Kuchnia litewska

Kuchnia litewska – taką nazwą określa się potrawy i napoje charakterystyczne dla kultury mieszkańców Litwy. Powszechnie kuchnia litewska uznawana jest za bardzo smaczną. Ma niepowtarzalny styl, zrodziła się na pograniczu kuchni polskiej i rosyjskiej. Tradycje kulinarne na Litwie należą do jednych z najbardziej jaskrawych we Wschodniej Europie. Kuchnię litewską cechuje obfitość potraw z ziemniaków i mięsa. Do najbardziej znanych potraw litewskich należą cepeliny, chłodnik litewski, kołduny oraz bliny.

Spis treści:
  1. 1. Historia kuchni litewskiej
  2. 2. Najbardziej znane potrawy z kuchni litewskiej
  3. 3. Specyfika kuchni litewskiej

1. Historia kuchni litewskiej

Od początku swojego istnienia, Litwa pokryta była w dużym stopniu lasami. Wraz z pojawieniem się osadników, na jej terenie rozpoczęło się rolnictwo, a we wczesnym średniowieczu popularna stała się uprawa zbóż, które wykorzystywano do tworzenia wypieków lub spożywano w postaci kaszy. Ta rolnicza nacja była jednym z największych konsumentów nabiału, który nie był tak rozpowszechniony w zachodniej części Europy. W zdrowej kuchni litewskiej pojawiły się także warzywa, owoce leśne oraz różne rodzaje grzybów.

Na obecny kształt kuchni litewskiej wpływ miała historia kraju, a w szczególności kraje sąsiedzkie oraz nacje wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego – Białorusini, Polacy, Tatarzy, Ukraińcy i Żydzi. Tuż po potopie szwedzkim, mającym miejsce w XVII stuleciu, redukcji uległa uprawa zboża. Tymczasem coraz większe uznanie zyskiwał ziemniak, który przywędrował tam z Ameryki.

Dzięki bliskim kontaktom handlowym z krajami Azji Środkowej, cena różnorodnych przypraw na Litwie była wielokrotnie niższa niż w innych częściach Europy. Stąd w kuchni litewskiej stało się powszechne użycie takich przypraw, jak pieprz, gałka muszkatołowa i kolendra. Do dań dodawano też lokalnie rosnące zioła, takie jak mięta czy kminek. W okresie zaborów kuchnia Litwy znalazła się pod wpływem kuchni rosyjskiej i niemieckiej.

2. Najbardziej znane potrawy z kuchni litewskiej

Oto typowe potrawy z kuchni litewskiej:

  • Czebureki – rodzaj pierogów z farszem, które smaży się na głębokim tłuszczu. Najczęściej serwowane są w towarzystwie zupy.
  • Cepeliny – ziemniaczane pyzy nadziewane najczęściej mięsem z dodatkiem cebuli i przypraw.
  • Kastinys – lekka potrawa przyrządzona na bazie masła i śmietany z przyprawami.
  • Kibinai – pieczone w piekarniku, duże pierogi z farszem.
  • Kołduny – małe pierogi (zbliżone do polskich uszek) nadziewane surowym farszem i gotowane w zupie.
  • Kugiel – babka ziemniaczana ze skwarkami, zapiekana w piekarniku.
  • Chłodnik litewski – zupa na zimno z buraków, ogórków, kwaśnego mleka, śmietany, jajek i kopru; chętnie spożywana w czasie upałów; często podawana z ugotowanymi ziemniakami posypanymi koperkiem.
  • Bliny – grube placki z ugotowanych ziemniaków, nadziewane mięsem lub grzybami.

Cepeliny (cepelinai) to pyzy lepione z ziemniaków i nadziewane farszem, najczęściej z mięsa z dodatkiem cebuli i przypraw, ale czasami również z innych składników. W północnych rejonach Polski cepeliny znane są jako kartacze. W różnych częściach Litwy potrawę przygotowuje się w rozmaity sposób, np. w Kłajpedzie z rybnym nadzieniem, a w Żemajtii ze specjalną śmietanową podlewką z grzybami.

3. Specyfika kuchni litewskiej

Podstawę litewskiej kuchni stanowią ziemniaki. Wśród kartoflanych potraw litewskich warto wymienić wspomniany już kugiel, a także szwilpikaj (ziemniaczane pałeczki) czy wiedierie (kartoflane kiełbaski). Od wieków litewskim poczęstunkiem jest chleb z żytniej mąki. Przyrządza się go w rozmaity sposób: z kminkiem, miodem, trawami, rodzynkami itd. Specjałem litewskiej kuchni jest łobas – pieczony, cienko pokrojony czarny chleb z dodatkiem nasion słonecznika, czosnku i sera.

Za produkt numer dwa na Litwie uważany jest ser. Można tu znaleźć kilkaset jego rodzajów: od tradycyjnych twardych serów począwszy, a kończąc na serach owocowych (np. słynny ser jabłkowy). Sery owocowe doskonale komponują się z piwem. Jeśli chodzi o napoje, to warto wspomnieć o żalgirisie – najmocniejszym litewskim trunku. Żalgiris nieprzygotowanego degustatora łatwo zwala z nóg. Moc żalgirisa jest trochę mniejsza niż 75%. Inne napoje godne polecenia to litewskie miody pitne oraz kwas chlebowy – orzeźwiający napój wytwarzany z czarnego żytniego chleba.

Niektórzy smakosze twierdzą, że kuchnia litewska jest zbyt prosta i mało zróżnicowana. Ich opinia w dużej mierze opiera się na smakach z wileńskich restauracji. Prawdziwą kuchnię Litwy można poznać w małych kawiarniach w niedużych miejscowościach. Kuchnia litewska, wbrew pozorom, to zdrowa kuchnia, przy tym niezwykle aromatyczna i smaczna.

Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
0

Artykuły Kuchnia litewska

Kuchnia meksykańska
Kuchnie świata Kuchnia meksykańska

Kuchnia meksykańska kojarzy się głównie z kukurydzą, fasolą, chili i pomidorami oraz takimi potrawami, jak tortilla, tacos i burritos – te dania meksykańskie popularne są nie tylko w Meksyku, ale także na południu Stanów Zjednoczonych....

Kuchnia portugalska
Kuchnie świata Kuchnia portugalska

Kuchnia portugalska należy do jednej z najzdrowszych kuchni europejskich, ponieważ większość jej potraw obfituje w duże ilości ryb, owoców morza, oliwy z oliwek, aromatycznych ziół i przypraw, a także bogatych w polifenole win (głównie...

Kuchnie świata Kuchnia rosyjska

Współczesna rosyjska kuchnia jest pełna aromatów, wykwintnych i smakowitych dań. Duży wpływ wywarła na nią kuchnia polska, włoska, francuska oraz niemiecka. Kuchnia Rosji słynie przede wszystkim z kawioru, który jest pozyskiwany...

Kuchnia rumuńska
Kuchnie świata Kuchnia rumuńska

Kuchnia europejska jest bardzo zróżnicowana, jednak potrawy sąsiadujących ze sobą krajów mają zwykle wiele wspólnego. Dobrym przykładem jest kuchnia rumuńska, w której zauważyć można sporo zapożyczeń z kuchni tureckiej, węgierskiej,...

Kuchnia serbska
Kuchnie świata Kuchnia serbska

Kuchnia serbska, jak cała kuchnia europejska, nie jest monotonna. Duży wpływ na nią miała kuchnia śródziemnomorska oraz kuchnia Turcji i dawnych Austro-Węgier. Kuchnia Serbii to kombinacja różnych tradycji, która ostatnio zyskała...

Kuchnia skandynawska
Kuchnie świata Kuchnia skandynawska

Kuchnia skandynawska kusi swoją tradycją i subtelnym smakiem. Bo choć zaliczana do kuchni europejskiej, to jednak przez lata broniła się przed nowinkami kulinarnymi. Charakterystyczne smaki kuchni Skandynawii kształtowały się w czasach wikingów....

Kuchnia słowacka
Kuchnie świata Kuchnia słowacka

Kuchnia słowacka jest wyjątkowa z uwagi na to, że na jej kształt miały wpływ dwa sąsiednie kraje, a mianowicie Węgry i Austria. Najpopularniejsze w tym kraju są dania mięsne, głównie z wieprzowiny oraz drobiu, które często podawane...

Kuchnia śródziemnomorska
Kuchnie świata Kuchnia śródziemnomorska

Kuchnia śródziemnomorska jest najzdrowszą kuchnią na świecie. Podstawę diety śródziemnomorskiej stanowią ryby, owoce morza, świeże warzywa, owoce. W kuchni śródziemnomorskiej królują aromatyczne zioła oraz oliwa z...

Kuchnie świata Kuchnia tunezyjska

Kuchnia tunezyjska ukształtowała się w wyniku połączenia kuchni śródziemnomorskiej z tradycjami żywienia mieszkańców pustyni. Dieta śródziemnomorska jest znana na całym świecie miłośnikom smacznego i zdrowego jedzenia. Kuchnia Tunezji...

Kuchnie świata Kuchnia turecka

Kuchnia turecka to bogactwo przypraw i różnorodność smaków, które sprawiają, że jej popularność wciąż rośnie. W europejskiej świadomości królem wśród potraw charakterystycznych dla kuchni Turcji jest z pewnością turecki...

pokaż 10 następnych