Zasady zdrowego odżywiania

W ostatnich latach temat zdrowego odżywiania stał się bardzo powszechny i modny. Taki trend będzie się utrzymywał ze względu na kojarzenie „zdrowego odżywiania” ze szczupłą sylwetką. Choć od dziesięcioleci bada się wpływ poszczególnych produktów na stan naszego organizmu, to jednak wciąż pojawiają się nowe teorie odnośnie do tego, co jest „zdrowe”, a co nie. Często teorie te są ze sobą sprzeczne, a nawet się wykluczają, co sprawia, że przeciętny Kowalski czuje się zagubiony i ma ochotę zapytać: „Jak się odżywiać, aby być zdrowym?”

1. Znaczenie zdrowego żywienia

Nasze ciało jest zbudowane z komórek, które wciąż rosną i odnawiają się, a do tego potrzeba im składników odżywczych, których źródłem jest spożywany pokarm. W ten sposób nasz wygląd, samopoczucie, zdolność do wielu aktywności oraz zdrowie zależą od codziennej diety. Ważne jest, by uświadomić sobie, że na zdrowy tryb życia nie warto czekać do późnej starości, tymczasem nieodpowiednio się odżywiając, nie wysypiając i nie dbając o odpoczynek. Właśnie teraz, bez względu na to, na jakim etapie życia się znajdujesz, możesz wdrożyć zmiany, dzięki którym aktualna oraz późniejsza jakość twojego życia będzie lepsza niż dotychczas. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zależność pomiędzy zwyczajami żywieniowymi a występowaniem groźnych chorób cywilizacyjnych (takich jak otyłość, cukrzyca, choroba niedokrwienna serca, niektóre nowotwory) są silnie związane z tym, co spożywasz.

2. Zbilansowana dieta

Tak naprawdę trudno podliczyć wszystkie składniki mineralne, witaminy, flawonoidy, enzymy i inne związki, których dostarczamy sobie wraz z pożywieniem. I bardzo dobrze, gdyż nasz organizm potrzebuje ich wszystkich do prawidłowego rozwoju i zmian, które wciąż w nim zachodzą. Niestety, nasza dieta zwykle jest bogata jedynie w ulubione, łatwe w przygotowaniu i znane produkty, co zawęża bogactwo przyjmowanych składników. Nie lubimy eksperymentować w kuchni, a raz kupiony jogurt jadamy przez długi czas. Najwyższa pora to zmienić i sięgać po szereg różnego rodzaju produktów. Dla twojego zdrowia ważne jest, by wciąż próbować nowych produktów, zmieniać marki i gatunki.

Choć część z nas jest dumna z szybkości życia, jakie prowadzi, to musisz wiedzieć, że organizm najlepiej pracuje, wiedząc, co go czeka w ciągu dnia. Lubi znać np. pory i długość twojego snu. Podobnie z odżywianiem się – ważne jest, by pory twoich posiłków były w miarę stałe. W ten sposób odczuwalnie zapobiegniesz wahaniom poziomu cukru we krwi, nie będziesz przybierać na wadze ani odczuwać głodu o dziwnych porach dnia. Zaleca się spożywanie 4–5 posiłków. Może wydawać ci się to zbyt dużą ilością, ale dzięki temu posiłki będą skromniejsze, a żołądek nieprzeciążony. Śniadanie koniecznie jadaj w domu, w niedługim czasie po przebudzeniu, natomiast kolacja to posiłek spożywany na 2 godziny przed pójściem spać. Jeśli jesteś „nocnym markiem” i zwykle zasypiasz np. około północy, nie bój się jadać kolacji po godzinie 20. Pamiętaj, by ten ostatni posiłek był lekkostrawny, aby pozwolił ci spokojnie zasnąć.

3. Ilość spożywanych pokarmów

Ze względu na zagrożenie otyłością (a w dalszej konsekwencji szeregiem innych schorzeń) należy pamiętać o nieprzejadaniu się. Warto określić odpowiednią dla siebie masę ciała. W tym celu można od swojego wzrostu odjąć liczbę 100 (w przypadku mężczyzn) lub 110 (dla kobiet) i otrzymamy optymalną masę ciała. Innym sposobem jest wyliczenie BMI, który pokaże nam rozpiętość (zakres) masy, w jakiej powinniśmy się mieścić. Przypomnijmy: należy podzielić aktualną masę przez podniesiony do potęgi drugiej wzrost wyrażony w metrach. Współczynnik BMI pomiędzy 18,5 a 24,9 świadczy o odpowiedniej wadze ciała, od 25 do 29,9 oznacza nadwagę, a wartość wyższa lub równa 30 mówi o otyłości.

Dla wielu osób kłopotliwa jest nieznajomość wielkości porcji, jakie powinniśmy spożywać, a nakładanie ilości, jaką sądzimy, że zjemy, zbyt często prowadzi do „przedobrzenia”. Proponuję więc zapamiętać prostą metodę opartą o wielkość dłoni.

  • Produkty objętościowe (takie jak makaron, kasze, ryż, ziemniaki) powinny stanowić wielkość dwóch pięści.
  • Owoce – tutaj porcją będzie objętość jednej pięści.
  • Mięso i jego zamienniki (suche strączkowe, ryby) – wielkością powinno przypominać wnętrze dłoni, a jego grubość nie może przekraczać grubości małego palca.
  • Warzywa (prócz suchych strączkowych oraz ziemniaków) – tyle, ile nabrałabyś/byś w dwie dłonie.
  • Tłuszcz – malutko, bo jak koniuszek kciuka.

Czego unikać, gdy jesteś:

kobietą w ciąży osobą starszą
posiłków ciężkostrawnych, pustych kalorii (kolorowe napoje słodzone, żywność typu fast food) nadmiaru kalorii (twoje zapotrzebowanie energetyczne zmniejsza się wraz z wiekiem)
surowych produktów pochodzenia zwierzęcego (kogel-mogel, kremy z surowych jajek, sushi, tatar), dziczyzny, produktów wędzonych, serów pleśniowych nadmiaru tłuszczu zwierzęcych, ze względu na zagrożenie miażdżycą (smalec, masło, tłuste mięsa, wędliny, wywary z kości i mięsa) oraz tłustych ciast (kruche, francuskie)
alkoholu jednostronnego wyboru produktów
diety ubogiej w błonnik (łatwo o zaparcia) produktów ciężkostrawnych i długo zalegających w żołądku
żeń-szenia, chmielu, cząbru, aloesu oraz kruszyny (składnik herbatek odchudzających)
częstego spożywania wątróbki

Sekret zdrowego odżywiania leży w różnorodności zdrowych i naturalnych produktów żywieniowych. Jeśli będą one stanowiły podstawę naszej diety, nie musimy się obawiać otyłości i wielu chorób z nią związanych.
Urszula Bieniek

Redakcja abcZdrowie.pl,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Better Health and You. Healthy Eating & Physical Activity Across Your Lifespan, U.S. Department of Health and Human Services National Institutes of Health, 2004.
  • Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B., Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych, PZWL, 2008.
  • McCullough M., Feskanich D., Stampfer M. i in., Diet quality and major chronic disease risk in men and women: moving toward improved dietary guidance, Am J Clin Nutr 2002, 76:1261–71.
  • Ciborowska H., Rudnicka A, Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL 2009.

Bilansowanie zdrowej diety

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Bilansowanie zdrowej diety
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

a

~ika555 • ostatni post 2 godziny temu

2
Artykuły Bilansowanie zdrowej diety
Bilansowanie zdrowej diety

Najbardziej tuczące letnie dania

Okres wakacyjny nieodłącznie wiąże się z daniami takimi jak lody, hot-dogi czy piwo. Ten beztroski czas sprawia, że często bardziej pobłażliwie podchodzimy do swojej diety. Może się to jednak wiązać z tym, że podczas wypoczynku nie tylko nabierzemy...

Bilansowanie zdrowej diety

Problemy z przybraniem na wadze

Może wielu osobom wyda się dziwne to, że nie każdy chce nosić rozmiar XS, ale marzy mu się większy. Powoli przemija moda na wychudzone ciała w stylu Kiry Knightly, a zaczyna panować okrągła i pełna sylwetka a'la Scarlett Johansson. Kobiety często...

Bilansowanie zdrowej diety

Gdzie znaleźć najwięcej antyoksydantów?

Antyoksydanty to związki chemiczne, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Kiedy tlen dostaje się do naszych komórek, wówczas zostaje wykorzystywany do wytworzenia energii. Okazuje się jednak, że niektóre cząstki tlenu nie...

Bilansowanie zdrowej diety

Śniadanie najlepszym pomysłem na początek dnia

Specjaliści od żywienia nieustannie powtarzają, że najważniejszym posiłkiem dnia jest śniadanie. Daje nam bowiem energię do tego, aby sprostać wyzwaniom czekającego nas dnia. Niestety, uwagi dietetyków bardzo często przelatują nam mimo uszu. Tymczasem...

Bilansowanie zdrowej diety

Produkty poprawiające stan włosów i paznokci

Kobiety w każdym wieku marzą o tym, by zawsze czuć się piękne. Dlatego też spędzają długie godziny przed lustrem, aby odpowiednio zadbać o swoją twarz, włosy, skórę. Tymczasem wystarczy naprawdę niewiele, żeby czuć się pięknie każdego dnia. Kondycja...

Bilansowanie zdrowej diety

Sól w codziennej diecie

Sól jest minerałem niezbędnym do życia i funkcjonowania, jednak wszystko z umiarem, gdyż zbyt duża ilość soli w diecie jest bardzo niebezpieczna dla zdrowia. Mimo to badania wykazują, że ludzie jedzą zbyt dużo soli. Poniżej przedstawiamy skutki...

Bilansowanie zdrowej diety

Wskaźnik GDA

Czym jest i co oznacza dla przeciętnego konsumenta wskaźnik GDA? Dlaczego warto z niego korzystać? GDA (skrót od Guideline Daily Amount) oznacza zalecane dzienne spożycie na składniki odżywcze, błonnik oraz sód w diecie przeciętnej kobiety czy mężczyzny.

Bilansowanie zdrowej diety

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe

Kiedy słyszymy słowo tłuszcze, to zazwyczaj kojarzy nam się ono z czymś niezdrowym. Istnieje jednak grupa tłuszczów, które są wręcz niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Należą do nich niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, a wśród...

Bilansowanie zdrowej diety

Żywność funkcjonalna - artykuły spożywcze w twojej domowej apteczce

W ostatnich latach można zauważyć, że coraz więcej ludzi zwraca uwagę na swój styl życia. Coraz bardziej docenianym elementem naszego zdrowia wydaje się to, jak się odżywiamy. Rosnąca świadomość społeczeństwa dotycząca wpływu sposobu żywienia na zdrowie...

Bilansowanie zdrowej diety

Wspomóż swój metabolizm - regularne posiłki

Przemiana materii może być znacznie spowolniona w sytuacji, kiedy je się nieregularnie, głodzi się lub nieprawidłowo odchudza. Rozwiązaniem są małe, ale częste posiłki w konkretnych porach. Dopilnuj regularności posiłków Bardzo często wydaje nam się, że...