Niedobór witaminy B12

Dieta powinna być bogata we wszystkie niezbędne witaminy, minerały i inne składniki odżywcze. Istotne jest dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy B12, tak aby nie pojawił się jej niedobór. Taki stan bowiem uwidacznia się poprzez szereg poważnych objawów, szczególnie tych związanych z niedokrwistością. Długotrwała niedostateczna ilość witaminy B12 w organizmie może być nawet stanem zagrażającym życiu. Istotne jest więc odpowiednie rozpoznanie i leczenie niedoboru witaminy B12.

Objawy niedoboru witaminy B12

Objawy niedoboru witaminy B12 są bardzo różne. Niedostateczna jej ilość manifestuje się jako złożony zespół chorobowy, na który składają się objawy somatyczne, neurologiczne i psychiatryczne.
Objawy somatyczne to głównie objawy pojawiającej się niedokrwistości z niedoboru witaminy B12, jak osłabienie, zmęczenie, zaburzenia pamięci i koncentracji, bóle głowy, tachykardia, zawroty głowy, bladość skóry i błon śluzowych. Oprócz tego pojawiają się także objawy ze strony przewodu pokarmowego: pieczenie języka, brak czucia smaku, brak apetytu i z czasem chudnięcie.
Objawy neurologiczne często pojawiają się jako pierwsze. Są to:

• Parestezje palców,
• Osłabienie,
• Zaburzenia czucia głębokiego, dotyku czy wibracji, a także czucia temperatury i bólu (takie objawy są wynikiem uszkodzenia sznurów tylnych rdzenia kręgowego),
• Osłabienie siły mięśniowej kończyn oraz wzrost napięcia mięśniowego typu spastycznego (takie objawy są wynikiem uszkodzenia sznurów bocznych rdzenia kręgowego),
• Zanik nerwu wzrokowego, co objawia się początkowo mroczkiem paracentralnym w polu widzenia, następnie osłabieniem ostrości wzroku, a z czasem nawet dochodzi do ślepoty,
• Objawy zespołu piramidowego.

Objawy psychiatryczne to zaburzenia poznawcze, otępienie, zaburzenia zachowania, apatia, drażliwość, splątanie czy zespołu urojeniowe, depresja.
Przy znacznym i długotrwałym niedoborze witaminy może dojść nawet do śpiączki, która najprawdopodobniej wynika z niedokrwistości oraz mocznicy.

Przyczyny, rozpoznanie oraz leczenie niedoboru witaminy B12

Przyczyny niedoboru witaminy B12 są bardzo różne. Pomijając choroby go wywołujące, istotny wpływ ma także nieprawidłowa dieta. Niedobór witaminy B12 pojawia się często u weganów, gdy nie suplementują oni tej witaminy. Niedostateczna ilość tej witaminy występuje także u alkoholików i anorektyków, jak również osób starszych źle odżywiających się. Istotne jest rozpoznanie tego niedoboru. Oznacza się poziom witaminy B12 w surowicy krwi. Badanie wykonuje się metodami immunochemicznymi. Norma to 148-740 pmol/l (200-1000 ng/l) witaminy w osoczu, niedobór natomiast rozpoznawany jest przy wartości niższej niż 89 pmol/l (120 ng/l). We krwi obwodowej wykrywana jest także małopłytkowość, leukopenia z neutropenią, retikulocytopenia, a także makrocytoza erytrocytów. W rozmazie ręcznym krwi często wykrywane są granulocyty o nadmiernej ilości segmentów, a także duże płytki krwi i megalocyty.

Leczenie niedoboru polega na suplementowaniu witaminy B12. Należy podawać dziennie 1000 μg j.m. tej witaminy, aż do przywrócenia wartości prawidłowych w organizmie. Niezmiernie ważna jest zmiana diety, tak aby znów nie doprowadzić do niedoboru witaminy B12.