Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zakażenie Helicobacter pylori

Zakażenie Helicobacter pylori jest bardzo często spotykane u ludzi. Szacuje się, że dotyczy ono ponad połowy ludzi na całym świecie. Infekcja H. pylori związana jest z występowaniem stanu zapalnego błony śluzowej żołądka czy dwunastnicy, które przy długotrwałym utrzymywaniu się powoduje nadżerki i owrzodzenia. W większości przypadków przebiega jednak bezobjawowo, a w pozostałych przypadkach powoduje objawy przypominające zatrucie pokarmowe, m.in. bóle brzucha, wzdęcia, brak łaknienia. Często jest czynnikiem etiologicznym choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy. Do zakażenia może dojść poprzez ślinę, kał czy wodę, w której mogą znajdować się szczepy bakterii lub jej formy przetrwalnikowe. Leczenie polega głównie na podawaniu leków przeciwbakteryjnych.

1. Drogi zakażenia Helicobacter pylori

Infekcja Helicobacter pylori następuje najczęściej w dzieciństwie. Czynnikiem ryzyka zakażenia drobnoustrojem jest niedożywienie i niedobór witamin w diecie. Bakterie mogą utrzymywać się wewnątrz żołądka i mnożyć się w nim przez wiele lat. Zakażenie u osób dorosłych występuje zdecydowanie rzadziej.

Droga zarażenia bakterią nie jest do końca poznana, ale przyjmuje się, że bakteria przenosi się z człowieka na człowieka. H. pylori może być obecna na przykład w ślinie lub w kale. U małych dzieci może dojść do zakażenia drogą wymiany zabawek trzymanych uprzednio w ustach. Bakteria może dość długo przebywać w wodzie jako forma przetrwalnikowa H. pylori. Pojawienie się drobnoustroju w wodzie jest wynikiem zanieczyszczenia jej kałem, przez co staje się ona potencjalnym źródłem zakażenia.

2. Objawy zakażenia Helicobacter pylori

Około 80% zakażeń nie daje objawów. Pozostała część powoduje objawy podobne do zatrucia pokarmowego. Objawy obejmują przede wszystkim bóle brzucha, nudności, zgagę, odbijanie, czasem utratę łaknienia, chudnięcie. Różne szczepy bakterii w połączeniu z indywidualną reakcją organizmu przyczyniają się do rozwoju określonej jednostki chorobowej. Sama bakteria Helicobacter pylori to bakteria Gram-ujemna, która przystosowana jest to bytowania w żołądku. Posiada wici, dzięki którym może się poruszać. Ma także zdolność przylegania do błony śluzowej żołądka. Bakteria wytwarza wiele enzymów, a jeden z nich – ureaza – alkalizuje środowisko i ułatwia przetrwanie bakterii.

Zakażeniu H. pylori zawsze towarzyszy stan zapalny błony śluzowej. Najczęściej w obrębie dolnej części żołądka, tzw. części przeziernikowej. W niektórych przypadkach zapalenie obejmuje także górną część żołądka oraz część dwunastnicy. Stan zapalny może przejść w zmiany zanikowe (zanik błony śluzowej), a to w konsekwencji może powodować ubytki błony śluzowej nazywane nadżerkami lub pojawienie się owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy. U dzieci zmiany zapalne są mniej nasilone, rzadko dochodzi do owrzodzenia żołądka i dwunastnicy. W niektórych przypadkach może dojść także do krwawienia (tzw. zapalenie krwotoczne).

3. Diagnostyka i leczenie zakażenia Helicobacter pylori

Aby rozpoznać zakażenie Helicobacter pylori, wykonuje się badania nieinwazyjne, do których pobieranym materiałem jest krew, ślina, kał lub wydychane powietrze. Zaliczamy tutaj:

  • badanie serologiczne,
  • mocznikowy test oddechowy,
  • oraz badania inwazyjne, polegające na pobraniu fragmentu błony śluzowej (test ureazowy, hodowla tkankowa, badanie histopatologiczne).

Leczenie infekcji H. pylori polega na podawaniu antybiotyków, na które bakteria jest wrażliwa. Stosuje się terapię skojarzoną, tzn. podaje się jednocześnie co najmniej dwa antybiotyki doustnie łącznie z lekiem zmniejszającym wydzielanie kwasu żołądkowego (2 razy dziennie). Leczenie farmakologiczne trwa ok. 7 dni. Całkowite wyleczenie, czyli tzw. eradykacja, następuje wtedy, gdy nieobecność bakterii stwierdza się po co najmniej 4 tygodniach od zakończenia podawania leków. W przypadku nieskuteczności pierwszego leczenia stosuje się inny zestaw leków albo dobiera antybiotyki na podstawie antybiogramu posiewu wycinka pobranego z ogniska zakażenia.

Infekcja H. pylori występuje w 95% przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy. Podejrzewa się, że bakteria ta jest bezpośrednią przyczyną pojawienia się owrzodzeń w tym obszarze, szczególnie ze względu na brak nawrotów choroby po skutecznym wyleczeniu infekcji. W przypadku choroby wrzodowej żołądka obecność Helicobacter pylori stwierdza się w 65-80% zachorowań. Procent zachorowań jest niższy ze względu na to, iż choroba ta może być wywołana jeszcze innymi czynnikami, np. zażywaniem kwasu acetylosalicylowego.

Bibliografia

  • Malfertheiner P. (red.), Helicobacter pylori – od podstaw do leczenia, Wydawnictwo Medyczne Sanmedica, Warszawa 1997
  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
Marta Bednarska,
Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zakażenie Helicobacter pylori
Normy laboratoryjne

Helicobacter pylori

Helicobacter pylori to bakteria Gram–ujemna, która związana jest z chorobami błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Zakażenie Helicobacter pylori dotyczy około 70 - 80% ludności w Polsce. Jest to jedno z najczęstszych zakażeń przewodu pokarmowego....

Szczepienia dzieci

Szczepionka przeciw Helicobacter pylori

Opracowana przez amerykańskich naukowców eksperymentalna szczepionka może skutecznie zapobiegać infekcjom wywołanym przez bakterię Helicobacter pylori, która jest nie

Normy laboratoryjne

Helicobacter pylori w kale

Badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori w kale jest ważnym wskaźnikiem, stosowanym przy ustalaniu przyczyny wielu chorób przewodu pokarmowego, w tym choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Wykrycie obecności tych bakterii w kale wskazuje...

HPV

Zakażenie HPV

Zakażenie wirusem HPV to problem, z którym zmaga się około 630 milionów ludzi na świecie. Dane są alarmujące - około połowa dorosłych, aktywnych seksualnie osó

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Zakażenie dróg moczowych

Zapalenie pęcherza moczowego jest to stan zapalny powodowany przez obecność drobnoustrojów w pęcherzu moczowym. W warunkach fizjologicznych mocz znajdujący się w pęcherzu mo

Układ pokarmowy

Zakażenie laseczką jadu kiełbasianego

Zakażenie laseczką jadu kiełbasianego (botulizm) to zatrucie pokarmowe. Dochodzi do niego po spożyciu pokarmów, w których laseczki jadu kiełbasianego wytworzyły jad (toksynę botulinową). To najsilniejsza znana trucizna, która uszkadza...

Neurologia

Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego

Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego wywołuje poważne schorzenia i wymaga natychmiastowego leczenia. Ze względu na specyficzny charakter tego układu, objawy i przebieg zakażenia mogą być różne. Zakażenie OUN u dzieci powoduje ostre zaburzenia...

Choroby piersi

Zakażenie brodawki piersi

Zakażenie brodawki piersi występuje najczęściej w postaci połogowego zapalenia piersi, które spotykane jest u kobiet, u których ma miejsce laktacja. Występuje u kilku

Leczenie grypy

Zakażenie wirusem grypy

Wysoka gorączka, dreszcze, ogólne osłabienie, suchy kaszel – jeżeli zauważasz u siebie takie objawy, to najprawdopodobniej dopadł cię wirus grypy. W grupie najbardziej

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500