Krótkowzroczność

Krótkowzroczność należy do wad refrakcji oka. Jest to taki stan zdolności skupiającej układu optycznego oka, w którym obraz ogniskowany jest przed siatkówką zamiast – jak to występuje w warunkach prawidłowych – na siatkówce. Układ optyczny oka utworzony jest przez: rogówkę, przednią komorę oka, soczewkę i ciało szkliste. Krótkowzroczność jest dość powszechną wadą wzroku – szacuje się, że dotyka ok. 30% mieszkańców Europy. Najczęściej pojawia się u dzieci w wieku szkolnym, mając skłonność do narastania w okresie dojrzewania, co wiąże się z szybkim wzrostem gałki ocznej.

Przyczyny krótkowzroczności

W przeważającej liczbie przypadków przyczyną krótkowzroczności jest zbyt długa gałka oczna – ten rodzaj wady nazywamy krótkowzrocznością osiową. Niekiedy krótkowzroczność powstaje w wyniku występowania nieprawidłowej krzywizny poszczególnych elementów układu optycznego oka, np. we wrodzonych wadach rogówki lub soczewki. Jest to tzw. krótkowzroczność krzywiznowa. Istnieje jeszcze krótkowzroczność refrakcyjna, spowodowana wzrostem współczynnika załamania układu optycznego oka.

Objawy i stopnie krótkowzroczności

Krótkowzroczność objawia się przede wszystkim nieostrym widzeniem przedmiotów znajdujących się w dali, a także nieostrym widzeniem w nocy. Osoby z krótkowzrocznością nie mają problemów z wyraźnym widzeniem przedmiotów z bliska. Obraz przedmiotów odległych zaś jest zamazany, z powodu – jak już wcześniej wspomniano – ogniskowania się go przed siatkówką. Krótkowidz, aby wyraźniej zobaczyć odległy przedmiot, przybliża go do oczu, a kiedy jest to niemożliwe – mruży oczy, przez co obcięciu ulegają kręgi rozproszenia na siatkówce. Stąd też pochodzi nazwa wady – „myopia”, co  po grecku znaczy „mrużyć”.

Stopień krótkowzroczności określa się w dioptriach. Dioptria jest to jednostka miary zdolności skupiającej układu optycznego i określa się ją jako odwrotność metra.
Można wyróżnić trzy stopnie krótkowzroczności:

• niska krótkowzroczność, zwana też krótkowzrocznością szkolną; nie przekracza ona poziomu -3 dioptrii; pojawia się zwykle około 10 roku życia, pogłębia w okresie dojrzewania i stabilizuje ok. 20 roku życia;
• średnia krótkowzroczność – osiąga poziom -6 do -8 dioprtii i pojawia się we wcześniejszych latach życia;
• wysoka krótkowzroczność – pojawia się w pierwszych latach życia i osiąga wartości powyżej -9 dioptrii, sięgające czasem nawet do minus kilkunastu, kilkudziesięciu dioptrii;

Należy zaznaczyć, że wysoka krótkowzroczność wiąże się zazwyczaj z patologicznie wydłużoną gałką oczną i postępującymi procesami zwyrodnieniowymi, głównie naczyniówki i siatkówki, co powodować może pogarszanie ostrości wzroku, mimo korekcji optycznej. Wysoka krótkowzroczność często jest uwarunkowana genetycznie.

Leczenie krótkowzroczności

Najpowszechniejszą metodą korekcji optycznej krótkowzroczności jest korekcja okularowa z zastosowaniem soczewek rozpraszających (wklęsłych), określanych umownie jako „minusy”. Soczewki te wydłużają ogniskową soczewki oka, przemieszczając punkt ogniskowania obrazu do tyłu tak, że trafia on na siatkówkę. W większości przypadków można oczywiście zastąpić okulary odpowiednio dobranymi szkłami kontaktowymi (soczewkami). Istnieją ponadto chirurgiczne metody korekcji krótkowzroczności. Należą do nich:

• wszczepianie do gałki ocznej sztucznych soczewek o odpowiedniej mocy,
• zabiegi chirurgiczne polegające na zmianie krzywizny rogówki (tzw. chirurgia refrakcyjna),
• metody laserowe stosowane w celu modelowania krzywizny rogówki – metoda LASEK i LASIK.

Metody inwazyjne mają jednak wiele wad (chociażby to, że są nieodwracalne) oraz istnieje wiele przeciwwskazań do ich zastosowania.