne. Oznacza to, że chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Przeciwdziała starzeniu się skóry i zapobiega wielu chorobom, np. chorobie Alzheimera, zaćmie, miażdżycy.

Witamina A, podobnie jak witamina C wykazuje działanie antyoksydacyjne. Wpływa regulująco na nasze gruczoły łojowe, przeciwdziała przetłuszczaniu się włosów, trądzikowi oraz łuszczycy. Doskonałym źródłem witaminy A są winogrona, brukselka, sery, żółtka jaj, awokado, ryby, a także oleje roślinne. Niedobór witaminy A może powodować u pacjentów tzw. kurzą ślepotę.

Witaminy z grupy B pełnią niezwykle ważną rolę nie tylko w układzie nerwowym, ale także w układzie mięśniowym i sercowo-naczyniowym. Pozwalają zachować dobre samopoczucie, uczestniczą także w produkcji krwinek czerwonych (erytrocytów). Niedobór witamin z grupy B zazwyczaj objawia się problemami z koncentracją, spadkiem apetytu, drażliwością.

Witaminę B12 (kobalaminę) znajdziemy głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, tj. mięsie, rybach, mleku, jajach, serach, wędlinach. W produktach roślinnych witamina ta praktycznie nie występuje. Dobrym źródłem są też drożdże spożywcze.

Witamina D to tak naprawdę steroidowe organiczne związki, które rozpuszczają się w tłuszczach. Do najważniejszych witamin z tej grupy zaliczane są witamina D3 i witamina D2. Rolą witaminy D jest utrzymanie w organizmie prawidłowego poziomu wapnia i fosforu. Dodatkowo, związek ten odpowiada za stan naszych kości i zębów.

Niedobór witaminy D może powodować u pacjentów cukrzycę, nowotwory, zaburzenia depresyjne, zaburzenia pracy układu immunologicznego, choroby sercowo-naczyniowe. Niski poziom tej witaminy zazwyczaj objawia się zmęczeniem, bólami stawów, drażliwością, obniżonym samopoczuciem.

Wpływ witaminy E na zdrowie człowieka jest nie do przecenienia. Związek ten jest bardzo silnym przeciwutleniaczem, który zwalcza szkodliwe działanie reaktywnych form tlenu. Witamina E obniża poziom złego cholesterolu, przeciwdziała miażdżycy, minimalizuje ryzyko wystąpienia zakrzepów i chorób układu sercowego. Doskonałym źródłem witaminy E są orzechy, pestki słonecznika, pestki dyni, sezam, migdały, orzechy włoskie, pestki winogron.

Witamina K pełni niezwykle ważną rolę dla prawidłowego procesu krzepnięcia krwi. Stanowi ona grupę związków tj. K1 (fitochinon), K2 (menachinon) oraz K3 (menadion). Jeśli w organizmie człowieka występuje zbyt mała ilość witaminy K, może dochodzić do krwotoków z nosa, trudnych do zatamowania krwawień, obfitych miesiączek. Witaminę K możemy znaleźć w zielonych warzywach, oleju roślinnym, botwinie, sałacie rzymskiej, jarmużu, brokułach, kapuście, szaparagach, awokado.

Zobacz też: Jak suplementować witaminę D latem?

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.