Operacja usunięcia zaćmy

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Zaćma to choroba, której istotą jest zmętnienie naturalnie przezroczystej soczewki. która skupia światło na siatkówce i zmiany na niej zaburzają proces widzenia. Zaćma rozwija się stopniowo wraz z wiekiem, ale może pojawić się także nagle. Najczęściej rozwija się w obu oczach, ale nie jest to regułą. Choroba obecna jest u 60% osób po 60. roku życia.

Spis treści

Przyczyny i objawy zaćmy

Nie jest znana przyczyna pojawienia się katarakty, jednak najczęstszym jej powodem jest zmiana w strukturze białka w soczewce, co powoduje jej zamglenie. Rzadko kiedy zaćma jest wrodzona. Rozwija się nagle w wyniku:

urazów i uszkodzeń oka;
nadmiernego działania promieni słonecznych;
cukrzycy;
palenia tytoniu;
zażywania niektórych leków.

Rozwój katarakty jest często przyrównywany do patrzenia przez brudną szybę. Zaćma może powodować:

zamazane widzenie;
problemy z odbiciem światła;
nieostre widzenie barw;
pogłębienie krótkowzroczności;
czasem podwójne widzenie.

Początkowo może pomóc zmiana okularów na mocniejsze, jednak wraz z rozwojem zaćmy to nie wystarcza. Okulista wykrywa zaćmę, gdy dostrzega zmętnienie soczewki w czasie badania oka. Wykonując różne testy, lekarz może określić poziom zaawansowania choroby, badając:

ostrość widzenia;
wrażliwość na światło;
widzenie barw;
poszczególne elementy oka.

Okulista wyklucza ponadto, czy problemy z widzeniem nie są powodowane przez inne choroby. Wiele osób nie zauważa, że ma problemy ze wzrokiem, dopóki choroba nie osiągnie zaawansowanego stanu. Rozwój choroby jest nieunikniony. Czasami jednak nie rozwija się do tego stopnia, aby powodować problemy z widzeniem i nie wymaga leczenia. Dlatego też podjęcie decyzji o operacji oczu jest kwestią indywidualną.

Okulista może zwrócić uwagę, że dana osoba ma początki zaćmy, mimo że nie odczuwa żadnych dolegliwości. Lekarz może określić przybliżony czas, w którym pojawią się symptomy choroby.

Zamglenie soczewki raczej nie zdarza się przed 40. rokiem życia, jednakże zdecydowana większość ludzi nie będzie odczuwać żadnych symptomów choroby przez wiele lat, dopóki nie pojawią się zaburzenia widzenia. Zaćma może byż kontrolowana i obserwowana bez leczenia przez wiele lat.

Wskazania do operacji zaćmy i przebieg zabiegu

Operację zaleca się osobom, które utraciły wzrok i mają objawy choroby. Jeśli pacjent ma inne schorzenia, które zaburzają wzrok, okulista może odradzać zabieg. Czasami w wyniku urazu lub innych operacji oka katarakta powoduje trudności z dostrzeżeniem siatkówki. Pomimo tego operacja może być zalecona, by prowadzić dalsze leczenie.

Operacja zaćmy

Chirurg w prawej dłoni trzyma urządzenie rozdrabniające soczewkę przy... »

Operacja na zaćmę trwa zwykle nie więcej niż 30 minut, podczas jej wykonywania podaje się środki uspokajające, które nie mają negatywnego wpływu na serce czy płuca.

Są trzy podstawowe techniki operacji zaćmy.

Fakoemulsyfikacja – to najpopularniejsza metoda usuwania zaćmy. W okolicy rogówki wykonywane są małe nacięcia za pomocą mikroskopu operacyjnego. Do oka wprowadza się sondę USG, która wykorzystuje drgania ultradźwiękowe w celu rozpuszczenia zamglenia. Gdy zaćma jest usunięta, wstawia się sztuczną soczewkę.
Zewnątrztorebkowa operacja zaćmy – tę metodę stosuje się najczęściej w zaawansowanych przypadkach zaćmy. Wykonywane jest większe nacięcie, by zmiana mogła być usunięta w jednym kawałku. Wstawiana jest następnie sztuczna soczewka. Zabieg wymaga założenia wielu szwów, by zamknąć największą ranę, a proces zdrowienia trwa długo. Zabieg wymaga środków znieczulających.
Wewnątrztorebkowa operacja zaćmy – nacięcie jest tutaj znacznie większe niż w poprzedniej metodzie, usuwa się całą soczewkę i elementy ją otaczające. Soczewka musi być umieszczona w innym miejscu, naprzeciwko tęczówki. W trakcie operacji usuwania zaćmy w miejsce naturalnej soczewki umieszcza się sztuczną. Soczewki te zazwyczaj są wstawiane na stałe, nie wymagają konserwacji lub obsługi i nie są odczuwane przez pacjenta, nie zauważają ich też inne osoby. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, a u dzieci i osób umysłowo chorych bądź niewspółpracujących w znieczuleniu ogólnym. W trakcie operacji w pomieszczeniu znajduje się wiele osób z personelu medycznego. Jeśli operacja nie powoduje silnego bólu, stosuje się niewielkie ilości leków uśmierzających ból. Zabieg trwa średnio 20 minut. Po operacji usunięcia zaćmy pacjent przenoszony jest do pokoju.

Rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych

Istnieje wiele rodzajów wewnątrzgałkowych soczewek dostępnych do implantacji, w tym:

soczewki stałoogniskowe – są obecnie najpopularniejsze; mają taką samą siłę na całej powierzchni i zapewniają wysokiej jakości widzenie; nie leczą astygmatyzmu i wymagają noszenia okularów do patrzenia z bliska;
toryczne soczewki wewnątrzgałkowe – w określonym miejscu mają zwiększoną moc, mogą korygować astygmatyzm i widzenie z daleka; wymagają jednak okularów do patrzenia z bliska;
wieloogniskowe soczewki wewnątrzgałkowe – to najbardziej zaawansowane technologicznie soczewki; w różnych rejonach mają one różną moc, co pozwala widzieć dobrze w różnych odległościach; nie są jednak przeznaczone dla wszystkich; nie korygują też astygmatyzmu, a niektórzy pacjenci muszą i tak korzystać z okularów.

Przed operacją i po operacji zaćmy

Dzień przed operacją usuwania zaćmy lekarz omawia z pacjentem zabieg. Prowadzony jest także dokładny wywiad na temat chorób pacjenta. Ustalane jest, jaka soczewka będzie wszczepiona. Nie należy jeść ani pić po północy, dzień przed operacją. Pacjent musi także zapewnić sobie transport do domu. Operacje przeprowadzane są w specjalnych ośrodkach lub szpitalach. Pacjent powinien stawić się kilka godzin przed planowanym zabiegiem, by ustalić z anestezjologiem sposób znieczulenia (rzadko usypia się pacjenta).

Po zabiegu konieczne są wizyty kontrolne i korzystanie przez kilka tygodni z wcześniej przepisanych kropli do oczu, które chronią przed infekcją i stanem zapalnym. W ciągu kilku dni większość pacjentów zauważa poprawę widzenia i może wrócić do pracy. Gdy wzrok się ustabilizuje, lekarz dobierze odpowiednie okulary.

Rzadko zdarzają się komplikacje po operacji zaćmy, ale mogą one obejmować stan zapalny, zmiany ciśnienia w gałce ocznej, infekcje, puchnięcie siatkówki, jej oderwanie. Czasami sztuczna soczewka musi być osadzona w innym miejscu, przemieszcza się lub nie funkcjonuje prawidłowo – musi być wtedy wymieniona. Czasami po latach od operacji dochodzi do wtórnej zaćmy. Wtedy za pomocą lasera tworzy się otwór w miejscu zaćmienia. Zabieg trwa kilka minut, a poprawa widzenia następuje od razu.

Przypisy

Niżankowska M. H. Okulistyka - podstawy kliniczne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3224-6

Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2

Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2

Linki zewnętrzne

Postęp w leczeniu zaćmy

Artykuły Operacja usunięcia zaćmy

Usunięcie zaćmy

Usunięcie zaćmy (katarakty), czyli choroby oczu objawiającej się zmętnioną soczewką, ma charakter operacyjny. Skuteczne leczenie zaćmy jest ważne, ponieważ choroba może doprowadzić do całkowitej ...

Chirurg w prawej dłoni trzyma urządzenie rozdrabniające soczewkę przy użyciu ultradźwięków.

Zaćma

Zaćma (cataracta) jest jedną z najczęściej spotykanych chorób gałki ocznej. Polega ona na całkowitym bądź częściowym zmętnieniu soczewki - dwuwypukłego tworu odpowiedzialnego za prawidłową ostrość ...

Cechą charakterystyczną jest posiadanie białej źrenicy przez chorego.

Aspiracja zaćmy

Aspiracja zaćmy to jeden z elementów operacji usunięcia zaćmy za pomocą ultradźwiękowej fakoemulsyfikacji. Zabieg ultradźwiękowej fakoemulsyfikacji zaćmy przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym ...

Zaćma starcza

Zaćma starcza to zmętnienie soczewki w wyniku związanych z procesem starzenia zmian w jej strukturze. Początki tej choroby mogą wystąpić już w 40 roku życia, ale najczęściej ujawnia się ona w ...

Usunięcie jajników

Usunięcie jajników, czyli owariektomia, to zabieg chirurgicznego wycięcia jednego lub obu jajników. W przypadku usunięcia tylko jednego jajnika, czynność wydzielnicza drugiego pozostaje bez zmian ...

Operacyjne leczenie zaćmy

Zaćma jest to zmętnienie lub zmiana koloru soczewki, które wpływa na ostrość wzroku. Początkowo występuje zamazanie obrazu , prócz tego może być dostrzegalne jednym okiem zdwojenie lub powielenie ...

Padaczka: pozaskroniowe usunięcie kory

Największa część mózgu, kresomózgowie, dzieli się na cztery części: czołową, ciemieniową, płaty potyliczne i skroniowe. Każda z nich odpowiada za określone funkcje. Padaczka skroniowa jest ...

Operacja na haluksy

Operacja na haluksy jest konieczna wówczas, gdy zmiany zwyrodnieniowe stopy znacznie utrudniają nam chodzenie. Przed zabiegiem należy poddać się serii badań, konieczne jest między innymi wykonanie ...

Chirurgia

Operacje są podstawą gałęzi medycyny nazywanej chirurgią. Nazwa ta powstała z greckich słów: cheir − ręka, ergon – czyn, działanie. Określenie „chirurgia” jest używane jako skrót bardziej ...

Wybór odpowiedniego chirurga ma olbrzymi wpływ na przebieg operacji.

Histerektomia (usunięcie macicy)

Histerektomia to zabieg chirurgiczny, podczas którego usuwana jest macica. Zabieg ten przeprowadzany jest u 300 na 100 000 kobiet. Macicę wycina się głównie z powodu występowania nieprawidłowych ...

Wycięcie hemoroidów

Hemoroidy to poduszeczkowate skupiska żył, leżących pod błoną śluzową wyścielającą najniższą część prostnicy i odbytu. Gdy ulegają rozszerzeniu, obrzękowi i krwawieniu, zaczynają się kłopoty. ...

Metodą leczenia żylaków odbytu jest krioterapia. Dzięki niej można skutecznie pozbyć się hemoroidów, zwanych również guzkami krwawniczymi.<br />
<br />
Taką terapię można podzielić na trzy grupy: leczenie zachowawcze przez które rozumie się właściwą dietę, zmianę stylu życia oraz stosowanie maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych, leczenie instrumentalne, a także leczenie chirurgiczne.<br />
<br />
Innym rozwiązaniem mającym na celu wyeliminowanie tego problemu jest zakładanie podwiązek elastycznych oraz fotokoagulacja za pomocą promieniowania podczerwonego. Takie metody zwane są instrumentalnymi i stosuje się w celu fizycznego usunięcia hemoroidów.<br />
<br />
Na czym jednak polega zabieg krioterapii? Otóż odbywa się on poprzez wprowadzenie do odbytu sondy o bardzo niskiej temperaturze, która pozwala na frakcjonowane usunięcie lub niszczenie poszczególnych hemoroidów. Stosując tą metodę bardzo ważne jest, aby  nie uszkodzić struktur znajdujących się w pobliżu żylaków, zwłaszcza zwieracza odbytu.<br />
<br />
Należy pamiętać o tym, że żylaki powinno się leczyć w odstępach kilkutygodniowych. Takie przerwy sprzyjają szybszej rekonwalescencji tkanek.

Usuwanie brodawek i włókniaków

Włókniaki są niegroźnymi guzkami powstającymi z tkanki mięśniowej i łącznej. Brodawki to nieestetyczne znamiona. Wszystkie zaś usuwa się za pomocą farmakoterapii, krioterapii oraz zabiegów laserowych.

Zmniejszenie nosa

Zmniejszenie nosa to zabieg chirurgiczny mający na celu zredukowanie zbyt długiego lub szerokiego nosa. Tego typu operacje kosmetyczne są szczególnie popularne, gdyż niezbyt atrakcyjny nos często ...

Wybierając daną klinikę, pacjenci w dużej mierze kierują się opiniami zasięgniętymi u osób, które już tam były. Warto jednak pamiętać o tym, że pacjent powinien mieć także własne oczekiwania względem standardu usług i kwalifikacji zatrudnionego personelu. Bardzo ważnym elementem jest odpowiednie przygotowanie się do zabiegu.<br />
<br />
Należy mieć na uwadze to, że operacja plastyczna jest takim samym zabiegiem chirurgicznym jak każdy inny, więc nie pozostaje bez wpływu na organizm. Ważne jest jednak, by gabinet nie dążył do wykonania zabiegu za wszelką cenę, ale raczej uwzględniał wolę pacjenta i brał pod uwagę stan jego zdrowia. Należy więc wykonać odpowiednie badania. Rolą lekarza zaś jest wywiad z pacjentem oraz poinformowanie go o mogących wystąpić powikłaniach po zabiegu, a zadaniem anestezjologa wytłumaczenie, jakie będzie znieczulenie oraz jakie ryzyko z nim wiąże. Poza tym musi on także dowiedzieć się od pacjenta, jakie leki on przyjmuje.<br />
<br />
Jak znaleźć informacje na temat najlepszych gabinetów chirurgii plastycznej?

Przeszczep tchawicy wyhodowanej w laboratorium

Zespół specjalistów przeprowadził nowatorską operację przeszczepienia tchawicy, wyhodowanej z komórek macierzystych pobranych od pacjenta.

Zabieg przeszczepu tchawicy był bardzo skomplikowany i trwał ponad 12 godzin. Wyhodowaną tchawicę wraz z oskrzelami przeszczepił zespół lekarzy z różnych europejskich krajów.

Wycięcie odbytu

Wycięcie odbytu to najczęściej stosowana metoda leczenia raka odbytu , która czasem bywa łączona z chemioterapią i radioterapią , w ramach leczenia skojarzonego. Nowotwór odbytu jest najczęściej ...

Zmniejszenie piersi

Wydaje się, że szczytem marzeń kobiety jest dorodny biust. Nie jest to jednak prawdą, ich wielkość nierzadko utrudnia codzienne czynności, dlatego coraz więcej pań decyduje się na zmniejszanie piersi.

Zdjęcia przedstawiające efekt operacji zmniejszenia piersi (po lewej stronie zdjęcia wykonane przed zabiegiem, po prawej - po).

Wszczepienie sztucznej soczewki

Wszczepienie sztucznej soczewki (ang. clear lens exchange) to zabieg polegający na wstawieniu sztucznej soczewki do przedniej komory oka na miejsce usuniętej naturalnej soczewki. Wykonywaniem ...

Zmętnienie lub zmiana koloru soczewki, która powoduje na pogorszenie ostrości widzenia określana jest mianem zaćmy. Objawami świadczącymi o pojawieniu się tej dolegliwości są podwojenie obrazu lub jego zamazanie. Jest to spowodowane nieregularnym załamywaniem się światła w soczewce. Kiedy dochodzi zaś do jego rozszczepiania się przy takiej wadzie nie wolno prowadzić pojazdów.<br />
<br />
Jeśli zaobserwuje się takie niepokojące symptomy należy niezwłocznie skonsultować je z lekarzem. Może bowiem okazać się, że ich przyczyną jest zupełnie inna choroba. W przypadku, kiedy specjalista stwierdzi, że zaburzenia widzenia są wynikiem zaćmy problem może rozwiązać zabieg operacyjny. W pierwszej kolejności powinni być na niego skierowani chorzy, którym dolegliwość ta uniemożliwia czytanie, prowadzenie auta czy też utrudnia codzienne życie.<br />
<br />
Co ciekawe, operacja taka według badań sprawia, że zmniejsza się częstotliwość wypadków samochodowych. Warto zatem pomyśleć o sobie i innych i nie bagatelizować objawów pogarszającego się wzroku.

Splenektomia

Splenektomia to operacja całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony, czyli organu mieszczącego się w lewej, górnej części jamy brzusznej. Bez śledziony można prawidłowo funkcjonować, jednak ...

Wycinek śledziony: po lewej stronie guz, po prawej zdrowy obszar narządu.

Korekcja czubka nosa

Korekcja czubka nosa to jedna z najpopularniejszych, a zarazem najbardziej skomplikowanych operacji plastycznych twarzy. Zabiegowi może poddać się każda osoba, u której proces wzrostu i rozwoju ...

Usunięcie wyrostka robaczkowego (appendektomia)

Wyrostek robaczkowy to zamknięty, wąski przewód, będący uwypukleniem jelita ślepego. Wewnętrzna wyściółka wyrostka wytwarza niewielkie ilości śluzu, który przepływa przez wyrostek do jelita ...

Na zdjęciu widoczny zabieg metodą laparoskopową.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin