Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zapalenie spojówek

Zapalenia spojówek są jednymi z najczęstszych dolegliwości, jakie dotykają nasze oczy. Mogą one przebiegać jako izolowane zapalenie o różnej etiologii (infekcyjnej lub nieinfekcyjnej) lub jako składowa ogólnoustrojowej infekcji np. zapalenie spojówek towarzyszące wirusowej infekcji górnych dróg oddechowych. Najbardziej typowym objawem zapalenia spojówek, jest tak zwany objaw czerwonego oka, który objawia się jego przekrwieniem. Należy jednak odróżniać przekrwienie spojówkowe, od przekrwienia rogówkowego.

1. Objawy zapalenia spojówek

Spojówka jest błoną śluzową pokrywającą powierzchnię tylną powiek, przechodzącą u ich podstawy na gałkę oczną, którą okrywa, przechodząc w centralnej jej części w rogówkę. U podstaw powiek tworzy zachyłki. W spojówce rozsiane są gruczoły spojówkowe oraz śluzowe. Dzięki nim do minimum zostaje zmniejszone tarcie między powiekami, a rogówką. Dodatkowo pełni ona funkcje ochronną.

Za zapalenie spojówek mogą być odpowiedzialne zarówno wirusy, bakterie, drażniące substancje oraz alergeny. Warto wspomnieć, że takie dolegliwości mogą być wywołane przez drobnoustroje przenoszone drogą płciową.

Najbardziej typowym objawem zapalenia spojówek jest tak zwany objaw czerwonego oka, polegający na jego przekrwieniu. Należy jednak odróżniać przekrwienie spojówkowe, od przekrwienia rogówkowego. Pierwsze z nich wyróżnia się:

  • blednięciem naczyń przy ucisku na spojówkę ( rogówkowe przekrwienie nie zanika),
  • położeniem – leży bardziej obwodowo i zanika zbliżając się do rogówki,
  • ruchomością – poszerzone naczynia poruszają się wraz z poruszaną spojówką (np. przy pociąganiu za dolna powiekę) w przeciwieństwie do naczyń w przekrwieniu rogówkowym.

Oprócz przekrwienia dla zapalenia spojówek, niezależnie od etiologii charakterystyczne są:

  • świąd,
  • uczucie pieczenia,
  • uczucie „piasku pod powiekami”,
  • światłowstręt,
  • łzawienie,
  • zwężenie szpary powiekowej.

Ostatnie trzy objawy są wspólnie nazywane triadą irytacyjną.

Jeśli powyższe objawy nie ustępują, udaj się do swojego lekarza rodzinnego lub do okulisty. Pamiętaj, że u dzieci zapalenie spojówek bardzo często współistnieje z infekcjami górnych dróg oddechowych. Dodatkowo, przy bakteryjnej etiologii, może dojść do infekcji ucha, więc jeśli twoje dziecko staje się marudne, traci apetyt i przechodziło zapalenie spojówek zgłoś się do lekarza.

1.1. Wirusowe zapalenie spojówek

Wirusowe zapalenie spojówek jest schorzeniem mogącym występować samodzielnie lub jako komponenta szerszej infekcji wirusowej. Może towarzyszyć między innymi przeziębieniu czy grypie. W zależności od rodzaju wirusa (może być to np. wirus grypy), mogą dodatkowo pojawić się np. powiększone węzły chłonne w okolicy żuchwy. Do zakażenia wirusowego może dojść także poprzez kontakt z innymi osobami czy korzystania ze wspólnych ręczników lub kosmetyków do oczu.

Najczęściej wirusowe zapalenie spojówek ustępuje samoistnie i nie wymaga interwencji lekarskiej. Należy jednak pamiętać o szczególnej higienie, częstym myciu rąk, nie pocieraniu oczu itd. w przeciwnym razie może ono „przejść” w bakteryjne zapalenie spojówek.

1.2. Bakteryjne zapalenie spojówek

Bakteryjne zapalenie spojówek charakteryzuje się wszystkimi wyżej wymienionymi objawami oraz dodatkowo wydzieliną ropną, która może sklejać powieki i rzęsy. Pojawiająca się wydzielina pozwala wręcz z całą pewnością stwierdzić, że tło zapalenia ma charakter bakteryjny (nigdy za taki stan nie jest odpowiedzialny wirus).

Wyróżniamy bakteryjne zapalenie spojówek o ostrym przebiegu - ma ono gwałtowny początek, trwa około dwóch tygodni i występuje głównie u dzieci. O przewlekłym charakterze mówimy natomiast, gdy objawy utrzymują się ponad cztery tygodnie. Charakteryzuje się ono także mniejszą ilością śluzowo-ropnej wydzieliny. Najczęstszą przyczyną zakażenia jest przeniesienie bakterii przez brudne ręce. Zdarzają się także sytuacje „przejścia” zakażenia z zainfekowanego nosa czy zatok przynosowych, a także nadkażenia już istniejącego wirusowego zapalenia spojówek.

Bakteryjne zapalenie spojówek zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. Po postawionej diagnozie z reguły zostaną zalecone nam krople zawierające antybiotyk, działający na większość patogenów, będących potencjalną przyczyną choroby. Dodatkowo lekarz może zalecić stosowanie maści z antybiotykiem, którą stosuje się na noc i w ten sposób utrzymuje lecznicze stężenie leku w worku spojówkowym przez dłuższy czas.

1.3. Inne rodzaje zapalenia spojówek

Pokrewnym zagadnieniem jest zapalenie spojówek wywoływane przez Neisseria gonorrhoeae (bakteria). Ten typ zapalenia nazywany jest rzeżączkowym. Występuje ono głównie u noworodków, dwa do czterech dni po urodzeniu i jest spowodowane przejściem zakażenia z dróg rodnych matki (w przypadku, gdy choruje na rzeżączkę).

Charakteryzuje się ono bardzo silnym obrzękiem powiek, który powoduje zaciskanie szpary powiekowej, intensywnym ropotokiem i bardzo gwałtownym początkiem. Obecnie ten typ zapalenia spojówek jest wyjątkowo rzadki, ze względu na powszechnie wykonywany zabieg Credego, zabezpieczający oczy noworodka przed infekcją. Polega on na zakropleniu oczu, zaraz po porodzie roztworem azotanu srebra zabijającym Neisseira gonorrhoeae.

1.3.1. Zapalenia nieinfekcyjne

Dodatkowo należy wspomnieć, że oprócz zapaleń o charakterze infekcyjnym, występują także zapalenia nieinfekcyjne:

1.3.2. Infekcyjne zapalenia spojówek

Infekcyjne zapalenia spojówek są chorobami zakaźnymi, w związku z czym, wskazane jest stosowanie się do kilku zasad w przypadku zachorowania, by nie ulec wtórnemu nadkażeniu. Wskazane jest między innymi nieużywanie soczewek kontaktowych (można zrobić wyjątek, gdy używamy soczewek jednodniowych, chociaż i w tym przypadku oczy będą nam wdzięczne, gdy damy im odpocząć) oraz nieużywanie kosmetyków typu tusz do rzęs. Należy pamiętać o częstym myciu rąk i stosowaniu się do ogólnych zasad higienicznych. W przypadku światłowstrętu możemy sobie pomóc przy pomocy okularów przeciwsłonecznych.

2. Leczenie zapalenia spojówek

Leczenie zapalenia spojówek

Zapalenie spojówek to bardzo często występująca choroba, szczególnie u osób noszących szkła kontaktowe, bądź długo pracujących przy monitorach. Mogą występować jako zakażenia bakteryjne lub zapalenia wirusowe. Najczęstszą przyczyną powstawania zapalenia wirusowego jest zakaże...

Stosowana terapia uzależniona jest od czynnika etiologicznego, który wywołał stan zapalny. Bakteryjne infekcje oka leczy się antybiotykami, które mogą być podawane w kroplach, w maści lub w tabletkach. Aplikacja kropel oraz kremów wymaga dużej dozy cierpliwości ponieważ niektóre z nich powinny być stosowane kilka razy dziennie. W ciągu tygodnia infekcja powinna zniknąć. Wirusowe zapalenie spojówek towarzyszy najczęściej infekcji kataralnej. Jama nosowa łączy się z woreczkiem łzowym poprzez kanalik nosowo-łzowy. W ten sposób infekcja szerzy się na spojówki. Antybiotyki są w tym przypadku bezużyteczne. Istnieje oczywiście szansa nadważenia infekcji wirusowej, ale o wprowadzeniu antybiotykoterapii decyduje się indywidualnie. Pomocne mogą być chłodne okłady. Przykładanie esencji z herbaty nie jest zalecane, może ona dodatkowo podrażnić oko. Pamiętaj także, że wiele osób bywa uczulonych na ziele świetlika, więc stosuje żele i maści z tą rośliną rozważnie. Dolegliwości ustępuję po 4-7 dniach wraz z objawami infekcji górnych dróg oddechowych.

Jeśli dolegliwości w obrębie oka wynikają z podrażnienia substancją chemiczną to w pierwszej kolejności dokładnie i obficie przemyj oko. W tym przypadku najważniejsze jest wypłukanie drażniącego czynnika. Jeśli do oka dostał się jedynie kosmetyk, a nie np. żrąca substancja nie musisz pilnie iść do lekarza, w przeciwnym wypadku wizyta będzie konieczna.

Okres pylenia roślin wiąże się ze wzmożonym zachorowanie na alergiczne zapalenie spojówek. Objawy ustępują zazwyczaj po lekach antyalergicznych (leki przeciwhistaminowe) przepisanych przez twojego lekarza. Leczenie wspomagające polega na przykładaniu chłodnych okładów, przynosi to zazwyczaj ogromną ulgę. Infekcje patogenami znanymi z zakażeń przenoszonych drogą płciową (zakażenie Chlamydia trachomatis, Neisseria gonnorrhea - rzeżączka) dotyczą najczęściej noworodków zakażonych podczas porodu siłami natury. Podanie odpowiednich kropli z antybiotykiem szybko leczy infekcje u malucha.

2.1. Łagodzenie objawów zapalenia spojówek

Oto kilka prostych rad, które pomogą Ci szybko dojść do zdrowia podczas zapalenia spojówek:

  • unikaj kontaktu z kurzem i pyłem,
  • zrezygnuj na pewien czas z soczewek kontaktowych,
  • stosuj zimne okłady na oczy,
  • do mycia twarzy używaj łagodnych kosmetyków i dokładnie je spłukuj, uważając by substancja nie dostała się do oka,
  • stosuj dostępne bez recepty tzw. „sztuczne łzy”, które złagodzą pieczenie i swędzenia. Pamiętaj, aby w przypadku infekcji zlokalizowanej tylko w jednym oku, nie używać tego samego aplikatura do obydwu oczu. Unikniesz w ten sposób transmisji zakażenia na zdrowe oko.

3. Profilaktyka zapalenia spojówek

Poniższe rady wydają się oczywiste, jednakże większość pacjentów o nich zapomina. Tak jak w każdej chorobie lepiej zapobiegać niż leczyć dlatego zachęcamy do prawidłowej higieny oczu.

  • Nie drap podrażnionego oka, nie przyniesie to ulgi a jedynie je jeszcze mocniej podrażni.
  • Często myj dłonie, bo to one mogę posłużyć jako wektor drobnoustrojów.
  • Kilka razy dziennie przemywaj oczy, delikatnym bawełnianym płatkiem.
  • Unikaj makijażu w czasie infekcji oka.
  • Nie pożyczaj kosmetyków do makijażu oka.
  • Pamiętaj aby twoje soczewki kontaktowe były należycie przechowywane.
  • Zawsze noś tylko swoje soczewki kontaktowe.
  • W czasie zapalenie spojówek nie używaj soczewek kontaktowych, a po wyleczeniu infekcji załóż świeże nieużywane przed rozwojem zakażenia.
  • Po aplikacji kropel do oczu, dokładnie umyj dłonie.

Zapalenie spojówek to powszechne schorzenie oczu, jednak dzięki właściwej profilaktyce można znacząco zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia.

Bibliografia

  • Misiuk-Hojło M. (red.), Anatomia i fizjologia narządu wzroku, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-17-2
  • Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
  • Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4
  • Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2
Lekarz Anna Zielińska, Lekarz Łukasz Galus,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zapalenie spojówek - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek

Infekcyjne zapalenie spojówek

Zapalenia spojówek są jednymi z częstszych dolegliwości oczu jakie nas spotykają. Większość z nas na pewno miała okazję przekonać się na własnej skórze, a właściwie na własnych oczach, jak objawia się takie zapalenie. Najczęściej przebiega...

Zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek - co warto wiedzieć?

Spojówka jest błoną pokrywającą gałkę oczną i wewnętrzną powierzchnię powiek. Pełni funkcję nawilżającą przez wydzielanie śluzu i łez. Jest bardzo wrażliwa na wszelkie podrażnienia – ostre światło czy pocieranie brudnymi rękami. Wiele...

Alergiczne choroby oczu

Alergiczne zapalenie spojówek

Oko jest eksponowane na działanie czynników środowiska, a ochronę zapewniają mu: odpowiednia budowa, aparat ochronny, odruch mrugania, łzy oraz układ immunologiczny (odporno

Alergiczne choroby oczu

Zapalenie spojówek oka

Alergiczne zapalenie spojówek to najczęściej spotykane określenie choroby alergicznej oczu, pomimo że stan zapalny może obejmować nie tylko spojówki, ale równi

Alergiczne choroby oczu

Kontaktowe zapalenie spojówek i powiek

Kontaktowe zapalenie spojówek może pojawiać się pod wpływem używania nieodpowiednich kosmetyków i kremów do makijażu. Jakie są inne przyczyny zapalenia spoj&oa

Alergiczne choroby oczu

Zapalenie brzegów spojówek

Zapalenie spojówek to częsta przypadłość, która spowodowana jest wieloma różnymi czynnikami. Na częste zapalenia spojówek narażone są osoby, któr

Alergiczne choroby oczu

Objawy alergicznego zapalenia spojówek

Zapalenia spojówek są stosunkowo częstą dolegliwością. Zdarza się, że sami potrafimy sobie  je rozpoznać na podstawie objawów i leczyć się starymi domowymi sposo

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie przyusznic

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w błonie śluzowej jamy ustnej, jak również gardła,...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie nagłośni

Zapalenie nagłośni jest rzadką chorobą, ale zagrażającą życiu. Zapadają na nią głównie dzieci w wieku 2-6 lat. Zapalenie nagłośni wywołuje najczęściej bakteria Haemophilus influenzae, czasem pneumokok. Dochodzi wtedy do obrzęku zapalnego, który...

Problemy skórne

Zapalenie skóry

Objawy zapalenia skóry to wszelkiego rodzaju zmiany skórne, którym niekiedy towarzyszą symptomy związane z innymi układami. Objawów zapalenia skó

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500