Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zapalenie żołądka i dwunastnicy

Zapalenia żołądka i dwunastnicy bywają określane jako nieżyty lub katary żołądka. Mogą one przebiegać z bezkwaśnością, niedokwaśnością, nadkwaśnością lub kwaśnością prawidłową soku żołądkowego. Zaburzenia powstają z powodu błędów dietetycznych, spożycia pokarmów zakażonych np. gronkowcem lub zawierających toksyny, takie jak: jady bakterii, metabolity grzybów i pleśni, toksyczne związki chemiczne. Chorobę mogą powodować również leki, a rozwojowi zapalenia sprzyja nadużywanie nikotyny.

1. Przyczyny i objawy zapalenia żołądka i dwunastnicy

Są one zazwyczaj skutkiem błędów dietetycznych. Czynniki wywołujące są na ogół znane:

  • Nadużycie alkoholu.
  • Leki o działaniu drażniącym błonę śluzową żołądka (np. środki przeciwbólowe i przeciwreumatyczne, przedawkowanie leków nasercowych zawierających naparstnicę, glikokortykoidy, leki przeciwnowotworowe).
  • Oparzenie kwasami lub ługami.
  • Promienie rentgenowskie (np. jako skutek uboczny stosowania promieniowania w leczeniu chorób).
  • Zepsute produkty spożywcze skażone laseczką jadu kiełbasianego.
  • Trujące grzyby.
  • Zakażenie bakterią o nazwie Helicobacter pylori. Można je wykazać za pomocą gastroskopii z pobraniem wycinka błony śluzowej lub badania krwi.
  • Może być ono wyrazem procesu starzenia się, na który wywierają wpływ czynniki bytowe.
  • Zmiany ukrwienia.
  • Następstwa refluksu po operacji żołądka.

Typowymi objawami w tym schorzeniu są:

  • ból w dołku podsercowym pojawiający się 1-2 godz. po posiłku (wrzód żołądka);
  • ból pod prawym łukiem żebrowym 3-5 godz. po jedzeniu, a także w nocy i na czczo (wrzód dwunastnicy);
  • zgaga, niestrawność;
  • nudności, wymioty, zaparcia;
  • bóle w środkowym nadbrzuszu o charakterze gniotącym, piekącym lub kurczowym.

2. Zapobieganie i leczenie zapalenia żołądka i dwunastnicy

Zapalenia żołądka i dwunastnicy rozpoznaje się na podstawie zebranego wywiadu, określenia zdolności wydzielniczych błony śluzowej żołądka za pomocą sondy, obejrzenia za pomocą gastroskopu wyglądu i nasilenia zmian w błonie śluzowej żołądka. Leczenie sprowadza się do przerwania wpływu na błonę śluzową żołądka szkodliwych czynników, które prawdopodobnie wyzwoliły stan zapalny. Zapalnie zmieniona błona śluzowa nie może funkcjonować prawidłowo i wymaga regeneracji, wobec tego należy stworzyć sprzyjające warunki poprzez wstrzymanie podawania trudniej strawnych posiłków. Najlepiej jest przez 1–2 dni zastosować ścisłą dietę złożoną z sucharów i gorzkiej herbaty.

Jeżeli w wyniku diagnozowania choroby wykazano obecność bakterii Helicobacter pylori, należy zacząć leczenie od tzw. eradykacji żołądka. Oznacza to usunięcie bakterii, gdyż to ona jest przyczyną zapalenia, a następnie pojawiających się owrzodzeń żołądka, a przede wszystkim dwunastnicy. Eradykacja polega na zastosowaniu terapii skojarzonej dwóch antybiotyków, na które wrażliwa jest bakteria, oraz leku z grupy inhibitorów pompy protonowej, np. omeprazolu. W przypadku, gdy takie leczenie nie skutkuje, wprowadzana jest terapia czterolekowa, gdzie do poprzednich leków dołącza się związek bizmutu.

W stanach o przebiegu gwałtownym – z gorączką i biegunką, przy ogólnym znacznym osłabieniu i odwodnieniu, zwłaszcza w starszym wieku, oraz spadku ciśnienia – niezbędna jest pomoc lekarska, a także bardzo często leczenie szpitalne. Aby zapobiec tego typu schorzeniom, należy unikać wszystkich wyżej wymienionych czynników mogących stać się przyczyną stanów zapalnych, a w tym zaprzestać nadużywania alkoholu oraz palenia tytoniu. Warto zwrócić uwagę na dietę. Najlepsze będą tu dania gotowane na parze lub w wodzie oraz duszone. Bardzo ważne w diecie są „budynie” z mięsa lub ryb, z drobną kaszą lub ryżem. Do zagęszczania potraw nie stosuje się zasmażek.

Szczególnie poleca się: produkty świeże, dojrzałe, łagodne przyprawy, produkty gotowane, gotowane na parze, duszone bez wstępnego obsmażania, pieczone w folii lub pergaminie, produkty chude, używanie tłuszczów roślinnych, masło, oleje, sosy naturalne, bez zasmażek, zagęszczane mąką i śmietaną lub mąką i mlekiem, zupy na wywarach warzywnych, owoce i warzywa spożywane jako gotowane i rozdrabniane, rozcieńczane soki. W chorobie wrzodowej osłaniające działanie ma między innymi siemię lniane, a według medycyny ludowej również sok z kiszonej kapusty i woda z gotowanych ziemniaków.
 

Bibliografia

  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Sylwia Michalczyk,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zapalenie żołądka i dwunastnicy - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zapalenie żołądka i dwunastnicy
Badania

Badanie kontrastowe przełyku, żołądka i dwunastnicy

Badanie kontrastowe przełyku, żołądka i dwunastnicy wykonuje się na zlecenie lekarza, gdy występują objawy chorób jelita cienkiego, objawy patologii górnego odcinka przewodu pokarmowego, a wykonanie badania endoskopowego jest niemożliwe, również w przypadku,...

Układ pokarmowy

Wrzód dwunastnicy

Wrzód dwunastnicy to przewlekła choroba, która charakteryzuje się ubytkiem błon śluzowej i podśluzowej oraz blaszki mięśniowej dwunastnicy. Choroba wrzodowa występuje w każdym wieku, chociaż najczęściej pomiędzy 25 a 55 rokiem życia. Owrzodzenia lokalizują...

Układ pokarmowy

Rak dwunastnicy

Rak dwunastnicy to nowotwór początkowego odcinka jelita cienkiego. Nowotwory dwunastnicy są stosunkowo rzadkie w porównaniu z rakiem żołądka czy rakiem jelita grubego. Najczęstszym typem raka dwunastnicy jest gruczolakorak. Dwunastnica jest pierwszym...

Zabiegi

Drenaż dróg żółciowych dwunastnicy

Drenaż dróg żółciowych to procedura stosowana do leczenia paliatywnego chorób zwężających światło dróg żółciowych, najczęściej chorób nowotworowych - uniemożliwiających prawidłowy przepływ żółci. Do zabiegu drenażu dróg żółciowych kierowani są pacjenci...

Układ pokarmowy

Nadkwasota żołądka

Nadkwasota żołądka

Jak działa żołądek? to nieprzyjemna dolegliwość układu trawiennego, powodująca duży dyskomfort. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest nawracająca zgaga. Przyczyny nad

Zabiegi

Opasanie żołądka

Otyłość to wciąż rosnący problem. Można o niej mówić, gdy BMI (body mass index) wynosi ponad 30. Coraz bardziej popularne stają się operacyjne metody leczenia otyłości, a wśród nich opasanie żołądka. Metoda chirurgiczna ułatwia osiągnięcie prawidłowej...

Rodzaje nerwicy

Nerwica żołądka

Nerwica żołądka

Nerwica żołądka to zaburzenie żołądka, którego przyczyna nie leży w wystąpieniu związków organicznych odpowiedzialnych za problemy gastryczne. Winne są natomiast różne czynniki psy

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie przyusznic

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w błonie śluzowej jamy ustnej, jak również gardła, krtani...

Układ pokarmowy

Zapalenie otrzewnej

Zapalenie otrzewnej jest to podrażnienie tkanki wyścielającej ściany jamy brzusznej i jej narządy. Choroba ta ma bardzo duży wpływ i znaczenie w przebiegu wielu chorób. Otrzewna jest przezroczystą, lśniącą i gładką błoną o dużej powierzchni. Tworzy worek,...

Układ nerwowy

Zapalenie mózgu

Ostre zapalenie mózgu, zwane także encefalopatią (encephalitis), powodowane przez wirus grypy jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem grypy, obarczonym wysokim stopniem śmiertelnośc