Białko S

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a aktywnością czynników hamujących procesy krzepnięcia, dzięki czemu w zdrowym organizmie krew krąży w postaci płynnej i nie dochodzi do powstawania zakrzepów w naczyniach. Oba te białka są produkowane przez komórki wątroby przy udziale witaminy K. Białko S jest kofaktorem antykoagulacyjnego i fibrynolitycznego działania aktywnego białka C, które poprzez proteolityczny rozkład inaktywuje czynniki krzepnięcia Va oraz VIIIa. W osoczu białko S występuje w 40% w postaci wolnej (aktywnej biologicznie), a w 60% w postaci nieaktywnej, która jest związana z białkiem wiążącym frakcję C4b dopełniacza. Niedobór białka S prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej.

Metody oznaczania i wartości prawidłowe białka S

W celu oznaczenia białka S pobiera się próbkę krwi żylnej, którą przelewa się do probówki zawierającej 3,8% cytrynianu sodowego (w stosunku 1 część cytrynianu do 9 części krwi), co ma zapobiegać procesom wykrzepiania krwi w probówce.
Aktywność białka S określa się na podstawie przedłużenia czasu protrombinowego (PT) lub czasu kaolinowo-kefalinowego (APTT) w próbce osocza zmieszanej z osoczem z niedoborem białka S, po uprzednim dodaniu białka C. Oprócz oznaczania aktywności istnieje również możliwość ilościowego oznaczenia stężenia całkowitego białka S, oraz oddzielnie jego frakcji wolnej. Wykorzystuje się w tym celu różne metody immunochemiczne. W przypadku oznaczania frakcji wolnej niezbędne jest wcześniejsze odizolowanie frakcji związanej za pomocą specjalnych przeciwciał. Chociaż badania te nie są tak do końca wystandaryzowane to i tak oznaczanie stężenia całkowitego białka S oraz jego frakcji wolnej ma największe znaczenie w diagnostyce trombofilii.

Wartości prawidłowe dla białka S to jego aktywność stanowiąca od 70% do 140% normy dla osób zdrowych. Stężenie całkowite białka S waha się w granicach od 20 do 25 mg/l, z czego 40% powinna stanowić frakcja wolna.

Interpretacja wyników oznaczania białka S

Niedobór białka S jest jedną z przyczyn wrodzonych trombofilii, czyli stanów związanych z nadkrzepliwością krwi. Możemy wyróżnić kilka typów wrodzonego (uwarunkowanego genetycznie) niedoboru białka S, takich jak:

  • typ I – czyli zmniejszenie całkowitego stężenia białka S (do około 50%), frakcji wolnej (poniżej 20%), a także jego aktywności;
  • typ II – prawidłowe stężenie całkowitego białka S i jego frakcji wolnej, ale za to obniżona jego aktywność;
  • typ III – prawidłowe stężenie całkowite białka S, ale zmniejszone stężenie frakcji wolnej i jego aktywności (poniżej 40%).

Występowanie trombofilii wiąże się z rozwojem zakrzepicy żył, a w konsekwencji z możliwością powstawania zatorów oraz powikłań położniczych, takich jak poronienia, zwłaszcza w II i III trymestrze ciąży.
Do nabytych przyczyn zmniejszonej aktywności białka S zaliczamy niedobór witaminy K, stosowanie doustnych antykoagulantów, różne schorzenia wątroby, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), sepsę oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Przypisy
Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Białko S

Białko dodaje energii, poprawia humor i gwarantuje szybką regenerację mięśni, a to jeszcze nie wszystkie jego zalety. Białka są źródłem cennych aminokwasów, potrzebnych do katalizowania wielu ...

Białko dodaje energii, poprawia humor i gwarantuje szybką regenerację mięśni, a to jeszcze nie wszystkie jego zalety. Białka są źródłem cennych aminokwasów, potrzebnych do katalizowania wielu reakcji enzymatycznych w organizmie. Dzięki białkom możliwy jest ruch mięśni oraz wytwarzanie i przekazywanie impulsów nerwowych.

Dieta bogatobiałkowa wspomaga odchudzanie, gdyż przyspiesza podstawową przemianę materii o 25%. Jednakże zbyt duża ilość białka w diecie może powodować uszkodzenie wątroby i nerek.

Wyniki badań sugerują, że jedzenie śniadania bogatego w białko może być skuteczną metodą na lepszą kontrolę apetytu i walkę z objadaniem się, szczególnie wśród młodych ludzi.

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Białko jest elementem każdej komórki ludzkiego ciała. Jest to główny składnik skóry, mięśni, narządów i gruczołów. Białko jest również we wszystkich płynach organizmu człowieka z wyjątkiem moczu i ...

Białko warunkuje prawidłowy rozwój organizmu. Jednakże nadmiar białka w diecie prowadzi do niewydolności nerek oraz wątroby, dlatego należy je spożywać w odpowiednich ilościach.

Zapotrzebowanie na białko

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Białko Bence-Jonesa to występujące w moczu łańcuchy lekkie immunoglobulin. Białko to pojawia się w moczu w przebiegu grupy chorób określanych jako gammapatie monoklonalne, w tym przede wszystkim w ...

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód ...

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Badanie ogólne moczu jest jednym z elementarnych badań, służących diagnozowaniu chorób, które pozwalają ocenić funkcjonowanie organizmu. Badanie moczu wykonuje się na czczo. Badany osobiście ...

Albuminy są wykrywane metodą paskową, zaś w laboratorium stosuje się pomiar ilościowy wydalanego białka za pomocą metod kalorymetrycznych.<br />
<br />
Zdrowy człowiek wydala białko z moczem w wysokości nieprzekraczającej 250 mg. Jeżeli norma zostaje przekroczona, występuje białkomocz.<br />
<br />
Przyczyny białkomoczu to:<br />
- choroby układu krwionośnego,<br />
- uszkodzenia struktur lub czynności&nbsp; kłębuszków i cewki nerkowej,<br />
- stany zapalne dróg moczowych.<br />
<br />
Czasami testy paskowe mogą dawać wynik fałszywie dodatni. W jaki sposób wykonać domowe badanie na obecność białka w moczu?

Osoby uprawiające aktywnie sport czy ćwiczenia fizyczne, chcące zwiększyć masę mięśniową, powinny stosować odpowiednią do potrzeb organizmu dietę. W tym przypadku zaleca się dietę białkową.

Białko to podstawowy budulec wszystkich narządów w organizmie. Wchodzi w skład enzymów, hormonów, przeciwciał. Białka uczestniczą w przemianie materii i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie ...

Białka (inaczej proteiny) są głównym materiałem budulcowym organizmu, stanowią około 20% masy ciała człowieka, w tym głównie układu mięśniowego. Białka pełnią wiele ważnych funkcji, zapewniając ...

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Wiele osób zastanawia się, jak zwiększyć masę mięśniową. W tym celu przydatne są ćwiczenia oraz odżywki na masę. Badania wykazały, że także spożywanie białka serwatki wspomaga proces budowy mięśni.

Przyrost masy mięśniowej jest priorytetem dla wielu mężczyzn. Zwykle jednak panom nie wystarczają efekty, jakie można uzyskać na siłowni, dlatego też sięgają po odżywki na masę mięśniową.

Szybka przemiana materii to najskuteczniejsza droga do utraty zbędnych kilogramów. Zamiast restrykcyjnej diety, zobacz, jak poprawić przemianę materii. Jakie są produkty przyspieszające metabolizm?

Zaletą pokazanego na filmie ćwiczenia jest to, że pracują w nim jednocześnie mięśnie kilku partii ciała. Te umiejscowione na pośladkach odpowiadają za utrzymywanie pionowej pozycji ciała i chronią tułów przed upadkiem. Mięsień czworogłowy uda zaś jest najsilniejszym prostownikiem stawu kolanowego, więc gwarantuje, żeby kolano trzymało się jedynie płaszczyzny strzałkowej, a także jest odpowiedzialny za zginanie nogi w stawie biodrowym. Za prawidłowe ułożenie łopatki i stawu ramiennego odpowiada zaś mięsień czworoboczny tułowia, który także dźwiga bark ku górze. Mięsień trójgłowy łydki z kolei działa na stopę i odrywa równocześnie piętę z ziemi.<br />
<br />
Ćwiczenie to może być przeprowadzone z użyciem piłki fitness. Należy ją oprzeć przy ścianie, tak aby była umiejscowiona na wysokości dolnego odcinka kręgosłupa. Stopy mają być rozstawione na szerokość bioder, a nogi wysunięte bardziej do przodu. Aby móc dojść do prawidłowej pozycji wyjściowej, trzeba zniżyć się do przysiadu, będąc cały czas na pełnych stopach, wyciągnąć proste ręce przez siebie i delikatnie unieść ciało. W tym samym czasie należy opuścić ręce i przenieść się z pełnych stóp na palce, wykonując wspięcie. Ćwiczenie to należy wykonać powoli, by móc zsynchronizować pracę rąk i nóg jednocześnie.

W czasie choroby często zaniedbujemy swoją dietę. Jest to błędem, ponieważ racjonalne odżywianie ma duże znaczenie dla szybkiego powrotu do zdrowia. Jak powinna wyglądać dieta podczas choroby?

Co jeść podczas choroby?

Suplementy diety na odchudzanie to nie magiczne pigułki, po zażyciu których od razu stracisz na wadze. Odchudzające preparaty mogą jedynie wspomóc dietę odchudzającą i ćwiczenia fizyczne.

Wegetarianizm to bardzo zdrowa dieta , która zakłada wyeliminowanie z jadłospisu mięsa i jego pochodnych. Według lekarzy, dobrze zbilansowana dieta wegetariańska nie szkodzi zdrowiu, a wręcz ...

Wegetarianizm to nie tylko sposób odżywiania, ale i styl życia.

Właściwości fizykochemiczne moczu oznaczane są w badaniu ogólnym moczu , wykonywanym w przypadku podejrzenia chorób układu moczowego, chorób ogólnoustrojowych (jak cukrzyca czy nadciśnienie ...

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen.<br />
<br />
Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67 umol). Zwiększona ilość świadczy o wzmożonym wydalaniu urobilinogenu, czego symptomem jest bardziej intensywny, żółtawo-brązowy kolor. Takie zjawisko może być oznaką zwiększonej produkcji bilirubiny na przykład przy rozpadzie krwinek czerwonych (hemoliza) lub być objawem uszkodzenia wątroby (np. jej wirusowe zapalenie). Innym powodem takiego stanu rzeczy może być również jedzenie tłustych posiłków czy niedawno przebyty dość intensywny wysiłek fizyczny. Do wystąpienia tego zaburzenia może dojść również poprzez przewlekłe zaparcia, które powodują upośledzenie krążenia jelitowo-wątrobowego żółci, a więc nasilają produkcję urobilinogenu.<br />
<br />
Jak zinterpretować domowe badanie na obecność urobilinogenu w moczu? Wyczerpującej odpowiedzi na to zagadnienie udzieli krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki.

Dieta białkowa, określana także jako dieta Dukana czy dieta proteinowa, ma cztery charakterystyczne fazy, w których należy jeść określone produkty.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »