Gruczlokowłókniakowatość sutka

Gruczlokowłókniakowatość sutka, inaczej gruczolakowłókniakowatość sutka lub fibroadenoma, to zmiany zwyrodnieniowe w piersiach spowodowane nadmiarem hormonów płciowych. Nie są to zmiany nowotworowe, ale zawsze należy je dokładnie zbadać. Objawia się pojawieniem zgrubienia na piersi, ruchomym przy dotyku. Fibroadenoma jest diagnozowania poprzez badania piersi, jak mammografia, USG piersi, badanie fizykalne piersi oraz biopsję igłową grudki na piersi.

Przyczyny gruczlokowłókniakowatości sutka

Główną przyczyną powstawania tego rodzaju zmian w piersiach jest nadmiar hormonów płciowych, a konkretnie estrogenów. Czynnikiem predysponującym do tej choroby są też geny, co znaczy, że można odziedziczyć skłonność do takich zmian w piersiach. Pojawienie się objawów gruczolakowłókniowatości sutka zauważono u mężczyzn oraz zwierząt, którym podawano estrogeny. Dlatego też stwierdzono, że choroba związana jest z zaburzeniami żeńskich hormonów.

Gruczlokowłókniakowatość sutka dotyka najczęściej kobiet w wieku 30-50 lat, według innych źródeł 25-40 lat. Może pojawić się także u kobiet podczas menopauzy, gdy obniżony poziom estrogenów regulowany zostaje przez hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Fibroadenoma częściej występuje u kobiet o ciemnym kolorze skóry. Choroba w mniejszym stopniu występuje u kobiet karmiących swoje dzieci piersią.
Czynniki ryzyka gruczlokowłókniakowatości sutka:

• ciemny kolor skóry,
• niski indeks masy ciała (BMI),
• brak lub niewielka liczba ciąż donoszonych,
• wysoki statut ekonomiczny.

Objawy gruczlokowłókniakowatości sutka

Objawy gruczlokowłókniakowatości sutka to cysty w piersiach lub inne nieregularności, grudki, bolesne i wrażliwe na dotyk. Pojawiają się zazwyczaj w jednej piersi, chociaż u 10-15% kobiet występują w obu piersiach. Ból nasila się (lub pojawia) w końcowym okresie cyklu menstruacyjnego. Grudki przybierają formę zbitych, „gumowatych”, ruchomych, łatwo przesuwających się pod skórą, w wyniku dotyku palcem, zgrubień. Zdarza się także, że pojawia się bezbarwna lub brązowa wydzielina z sutka. Fibroadenoma nie jest zmianą nowotworową, ale czasami może ulec przekształceniu w nią. Dlatego też nie wolno lekceważyć jakichkolwiek zmian na piersiach, szczególnie gdy zgrubienie ulega z czasem powiększeniu i innym zmianom.

Diagnostyka i leczenie gruczlokowłókniakowatości sutka

Aby stwierdzić, czy zmiany w piersiach nie są złośliwe, należy przeprowadzić badania:

• biopsję igłową,
• mammografię,
• USG piersi,
• badanie fizykalne piersi u ginekologa.

Po 2-3 miesiącach należy powtórzyć kontrolę piersi u lekarza. Należy zgłosić się na wizytę w czasie pierwszej połowy cyklu miesiączkowego.
Ból piersi może być kontrolowany poprzez leki hormonalne lub leki ograniczające produkcję hormonów. Dieta niskotłuszczowa także bywa zalecana, ale nie potwierdzono jej związku z łagodzeniem objawów gruczlokowłókniakowatości sutka.
Zabieg usunięcia zmian w piersi przeprowadza się tylko w przypadku, jeśli cysty okazały się złośliwe lub badania nie dały jednoznacznego wyniku.
Rodzajem zmian, które zwiększają ryzyko raka gruczołu sutkowego, jest tylko atypowa hiperplazja przewodowa (ADH), w przebiegu której mogą pojawić się podobne grudki jak w fibroadenomie, ale sama w sobie jest niegroźna.