Zmiana czasu z zimowego na letni. Psycholog mówi o groźnych skutkach

W nocy z soboty na niedzielę, z 28 na 29 marca, nastąpi zmiana czasu na letni. O godz. 2.00 zegary zostaną przestawione na godz. 3.00, co oznacza, że tej doby będziemy spać o godzinę krócej.

Jak wyjaśnia psycholog Justyna Soroka z Miejskiego Szpitala w Gliwicach, nawet tak niewielka ingerencja w rytm dobowy może być odczuwalna. Organizm zwykle potrzebuje od kilku dni do około tygodnia, by przyzwyczaić się do nowego rozkładu dnia. U części osób ten proces może jednak potrwać dłużej.

Zobacz także: Zmiana czasu a zegar biologiczny. Jak długo adaptuje się organizm?

Ekspertka podkreśla, że pierwsze dni po zmianie czasu mogą wiązać się z wyraźnym spadkiem formy psychicznej i poznawczej.

– Nawet niewielkie zaburzenie rytmu snu może wpływać na funkcje poznawcze. W pierwszych dniach po zmianie czasu część osób doświadcza obniżonej koncentracji, wolniejszego czasu reakcji czy większej podatności na rozproszenie. Mogą pojawić się także wahania nastroju, rozdrażnienie lub spadek energii – głównie w wyniku niedoboru snu i desynchronizacji rytmu dobowego – wyjaśniła PAP Soroka.

To oznacza, że po przestawieniu zegarków niektórzy mogą mieć większy problem z porannym wstawaniem, skupieniem się w pracy czy nauce oraz utrzymaniem dobrego samopoczucia w ciągu dnia.

Choć początek po zmianie czasu bywa trudny, są też dobre wiadomości. Dłuższy dzień i większa ilość naturalnego światła mogą wspierać organizm w powrocie do równowagi.

Jak zaznacza psycholożka, światło dzienne pomaga regulować wydzielanie melatoniny i serotoniny, a to przekłada się na lepszy nastrój, większą energię i chęć do działania. Jaśniejsze popołudnia sprzyjają też aktywności poza domem, spacerom czy podejmowaniu nowych zajęć.

– To jeden z powodów, dla których wiele osób odczuwa poprawę funkcjonowania w okresie wiosennym. Dlatego też wiosną często czujemy, że "chce nam się bardziej" - podkreśliła psycholożka.

Specjalistka zaznacza, że wpływ zmiany czasu na zdrowie psychiczne zwykle jest łagodny i przemijający. U większości osób objawy szybko ustępują. Są jednak grupy, które mogą reagować silniej.

Chodzi przede wszystkim o osoby szczególnie wrażliwe na zaburzenia snu, a także te, które zmagają się z depresją, zaburzeniami lękowymi czy bezsennością. W ich przypadku może dojść do nasilenia objawów, takich jak obniżony nastrój, większe napięcie czy trudności z regulowaniem emocji. Problemy mogą utrzymywać się nawet do dwóch tygodni. Większe trudności z adaptacją mogą mieć także dzieci i seniorzy.

Justyna Soroka zwraca też uwagę, że duże znaczenie ma indywidualny chronotyp, czyli naturalne preferencje związane z porą aktywności.

- Wrażliwość na zmianę czasu jest zróżnicowana. "Nocne marki" znoszą przejście na czas letni znacznie gorzej niż "skowronki". Dla nich pobudka godzinę wcześniej jest biologicznym wyzwaniem - tłumaczyła Soroka.

Osoby, które naturalnie później zasypiają i później najlepiej funkcjonują, mogą więc odczuć tę zmianę bardziej dotkliwie niż ci, którzy i tak budzą się wcześnie.

Psycholożka podkreśla, że do zmiany czasu warto przygotować się wcześniej. Pomóc może stopniowe przesuwanie godziny snu już kilka dni przed weekendem, a także pilnowanie regularnego rytmu dnia.

Dobrze działa również poranna ekspozycja na naturalne światło, ograniczenie korzystania z telefonu czy komputera wieczorem oraz unikanie nadmiernej stymulacji tuż przed snem. Znaczenie mają też stałe godziny posiłków i codzienna dawka ruchu.

- Cieplejsze i jaśniejsze dni sprzyjają np. zwiększeniu aktywności fizycznej, co ma bezpośredni, pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne. Ruch poprawia nastrój, redukuje napięcie i wspiera koncentrację - wyjaśniła, dodając, że przebywanie na świeżym powietrzu może przeciwdziałać objawom zmęczenia czy apatii.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Polska Agencja Prasowa