Szczepionki na odporność

Szczepionki chronią organizm przed chorobotwórczymi drobnoustrojami. Nasz układ odpornościowy, dzięki podaniu odpowiednio skomponowanej szczepionki, uczy się, jak wytwarzać odporność. Dzięki temu przy ponownym kontakcie z chorobotwórczymi zarazkami zdecydowanie lepiej się przed nimi broni. Odporność dzięki szczepionce zostaje wzmocniona, a w wielu przypadkach zastosowanie szczepionki pozwala uniknąć zażywania antybiotyków.

Rodzaje odporności

Układ odpornościowy inaczej nazywany jest układem immunologicznym. Decyduje on o zdrowiu i chorobie. Sprawuje nadzór immunologiczny i chroni organizm przed patogenami. Dzięki temu, że ma komórki pamięci, jest w stanie zapamiętać obce antygeny, na które człowiek został narażony w trakcie swojego życia.

Właśnie ta pamięć pozwala mu skutecznie walczyć z zakażeniami. Rozróżnia się odporność swoistą, czyli nabytą, i nieswoistą, czyli wrodzoną.

Odporność swoista może być: czynna naturalna i czynna sztuczna. Odporność czynną sztuczną organizm uzyskuje dzięki szczepieniom ochronnym. Szczepienie powoduje wzrost poziomu przeciwciał oraz powstanie komórek pamięci. Natomiast odporność czynną naturalnąorganizm uzyskuje, gdy zakazi się chorobą zakaźną i ją przechoruje. Tę odporność może również nabyć, gdy przejdzie chorobę bez objawów.

Odporność nieswoista to odporność, z którą się rodzimy. Możemy ją wzmocnić poprzez stosowanie środków immunomodulacyjnych. Dzielą się one na:

  • środki hamujące działanie układu odpornościowego,
  • środki stymulujące układ odpornościowy,
  • immunomodulatory naturalne,
  • immunomodulatory syntetyczne.

Szczepionki nieswoiste

Działanie immunostymulujące wykazują szczepionki stymulujące układ odpornościowy. Zawierają one martwe bakterie, ekstrakty z zabitych bakterii, rybosomy bakteryjne, liofilizowane lizaty bakterii. Takie działanie wykazują szczepionki nieswoiste:

Stosowanie szczepionek nieswoistych nie powinno być prowadzone u osób z chorobami autoagresji i podczas prowadzenia leczenia odczulającego. Przeciwwskazaniem natomiast nie jest okres laktacji. Leczenie szczepionkami nieswoistymi jest zwykle długie, ponieważ pobudzane są wtedy naturalne mechanizmy odporności. Okres trwania zależy od rodzaju szczepionki i indywidualnych wskazań.

Przy stosowaniu nieswoistych szczepionek mogą pojawić się niepożądane objawy:

W przypadku iniekcji może się również pojawić zapalny naciek. Objawy te nie są przeciwwskazaniem do dalszego stosowania szczepionek. Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na antygeny zawarte w szczepionce. Działanie szczepionki: szczepionki nieswoiste działają prewencyjnie. Pobudzają obronne, nieswoiste mechanizmy organizmu, dzięki czemu mogą chronić nas przed zakażeniem.

Artykuły Kontrowersje wokół szczepień

Szczepić się czy nie? Takie pytanie często dręczy rodziców i osoby narażone na choroby zakaźne. Szczepienia ochronne są jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania różnym chorobom. Istnieją ...

Grypa to ostra choroba zakaźna. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zachorowalność na tę chorobę wciąż rośnie, a umiera około 500 tysięcy ludzi rocznie. Choroba układu oddechowego najczęściej występuje w okresie jesienno-zimowym i podczas przesileń.<br />
<br />
Grypę wywołują wirusy grupy A, B lub C. Najbardziej niebezpieczny dla człowieka jest wirus A, który odpowiada za powstanie epidemii. Chorobie sprzyja przemęczenie, nieustanny stres oraz niektóre choroby, takie jak: schorzenia układu krążenia, nowotwory, cukrzyca. Osoby, które są najbardziej narażone na zachorowanie to małe dzieci, noworodki oraz ludzie w podeszłym wieku.<br />
<br />
Najlepszym sposobem na grypę są szczepienia. Zawierają one antygeny i elementy wirusów typu A i B, zatem powodują uodpornienie organizmu przeciwko grypie. Szczepienia powinny być stosowane corocznie i sprawdzane przez WHO.<br />
<br />
W Polsce dostępne są szczepionki, które chronią organizm przed najgroźniejszymi typami wirusa grypy, a mianowicie H3N2 i H1N1 oraz wirusem typu B. Niestety, szczepienia ochronne nie są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Szczepienia skojarzone są jednym z rodzajów szczepionek przeciw chorobom zakaźnym. Choć spotykamy się z jedną lub dwoma takimi szczepionkami, np. podczas uodparniania na choroby dzieci, ...

Stany chorobowe związane z niewydolnością układu immunologicznego nazywa się niedoborem odporności. Jeśli więc pojawią się alarmujące objawy, należy niezwłocznie rozpocząć leczenie. Jest to bardzo ważne, bowiem niewydolność – choć może być zarówno łagodna, jak i przejściowa – w skrajnych przypadkach może też przybrać formę przewlekłego stanu, który będzie bezpośrednio zagrażać zdrowiu i życiu.<br />
<br />
Wyróżnia się zaburzenia odporności pierwotne, czyli związane z mechanizmem doprowadzającym do jej obniżenia, a także wtórne, będące następstwem innego czynnika, np. choroby, stosowanych leków, czynników środowiskowych czy terapeutycznych.<br />
<br />
Zaburzenia pierwotne ujawniają się już w dzieciństwie i dotyczą 1/10000 urodzeń. Są one wrodzonymi, uwarunkowanymi genetycznie defektami układu immunologicznego. Ich przyczyną jest nieprawidłowa produkcja przeciwciał, rzadziej zaburzona odpowiedź komórkowa, fagocytoza oraz niedobory dopełniacza.<br />
<br />
Jakie objawy pojawiające się u dzieci powinny zaniepokoić? Na ten temat powie więcej prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Dolegliwości po szczepieniu Szczepienia to temat dość kontrowersyjny. Zdaje się, że zwolenników szczepień jest tyle samo, co ich przeciwników. Zasadniczo istnieją dwa rodzaje powikłań po ...

Ze szczepieniami spotykamy się już od dziecka. Najpierw powodują one nieprzyjemne odczucia związane z zastrzykiem, później przyzwyczajamy się i traktujemy je jak obowiązek. Czas dowiedzieć się, na ...

Historia szczepień sięga czasów Ludwika Pasteura, który wynalazł pierwszą szczepionkę ochronną przeciwko wściekliźnie. Następnie w 1926 roku powstała szczepionka przeciwko krztuścowi, w 1927 roku przeciwko gruźlicy, a w 1945 na grypę.<br />
<br />
Analizując dzieje wakcynologii, czyli dziedziny medycyny zajmującej się szczepieniami ochronnymi, należy wspomnieć o Edwardzie Jennerze. W 1796 roku zaszczepił małe dziecko materiałem zakaźnym ospy krowianki. Chłopiec chorował na tę dolegliwość, następnie lekarz zaszczepił go ponownie tym samym materiałem. Badacz udowodnił, że szczepionka przeciwko ospie prawdziwej wcale nie musi zawierać substancji, lecz wystarczy szczepienie ospy krowiej, która ma łagodny przebieg i nie jest przyczyną wysokiej śmiertelności.<br />
<br />
Obecnie, szczepienia są najskuteczniejszą metodą obrony przed groźnymi chorobami zakaźnymi. W jaki sposób szczepienie ochronne wpływają na zdrowie?

W ostatnich latach w związku z lawinowym wzrostem występowania wśród dzieci chorób autoimmunologicznych, zaczęto zastanawiać się nad przyczynami tego stanu. Wysunięto nawet teorię, że powszechne ...

Szczepionki budzą kontrowersje już od wielu lat. Mają swoich zwolenników i przeciwników. Jedni szczepią siebie i swoją rodzinę regularnie, na przykład na grypę , inni boją się tego robić. Jak jest ...

Szczepienia dla niemowląt są skuteczną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym już od najwcześniejszych lat życia. Często młode mamy zastanawiają się, przeciwko jakim chorobom należałoby zaszczepić ...

Odporność dziecka kształtuje się w łonie matki. Niedobór odporności może pojawić się w okresie dzieciństwa. Są to wszystkie stany chorobowe związane z niewydolnością układu immunologicznego.<br />
<br />
Zaburzenia odporności można podzielić na pierwotne i wtórne (spowodowane przez czynniki, np. choroby, leki, środowisko etc.). Zaburzenia pierwotne są uwarunkowane genetycznie i pojawiają się w wieku niemowlęcym. Choroba polega na zaburzeniu funkcji przeciwciał, dzieli się na defekty z przewagą odpowiedzi humoralnej, komórkowej i złożonej.<br />
<br />
Jak wzmocnić odporność dziecka i uchronić go przed chorobami?

Nowo narodzone dziecko ma na początku swojego życia odporność swojej matki. Jednak warto pamiętać, że zanika ona już w trakcie pierwszych kilku miesięcy. Dlatego najskuteczniejszą metodą, by ...

Schorzenie, jakim jest wirusowe zapalenie wątroby, znane jest w kilku odmianach. Wirusami pierwotnie hepatotropowymi są te typu A, B, C, D i E. Do grupy wirusów wtórnie hepatotropowych zalicza się natomiast CMV, HSV-1, 2, VZV, wirus Ebstein-Barr. Oba typy prowadzą do uszkodzenia wątroby.<br />
<br />
Jeśli chodzi o epidemie, to obserwuje się zakażanie wirusami typu B oraz C. Objawiają się one ostrym zapaleniem i choć możliwe jest wyleczenie takiego stanu, to część przypadków może także przybrać postać przewlekłą i powodować poważniejsze konsekwencje zdrowotne. Taka sytuacja wymaga natychmiastowego leczenia, celem zahamowania namnażania wirusa. Brak działań może bowiem prowadzić do marskości wątroby czy jej nowotworu. Leki, które stosuje się w takim przypadku, to przeciwwirusowe grupy analogów nukleotydowych oraz Interferon. Dopiero taka połączona terapia daje pożądane rezultaty.<br />
<br />
Jakie leczenie stosuje się w przypadku wirusowego zapalenia wątroby? Jakie powikłania wiążą się z obecnością tej choroby w organizmie? Na ten temat wypowie się profesor Janusz Cianciara, hepatolog.

Szczepienia ochronne odgrywają kluczową rolę w profilaktyce wielu chorób, głównie tych zakaźnych. Na infekcje szczególnie narażone są małe dzieci, których układ odpornościowy nie jest w pełni ...

Wraz z rozpowszechnieniem się szczepień problem chorób zakaźnych znacząco się zmienił. Dzięki nim wiele epidemii zostało zwalczonych. Pokonano np. ospę prawdziwą, a także ograniczono występowanie krztuśca oraz tężca. Do tego wyeliminowano także nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), a prorokuje się, że niebawem choroba ta będzie już całkowicie zażegnana. Słowem, szczepienia całkowicie odmieniły sytuację epidemiologiczną na świecie, z którą wcześniej nie dawano sobie rady.<br />
<br />
Jak działa szczepionka i dlaczego warto się na nią zdecydować? Otóż dzięki antygenowi (zabitych lub żywych osłabionych drobnoustrojów lub ich fragmentów), który wywołuje produkcję swoistych przeciwciał i pozostawia ślad w pamięci immunologicznej, doprowadza ona do uodpornienia czynnego, co pozwala na szybką produkcję przeciwciał w przypadku ponownego zetknięcia z drobnoustrojem.<br />
<br />
Jakie korzyści można zyskać, decydując się na szczepienie? Na to pytanie postara się odpowiedzieć prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Szczepienia ochronne są wykorzystywane jako podstawowa metoda biologiczna zwiększająca odporność organizmu w walce z drobnoustrojami. Podanie szczepionki warunkuje pobudzenie układu ...

Pytania do eksperta

Szczepionka na wściekliznę a zakaz picia alkoholu

Witam, mam pytanie w prawie szczepionki przeciw wściekliźnie (szczepienie profilaktyczne, I dawka, VERORAB). Znalazłam w internecie informacje, że w przypadku przyjmowania tej szczepionki nie wolno pić alkoholu ani opalać się. Lekarz medycyny nic nie wspomniał mi o takich zaleceniach. Kolejna wizytę mam za 6 dni, a nie chciałabym narazić się na problemy zdrowotne z powodu wypicia ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Dziecko

Monika Łapczyńska

położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,

Monika Łapczyńska
Mgr Anna Czupryniak

pedagog, terapeuta, doradca rodzinny.

Mgr Anna Czupryniak
Wszyscy konsultanci »