Trwa ładowanie...

Zapalenia i zakażenia powiek - rodzaje, objawy, leczenie

Zaczerwieniona powieka, gradówka, jęczmień czy zaschnięta wydzielina na rzęsach to dość popularne problemy. Często też objawy są mniej charakterystyczne – niewielki dyskomfort, swędzenie i podrażnienie brzegów powiek oraz pieczenie, łzawienie oczu, z czasem pojawia się charakterystyczny obrzęk i przekrwienie. Najczęściej źródło tych dolegliwości tkwi w nieprawidłowości brzegów powiek. Jakie wyróżniamy choroby powiek i jak sobie z nimi radzić?

Zobacz film: "Okulista zbadał oko. Od razu wysłał pacjenta na operację"

spis treści

1. Budowa i rola powiek

Powieki są niezbędnym elementem ochrony oka. Stanowią mechaniczną barierę chroniącą przed ciałami obcymi, światłem i zmianami temperatury. Dzięki mruganiu umożliwiają też rozprowadzanie filmu łzowego po oku, zapewniając tym „ostre” i dobre widzenie.

#dziejesienazywo: Kto powinien wykonać ortokorekcję wzroku? (WIDEO)
#dziejesienazywo: Kto powinien wykonać ortokorekcję wzroku? (WIDEO)

Ortokorekcja to metoda leczenia wad wzroku, która zyskuje sobie coraz większą liczbę zwolenników. Polega...

zobacz galerię

Powieki są śluzówkowo-skórną osłoną składającą się z trzech elementów:

  • skóry, cieńszej niż gdziekolwiek indziej na powierzchni ciała, w związku z tym jest ona też niezwykle delikatna;
  • brzegu powiek:
  • brzegu przedniego, z którego wyrastają rzęsy;
  • brzegu tylnego przytwierdzonego do wewnętrznej części oka, zawierającego mieszki włosowe i elementy gruczołowe;
  • spojówki powiek (wewnętrznej).

1.1. Gruczoły Meiboma

W obrębie brzegów powiek znajdują się liczne gruczoły łojowe zwane gruczołami Meiboma. Wydzielają niewielkie ilości wydzieliny tłuszczowej budującej zewnętrzną warstwę filmu łzowego, która zabezpiecza przed odparowaniem i przelewaniem się łez przez brzegi powiek, oraz zapewnia gładką powierzchnię oczu.

Wydzielina gruczołów Meiboma gromadzi się na brzegu powiek, uszczelniając zamkniętą szparę powiekową. Z krawędzi przedniej powiek wyrastają rzęsy, do których mieszków uchodzą inne gruczoły łojowe zwane gruczołami Zeissa i gruczoły potowe Molla. Dysfunkcja gruczołów powiekowych (ich zbyt skąpe lub zbyt obfite wydzielanie) prowadzi do nieprawidłowości w obrębie brzegów powiek i prowadzi do zapalenia brzegów powiek.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2. Zapalenia i zakażenia powiek

Stan zapalny powiek może być wywołany różnymi patogenami, takimi jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty. W różnicowaniu ważne jest odróżnienie zakażenia od zadrażnienia brzegów powiek i spojówek wywołanego stałym drażnieniem pyłami, dymem, wysuszonym powietrzem w pomieszczeniach klimatyzowanych czy długą pracą przy sztucznym świetle. Taki stan może też być związany ze stałym napięciem akomodacji w oczach z niewyrównaną wadą wzroku, szczególnie z astygmatyzmem i/lub nadwzrocznością.

Choroby powiek dotyczą mnóstwa osób. Na szczęście w większości przypadków dość łatwo sobie z nimi poradzić.

2.1. Jęczmień

Przyczyną stanu zapalnego brzegu powiek, również niezwiązaną z zakażeniem, jest nadmierne wydzielanie powiekowych gruczołów łojowych. Leczenie, jeżeli nie jest powikłane zapaleniem spojówek, polega na utrzymywaniu higieny powiek.

Zapalenie brzegów powiek i spojówek może być przyczyną jęczmieni. Zapalenia gruczołów przyrzęsowych Zeissa lub Molla, powoduje wytworzenie jęczmienia zewnętrznego, natomiast tarczkowych Meiboma – jęczmienia wewnętrznego. Jęczmień zewnętrzny może ewakuować swoją wydzielinę na zewnątrz wzdłuż rzęsy.

Jęczmień wewnętrzny natomiast jest małym ropniem wywołanym zakażeniem gronkowcowym, może przebić się ku wewnętrznej lub skórnej stronie powieki.

2.2. Ropień i ropowica

Szczególnie dramatycznie przebiegającymi schorzeniami powiek są infekcje ropne. Ropień i ropowica powieki powstają w wyniku zakażenia rany skóry lub przejścia procesu chorobowego z tkanek oczodołu. Najczęstszą przyczyną są czyraki, jęczmień wewnętrzny, zapalenie tkanek oczodołu, ropne zapalenie zatok przynosowych, u niemowląt zapalenie kości szczęki, ropnie przerzutowe w chorobach zakaźnych i zaburzeniach pola widzenia

Charakterystyczny jest różnego stopnia naciek zapalny skóry powiek, duża bolesność, podwyższona temperatura. W przypadku rozległego ropnia i ropowicy powiek zawsze należy sprawdzić ruchomość gałki ocznej, gdyż jej brak świadczy o zajęciu tkanek wenątrzoczodołowych. Leczenie uzależnione jest od rozległości stanu zapalnego oka i polega najczęściej na podaniu antybiotyku o szerokim spektrum.

2.3. Choroby alergiczne powiek

Innego typu zagadnieniem są choroby alergiczne powiek. Mogą one przebiegać z ostrym obrzękami, który występuje wskutek uczulenia na różne bodźce chemiczne i fizyczne. Leczenie chorób oczu polega na wyeliminowaniu alergenu oraz leczeniu objawowym lekami odczulającymi ogólnie oraz preparatów sterydowo-antybiotykowych miejscowo.

2.4. Wirusowe choroby powiek

Do schorzeń skóry powiek wywoływanych przez wirusy należą: opryszczka zwykła, półpasiec oczny, ospianka, brodawka i mięczak zakaźny. W przebiegu opryszczki zwykłej widoczne są pęcherzyki wypełnione przezroczystym płynem surowiczym, które mogą ulec nadkażeniu bakteryjnemu.

W półpaścu ocznym zmiany pęcherzykowe na skórze powiek występują wzdłuż przebiegu i gałęzi nerwu trójdzielnego – nerwu czołowego, czasem łzowego i nosowo-rzęskowego. W tym ostatnim przypadku może wystąpić zapalenie rogówki i tęczówki. W leczeniu obu tych schorzeń stosuje się roztwory acycloviru i antybiotyku, czasem w połączeniu ze sterydem miejscowo.

3. Leczenie chorób powiek

Zazwyczaj stan zapalny cofa się szybko, ale w rzadkich przypadkach może być przyczyną groźnych powikłań. Obok jęczmienia, popularnie występującą zmianą jest gradówka. Powodowana jest zapaleniem przewlekle ziarninującym, spowodowanym zablokowaniem ujść gruczołów tarczkowych i gromadzeniem się wydzieliny łojowej. Jest często efektem końcowym niewyleczonego jęczmienia. Jeżeli nie ustąpi samoistnie i utrzymuje się stan zapalny, wskazane są ciepłe okłady i antybiotyki miejscowo.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.