Wrodzone niedobory odporności u dzieci

spis treści
rozwiń

Układ odpornościowy człowieka zaczyna kształtować się już w 6. tygodniu życia płodowego, ale pełną dojrzałość uzyskuje dużo później, tzn. ok. 12-13 roku życia. Oznacza to, że zaraz po urodzeniu układ immunologiczny nie potrafi w pełni bronić organizmu przed patogenami tak, jak się to dzieje u ludzi dorosłych. Dzieci, a zwłaszcza te, które uczęszczają do żłobków i przedszkoli narażone są na częste występowanie infekcji. Może się to zdarzać nawet po 8 razy w ciągu roku, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.

Czasem jednak przyczyna tych infekcji jest dużo poważniejsza niż tylko typowa niedojrzałość układu immunologicznego. Częste zakażenia mogą być manifestacją wrodzonych niedoborów odporności.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

1. Czym są wrodzone niedobory odporności?

Wrodzone, inaczej pierwotne niedobory odporności to genetycznie uwarunkowane choroby, które związane są z niewydolnością układu odpornościowego (mogą występować zaburzenia w zakresie budowy, dojrzewania czy funkcjonowania komórek i narządów układu immunologicznego).

Częste infekcje u dzieci niepokoją zarówno ich rodziców jak i lekarzy, ale kiedy warto wzmożyć czujność i skierować dziecko na bardziej szczegółowe badania diagnostyczne?

Oto 10 niepokojących objawów sugerujących istnienie niedoboru odporności:

  • osiem lub więcej zapaleń uszu w ciągu roku,
  • dwa lub więcej zapalenia zatok w ciągu roku,
  • dwa lub więcej zapalenia płuc w ciągu roku,
  • antybiotykoterapia trwająca ponad dwa miesiące, dająca niewielką poprawę kliniczną,
  • brak przyrostu masy ciała i zahamowanie wzrostu,
  • konieczność leczenia zakażeń dożylnymi antybiotykami,
  • nawracające głębokie ropnie skórne lub ropnie narządowe,
  • przewlekłe owrzodzenia jamy ustnej lub skóry u dzieci po pierwszym roku życia,
  • przebycie dwóch lub więcej ciężkich zakażeń, tj. zapalenie mózgu, kości lub posocznica,
  • wywiad rodzinny wskazujący na występowanie pierwotnych niedoborów odporności.

Dzieci z wrodzonymi niedoborami odporności narażone są na powtarzające się i przewlekające infekcje, dlatego niebagatelną rolę odgrywa tu profilaktyka.

2. Zapobieganie wrodzonym niedoborom odporności

Co możemy zrobić, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia choroby oraz wspomóc i tak już nie do końca sprawny układ odpornościowy? Działania zapobiegawcze obejmują m.in.:

  • szczepienia ochronne (należy jednak pamiętać, że dzieci z niedoborami odporności mogą nie wytworzyć odpowiedniej ilości przeciwciał chroniących przed zakażeniem. Ponadto szczepionki żywe, zarówno wirusowe jak i bakteryjne, są przeciwwskazane. Dlatego też u tych dzieci stosuje się indywidualne programy szczepień, aby uzyskać jak największą skuteczność przed zakażeniem),
  • unikanie zbiorowisk ludzkich,
  • unikanie picia wody o niepewnej czystości,
  • dbanie o higienę osobistą, w tym również o higienę jamy ustnej,
  • zmianę klimatu co najmniej raz w roku,
  • odpowiednie żywienie,
  • rehabilitację ruchową.

Ważną rolę odgrywa również wsparcie psychologiczne nie tylko dziecka, ale także całej jego rodziny. Choroba bowiem znacznie obniża jakość życia małego człowieka oraz w dużym stopniu angażuje jego najbliższych.

3. Pospolity zmienny niedobór odporności

Przykładem jednego z częściej spotykanych niedoborów odporności jest pospolity zmienny niedobór odporności czyli CVID (common variable immunodeficiency). Występuje tu zaburzona synteza przeciwciał, która może ujawnić się zarówno w wieku niemowlęcym jak i dorosłym. Cechą charakterystyczną są nawracające zakażenia dróg oddechowych spowodowane przez gronkowce, pneumokoki, Haemophilus influenze czy czasami Mycoplasma pneumoniae. U niektórych chorych występują także zaburzenia ze strony układu pokarmowego oraz zakażenia wywołane przez Giardia lamblia. Ponadto często bywa konieczna profilaktyka antybiotykowa.

W przypadku chorób przebiegających z niedoborem przeciwciał sposobem na wzmocnienie układu immunologicznego jest ich uzupełnienie. Zazwyczaj preparaty immunoglobulin stosuje się co 3-4 tygodnie i u większości chorych udaje się uzyskać stężenie chroniące organizm przed infekcjami.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!