Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Kuchnia litewska

Kuchnia litewska – taką nazwą określa się potrawy i napoje charakterystyczne dla kultury mieszkańców Litwy. Powszechnie kuchnia litewska uznawana jest za bardzo smaczną. Ma niepowtarzalny styl, zrodziła się na pograniczu kuchni polskiej i rosyjskiej. Tradycje kulinarne na Litwie należą do jednych z najbardziej jaskrawych we Wschodniej Europie. Kuchnię litewską cechuje obfitość potraw z ziemniaków i mięsa. Do najbardziej znanych potraw litewskich należą cepeliny, chłodnik litewski, kołduny oraz bliny.

1. Historia kuchni litewskiej

Od początku swojego istnienia, Litwa pokryta była w dużym stopniu lasami. Wraz z pojawieniem się osadników, na jej terenie rozpoczęło się rolnictwo, a we wczesnym średniowieczu popularna stała się uprawa zbóż, które wykorzystywano do tworzenia wypieków lub spożywano w postaci kaszy. Ta rolnicza nacja była jednym z największych konsumentów nabiału, który nie był tak rozpowszechniony w zachodniej części Europy. W zdrowej kuchni litewskiej pojawiły się także warzywa, owoce leśne oraz różne rodzaje grzybów.

Na obecny kształt kuchni litewskiej wpływ miała historia kraju, a w szczególności kraje sąsiedzkie oraz nacje wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego – Białorusini, Polacy, Tatarzy, Ukraińcy i Żydzi. Tuż po potopie szwedzkim, mającym miejsce w XVII stuleciu, redukcji uległa uprawa zboża. Tymczasem coraz większe uznanie zyskiwał ziemniak, który przywędrował tam z Ameryki.

Dzięki bliskim kontaktom handlowym z krajami Azji Środkowej, cena różnorodnych przypraw na Litwie była wielokrotnie niższa niż w innych częściach Europy. Stąd w kuchni litewskiej stało się powszechne użycie takich przypraw, jak pieprz, gałka muszkatołowa i kolendra. Do dań dodawano też lokalnie rosnące zioła, takie jak mięta czy kminek. W okresie zaborów kuchnia Litwy znalazła się pod wpływem kuchni rosyjskiej i niemieckiej.

2. Najbardziej znane potrawy z kuchni litewskiej

Oto typowe potrawy z kuchni litewskiej:

  • Czebureki – rodzaj pierogów z farszem, które smaży się na głębokim tłuszczu. Najczęściej serwowane są w towarzystwie zupy.
  • Cepeliny – ziemniaczane pyzy nadziewane najczęściej mięsem z dodatkiem cebuli i przypraw.
  • Kastinys – lekka potrawa przyrządzona na bazie masła i śmietany z przyprawami.
  • Kibinai – pieczone w piekarniku, duże pierogi z farszem.
  • Kołduny – małe pierogi (zbliżone do polskich uszek) nadziewane surowym farszem i gotowane w zupie.
  • Kugiel – babka ziemniaczana ze skwarkami, zapiekana w piekarniku.
  • Chłodnik litewski – zupa na zimno z buraków, ogórków, kwaśnego mleka, śmietany, jajek i kopru; chętnie spożywana w czasie upałów; często podawana z ugotowanymi ziemniakami posypanymi koperkiem.
  • Bliny – grube placki z ugotowanych ziemniaków, nadziewane mięsem lub grzybami.

Cepeliny (cepelinai) to pyzy lepione z ziemniaków i nadziewane farszem, najczęściej z mięsa z dodatkiem cebuli i przypraw, ale czasami również z innych składników. W północnych rejonach Polski cepeliny znane są jako kartacze. W różnych częściach Litwy potrawę przygotowuje się w rozmaity sposób, np. w Kłajpedzie z rybnym nadzieniem, a w Żemajtii ze specjalną śmietanową podlewką z grzybami.

3. Specyfika kuchni litewskiej

Podstawę litewskiej kuchni stanowią ziemniaki. Wśród kartoflanych potraw litewskich warto wymienić wspomniany już kugiel, a także szwilpikaj (ziemniaczane pałeczki) czy wiedierie (kartoflane kiełbaski). Od wieków litewskim poczęstunkiem jest chleb z żytniej mąki. Przyrządza się go w rozmaity sposób: z kminkiem, miodem, trawami, rodzynkami itd. Specjałem litewskiej kuchni jest łobas – pieczony, cienko pokrojony czarny chleb z dodatkiem nasion słonecznika, czosnku i sera.

Za produkt numer dwa na Litwie uważany jest ser. Można tu znaleźć kilkaset jego rodzajów: od tradycyjnych twardych serów począwszy, a kończąc na serach owocowych (np. słynny ser jabłkowy). Sery owocowe doskonale komponują się z piwem. Jeśli chodzi o napoje, to warto wspomnieć o żalgirisie – najmocniejszym litewskim trunku. Żalgiris nieprzygotowanego degustatora łatwo zwala z nóg. Moc żalgirisa jest trochę mniejsza niż 75%. Inne napoje godne polecenia to litewskie miody pitne oraz kwas chlebowy – orzeźwiający napój wytwarzany z czarnego żytniego chleba.

Niektórzy smakosze twierdzą, że kuchnia litewska jest zbyt prosta i mało zróżnicowana. Ich opinia w dużej mierze opiera się na smakach z wileńskich restauracji. Prawdziwą kuchnię Litwy można poznać w małych kawiarniach w niedużych miejscowościach. Kuchnia litewska, wbrew pozorom, to zdrowa kuchnia, przy tym niezwykle aromatyczna i smaczna.

Joanna Krocz,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Kuchnia litewska
Kuchnie świata

Kuchnia arabska

Kuchnia arabska charakteryzuje się zamiłowaniem do zdrowego jedzenia i wspólnego spożywania posiłków. Dania arabskie wykorzystują lokalne składniki, w tym ziarna zbóż, rośliny strączkowe, warzywa, owoce, mleko i bakalie. Ważną rolę...

Żywienie

Kuchnia i gotowanie

Kuchnia i gotowanie to dla wielu osób coś więcej niż jedynie sposób przyrządzania posiłków. Jest to sztuka, dzięki której możemy tworzyć pożywne i zdrowe dania, które nie tylko zaspokajają głód, ale też zachwycają...

Kuchnie świata

Kuchnia japońska

Kuchnia japońska jest znana i ceniona na całym świecie, przede wszystkim ze względu na niepowtarzalność smaku oraz niezwykłe walory odżywcze. Można śmiało stwierdzić, iż kuchnia Japonii jest jedną z atrakcji turystycznych. Przygotowywanie potraw japońskich...

Kuchnie świata

Kuchnia rumuńska

Kuchnia europejska jest bardzo zróżnicowana, jednak potrawy sąsiadujących ze sobą krajów mają zwykle wiele wspólnego. Dobrym przykładem jest kuchnia rumuńska, w której zauważyć można sporo zapożyczeń z kuchni tureckiej, węgierskiej,...

Kuchnie świata

Kuchnia tajska

Kuchnia tajska łączy dwie najważniejsze zasady mieszkańców Tajlandii - przyjemność i harmonię. Duży wpływ na potrawy tajskie mają sąsiednie państwa, głównie Chiny, Laos, Birma i Indie, które wniosły do kuchni Tajlandii swoje...

Kuchnie świata

Kuchnia turecka

Kuchnia turecka to bogactwo przypraw i różnorodność smaków, które sprawiają, że jej popularność wciąż rośnie. W europejskiej świadomości królem wśród potraw charakterystycznych dla kuchni Turcji jest z pewnością turecki...

Kuchnie świata

Kuchnia grecka

Kuchnia grecka jest doskonałym przykładem kuchni śródziemnomorskiej. Jedzenie w Grecji to uczta dla oka i podniebienia. Potrawy greckie są bogate w składniki odżywcze, dlatego warto wzbogacić o nie swoją dietę. Ponadto większość z nich jest dość...

Kuchnie świata

Kuchnia włoska

Kuchnia włoska jest słynna na całym świecie. Trudno sobie wyobrazić miejsce, gdzie ludzie nie znaliby takich dań, jak włoska pizza i spaghetti. Warto jednak wiedzieć, że tradycyjna kuchnia włoska to o wiele więcej niż te dwie popularne potrawy. Sztuka...

Kuchnie świata

Kuchnia marokańska

Kuchnia marokańska zachwyca niemal wszystkich turystów. Tradycyjna kuchnia Maroka to wspaniałe, pachnące aromatycznymi przyprawami zdrowe potrawy. Dania marokańskie – podobnie jak kultura i historia tego kraju - powstały w wyniku połączenia...

Kuchnie świata

Kuchnia węgierska

Kuchnia węgierska to jedna z najbardziej charakterystycznych kuchni europejskich. Dania węgierskie w większości przypadków znacznie różnią się od tradycyjnych dań krajów sąsiadujących. Kuchnia Węgier to przede wszystkim upodobanie...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500