Witamina D

Terminem „witamina D” określane są związki chemiczne z grupy steroidów, wykazujące działanie przeciwkrzywiczne. Spośród nich największe znaczenie dla człowieka ma witamina D3 (cholekalcyferol) i D2 (ergokalcyferol).

Polecane wideo:

1. Rola witaminy D

Witamina D jest unikatowa, ponieważ obie postacie tej witaminy cholekalcyferol (syntetyzowany w skórze lub pozyskiwany z pożywienia) oraz ergokalcyferol (powstający z ergosterolu występującego w drożdżach i grzybach kapeluszowych), podlegają dalszym przemianom do związków wykazujących działanie podobne do hormonów.

Witaminy D (D2 i D3) nie wykazują działania biologicznego. Są one substancjami wyjściowymi, które w organizmie ulegają identycznemu cyklowi przemian z wytworzeniem czynnych metabolitów. Witamina D i jej aktywne formy są rozpuszczalne w tłuszczach. Krążenie ich w surowicy krwi jest możliwe dzięki białku wiążącemu witaminę D.

Dieta na mocne kości (prezentacja edukacyjna)

Silne i zdrowe kości

Nasze kości pozostają silne we wczesnej młodości, a kiedy osiągamy wiek średni, powoli zaczynają słabnąć. U kobiet proces ten nabiera...

Witamina D jest odpowiedzialna za prawidłowy rozwój i mineralizację kości. Pełni ona istotną funkcję w regulacji gospodarki wapniowo-fosforowej ustroju. Zwiększa wchłanianie tych pierwiastków z przewodu pokarmowego oraz wyrównuje ewentualny nieprawidłowy stosunek wapnia do fosforu . Niezbędna jest w procesach kostnienia (ułatwia zamianę fosforu organicznego na nieorganiczny) i w powstaniu związków potrzebnych do budowy kości . Najogólniej mówiąc, budowa kości polega na tworzeniu tzw. matrycy kostnej zbudowanej z siatki kryształów (na podłożu tkanki łącznej) i odkładaniu jonów wapnia i fosforu w postaci hydroksyapatytu. Przy zbyt małej ilości witaminy D wapń zawarty w pożywieniu nie jest całkowicie wykorzystany, co może prowadzić do upośledzenia mineralizacji kości.

Źródłem witaminy D jest głównie biosynteza cholekalcyferolu z 7-dehydrocholesterolu w skórze (pod wpływem promieniowania ultrafioletowego), w mniejszym stopniu dieta, dostarczająca zarówno witaminy D3, jak i D2.

2. Niedobór witaminy D

Zapotrzebowanie na witaminę D zaspokajane jest zwykle takimi produktami, jak: ryby (śledzie, sardynki, makrele) wątroba, masło, jaja i mleko (ilość witaminy D w mleku zależy od sposobu żywienia krów i ich przebywania na słońcu).

Brak wystarczającej ilości witaminy D może być spowodowany różnymi czynnikami. Do najczęstszych z nich zalicza się:

  • niedostateczną ekspozycją na światło słoneczne,
  • upośledzoną syntezę aktywnych metabolitów w wątrobie (stany zapalne, marskość wątroby) i nerkach (ostra i przewlekła niewydolność nerek),
  • stosowanie niektórych leków, na przykład przeciwpadaczkowych.

Objawy niedoboru witaminy D mogą więc wystąpić u osób spożywających pokarm ubogi w prekursory tej witaminy, a także w chorobach prowadzących do zespołu złego wchłaniania.

Niedobór witaminy D jest także związany z wiekiem i ma różny wpływ na zdrowie. U dzieci prowadzi do krzywicy, a u dorosłych do osteomalacji (rozmiękczanie kości), w których dochodzi do zaburzeń mineralizacji macierzy kostnej ulegającej stopniowo mineralizacji i osteoporozy (zrzeszotnienia kości). Następuje wówczas zmniejszone uwapnienie kości i nadmierne odkładanie tkanki nieuwapnionej. Poza niedoborem witaminy D przyczyną krzywicy może być niskie spożycie wapnia i fosforu, nieprawidłowy ich stosunek w diecie, a z czynników zewnętrznych – obniżona ekspozycja na światło słoneczne.

Stan odżywienia organizmu witaminą D uwarunkowany jest przede wszystkim wielkością jej syntezy w skórze pod wpływem promieni słonecznych oraz wykorzystaniem z pożywienia. Naturalnie produkty powszechnego spożycia zawierają niewiele tej witaminy. Z tego względu nie ustala się wysokości zapotrzebowania na witaminę D dla zdrowych osób dorosłych, a jedynie dla niemowląt i dzieci (10 mcg/dobę) oraz osób starszych (5 mcg/dobę).

Komentarze (6)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Witamina D
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Witamina D
Witamina D

Czy można przedawkować witaminę D?

O tym, czy jest ryzyko wzięcia zbyt dużej dawki witaminy D, mówi Łukasz Preibis, dermatolog. Ekspert wypowiada się również o tym, dlaczego ostatnio tak dużo słyszymy o suplementacji tą witaminą. Obejrzyj...

Witamina D

Nadmiar witaminy D

Nadmiar witaminy D

Witamina D jest niezbędna do optymalnego procesu formowania kości. Głównym źródłem witaminy D są ryby oraz żółtko jaj. W organizmie niewielkie (...) jej ilości powstają pod wpływem promieniowania...

Witamina D

Czym jest witamina D?

Witamina D bierze udział w budowie kości oraz chroni przed osteoporozą (zrzeszotnieniem kości). Najlepszym źródłem witaminy D są tran oraz tłuste ryby. Niewielka ilość tej witaminy...

Witamina D

Witamina D3 - dzienne zapotrzebowanie

Witamina D3 - dzienne zapotrzebowanie

Na niedobór witaminy D cierpi większość z nas - winę ponosi zarówno nasz klimat, który nie obfituje w dużo słonecznych dni, ale również my sami. W naszej diecie brakuje produktów zawierających tę cenną witaminę...

Witamina D

Witamina D na zimę

Badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazały wiele korzyści wynikających z działania witaminy D na organizm człowieka na wszystkich etapach (...) . Synteza witaminy D Witamina...

Witamina D

Niedobór witaminy D

Niedobór witaminy D

Główną rolą witaminy D w organizmie jest regulowanie gospodarki wapniowej. Witamina D zapobiega wydalaniu wapnia z organizmu, Niedobór witaminy D (...)...

Witamina D

Witamina D3 szansą na dłuższe życie seniorek

Naukowcom udało się ustalić, że podawanie starszym kobietom cholekalcyferolu, czyli witaminy D3 wydłuża ich życie. Badania nad zastosowaniem witaminy D3 Starsze kobiety często cierpią...

Witamina D

Niedobór witamin D i E zwiększa ryzyko demencji

Niedobór witamin to nic dobrego dla organizmu - z braku witamin włosy stają się mniej puszyste, skóra szybciej się wysusza, a żołądek nie działa tak, jak powinien. Czy zwykły niedobór witamin może doprowadzić do poważniejszych schorzeń? Najnowsze badania...

Witamina D

Jedzenie bogate w witaminę D

Jedzenie bogate w witaminę D

Synteza witaminy D w organizmie Witamina D może być syntetyzowana w naszym ciele na skutek działania promieniowania słonecznego. Jednak nie jest to wystarczająca ilość, aby zapewnić poprawne...

Witamina D

Jak dostarczać witaminy D organizmowi?

Jak dostarczać witaminy D organizmowi?

Jedz jajka Żółtko jaja kurzego to bogate źródło witaminy D - w średniej wielkości żółtku znajduje się około 40 IU tej cennej dla zdrowia witaminy.Nie (...) unikaj tłustych ryb Tłuste ryby, takie jak tuńczyk, makrela...