Mięsak kościopochodny

Mięsak kościopochodny jest najczęściej spotykanym nowotworem złośliwym kości – stanowi ponad 60% wszystkich nowotworów kości. Inne jego nazwy to kostniakomięsak i osteosarkoma. Choroba dotyczy przede wszystkim osób młodych. Rozwija się przy nasadach kości długich, na przykład w okolicach kolan (około 50% przypadków), kości ramieniowej, a także miednicy. Niekiedy choroba rozprzestrzenia się na inne organy, zazwyczaj na płuca i inne kości.

Przyczyny wystąpienia mięsaka kościopochodnego

Większość zachorowań ma związek z przypadkowymi i nieprzewidywalnymi błędami w DNA komórek kości w okresie intensywnego wzrostu. Nie sposób skutecznie zapobiegać temu nowotworowi, ale wczesna diagnoza i podjęcie leczenia przynoszą dobre rezultaty. Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie na mięsaka kościopochodnego? W grupie ryzyka są nastoletni chłopcy o wyższym niż przeciętnie wzroście. Ryzyko choroby wzrasta także u osób z rzadkimi syndromami nowotworowymi, na przykład z retinoblastomą i syndromem Li-Fraumeni, a także u dzieci, które przeszły radioterapię w ramach leczenia nowotworowego.
Mięsak kościopochodny to najczęściej spotykany nowotwór złośliwy u dzieci – aż 70% przypadków dotyczy osób w fazie wzrostu. Ma to związek z faktem, że mięsak zwykle rozwija się z komórek tworzących rosnącą kość. Obserwuje się więcej zachorowań wśród chłopców niż wśród dziewcząt. Należy jednak pamiętać, że mięsak kościopochodny nie jest wyłącznie chorobą dzieci oraz młodzieży i może również wystąpić u osób nawet 70-letnich.

Objawy mięsaka kościopochodnego

Objawy choroby to silne bóle chorych kości i stawów, które nasilają się w nocy i podczas ruchów. Wiele dzieci dotkniętych chorobą nowotworową kości budzi się w nocy i odczuwa silny ból kości podczas odpoczynku. Niekiedy dziecko zaczyna utykać bez wyraźnego powodu w postaci urazu. Tego typu objawów nie wolno zlekceważyć. W zajętym chorobowo miejscu mogą pojawić się wybrzuszenie lub obrzęk, zazwyczaj w kilka tygodni od wystąpienia bólu. Dolegliwości dotyczą zwykle długich kości w ciele. Guz rozwija się szybko, zmniejsza się masa ciała, pojawia się anemia, obrzęk kończyny – czasem ulega ona zdeformowaniu. Często dochodzi do złamań rąk i nóg, ponieważ nowotwór osłabia kość, która staje się podatna na urazy.

Rozpoznanie i leczenie mięsaka kościopochodnego

Diagnozę stawia się po badaniach histopatologicznych – dzięki nim można określić typ i stopień złośliwości nowotworu kości. Niekiedy lekarze zlecają obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego w celu znalezienia najlepszego miejsca na biopsję oraz sprawdzenia, czy nowotwór nie zajął sąsiednich mięśni i tkanki tłuszczowej. Jeżeli lekarz zdiagnozował mięsak kościopochodny, zwykle wykonuje się tomografię komputerową klatki piersiowej, badanie kości lub dodatkowe badania metodą rezonansu magnetycznego, by ocenić, czy nowotwór nie spowodował przerzutów.

Leczenie obejmuje kilka etapów. Polega na intensywnej, ale krótkiej chemioterapii indukcyjnej, następnie amputacji zajętej kończyny lub resekcji samego guza, a w ostatnim etapie ponownie chemioterapii. Mięsak kościopochodny jest trudny w leczeniu – od chwili postawienia diagnozy pięć lat przeżywa najwyżej 60% chorych. Dlatego tak ważne jest nielekceważenie nocnych bólów kości, ponieważ mogą być one jedynym sygnałem choroby.