Alergiczne zapalenie spojówek

Oko jest eksponowane na działanie czynników środowiska, a ochronę zapewniają mu: odpowiednia budowa, aparat ochronny, odruch mrugania, łzy oraz układ immunologiczny (odpornościowy) spojówki. Bardzo dużo mastocytów (komórek biorących udział w reakcji alergicznej typu I) występuje w spojówce i powiekach, dlatego alergiczne zapalenie dotyczy głównie spojówek.

Spojówka jest cienką, prawie przezroczystą błoną śluzową. Składa się z części powiekowej wyścielającej powieki od strony gałki oraz z części gałkowej pokrywającej gałkę oczną od przodu. Jest narządem ochronnym i wydzielniczym. Ochronnym, bo dzięki gładkiej i śliskiej powierzchni umożliwia ruchy gałki ocznej, a zamykanie powiek i mruganie odbywają się bez tarcia. Wydzielniczym, bo dzięki obecności tkanki gruczołowej ma istotny wpływ na skład ilościowy i jakościowy łez.

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

Zapalenie jest najczęściej spotykaną chorobą spojówki. Chory zgłaszający się z zapaleniem spojówek uskarża się na uczucie piasku pod powiekami, światłowstręt, łzawienie, zwężenie szpary powiekowej.

  • przekrwienie spojówek (czerwone oko),
  • obecność wydzieliny wodnistej, śluzowej, ropnej, śluzowo-ropnej. W zależności od charakteru wydzieliny możemy wnioskować o przyczynie zapalenia. Wodnista jest charakterystyczna właśnie dla reakcji alergicznych.

Świąd oczu jest jednym z najdokuczliwszych objawów alergicznego zapalenia spojówek. Lokalizuje się on głównie w przyśrodkowym kącie oka, gdzie w wyniku mrugania dochodzi do nagromadzenia ziaren pyłku roślin i uwalniania z nich alergenów. Pocieranie oczu daje natychmiastową, lecz krótkotrwałą ulgę, gdyż świąd powraca ze zdwojoną siłą. W rezultacie dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych spojówek, oczy stają się czerwone i podrażnione. Istotne jest, aby intensywny świąd charakterystyczny dla alergicznego zapalenie spojówek odróżnić od podrażnienia i pieczenia oczu wynikających z nieswoistego zapalenia spojówek. W alergicznym zapaleniu spojówek wydzielina jest wodnista, czasem z komponentą śluzową. Rogówka nie jest zajęta, dlatego w przeciwieństwie do wiosennego zapalenia rogówki i spojówek nie ma tu nasilonego światłowstrętu. W przypadku alergicznego zapalenia spojówek niewielki światłowstręt może być wynikiem intensywnego tarcia oczu.

Alergiczne zapalenie spojówek najczęściej jest skojarzone z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Mogą dominować albo objawy oczne, albo nosowe. Błona śluzowa nosa jest również zajęta procesem zapalnym.

Czynnikiem uczulającym mogą być alergeny pyłku roślin, roztoczy kurzu domowego, zarodniki grzybów pleśniowych, alergeny zwierząt. Odczyn uczuleniowy może być różnorodny i uzależniony jest od osobniczej wrażliwości chorego.
W patomechanizmie alergicznego zapalenia spojówek większą rolę odgrywa nadwrażliwość na alergeny zwierząt domowych, pyłku roślin i spor grzybów niż na roztocze. Na działanie roztoczy człowiek jest eksponowany najczęściej w czasie snu, a przy zamkniętych powiekach kontakt z alergenem jest ograniczony.

1. Postacie alergicznego zapalenia spojówek

  • Alergiczne sezonowe zapalenie spojówek

Jest to reakcja zapalna wyzwalana przez lotne alergeny, takie jak zarodniki pleśni, pyłek roślin, alergeny zwierząt. Objawy pojawiają się nagle, mają ostry i przemijający przebieg. Charakteryzują się świądem, łzawieniem i zaczerwienieniem spojówek bez zaburzeń widzenia. Stosowanie ogólne leków antyhistaminowych skutecznie zmniejsza objawy pyłkowicy, ale ich działanie na oko jest ograniczone i może być niewystarczające. W takich przypadkach mogą być miejscowo zastosowane leki antyhistaminowe lub działające miejscowo preparaty złożone, zawierające w swym składzie środki obkurczające naczynia krwionośne i leki antyhistaminowe.

  • Ostre alergiczne zapalenie spojówek

Jest to reakcja typu pokrzywki. Choroba często występuje u małych dzieci w okresie wzmożonego pylenia roślin, czasem jako reakcja na obecność roztoczy kurzu domowego. Klinicznie charakteryzuje się pojawieniem znacznego obrzęku spojówki gałkowej i powiekowej. W większości przypadków znika samoistnie po przerwaniu kontaktu z alergenem lub po podaniu pojedynczej dawki leków.

  • Wiosenne zapalenie rogówki i spojówki

Jest to przewlekły stan zapalny spojówek. Okresowo dochodzi do zaostrzenia choroby (najczęściej w czasie intensywnego pylenia brzozy lub na przełomie maja i czerwca w czasie pylenia traw). Schorzenie dotyczy dzieci i młodzieży, głównie chłopców między 5. a 25. rokiem życia. Rzadko pojawia się po 25. roku życia. Z alergologicznego punktu widzenia wiosenne zapalenie rogówki i spojówki jest jednym z objawów zespołu, którym charakteryzuje się sezonowy alergiczny nieżyt nosa i spojówek (pyłkowica).

Badanie podmiotowe(wywiad lekarski - rozmowa z pacjentem)ma podstawowe i nadal niezastąpione znaczenie diagnostyczne. Ważnym elementem badania podmiotowego u pacjentów podejrzanych o schorzenia alergiczne jest uzyskanie informacji związanych z wynikami dotychczasowego leczenia. Chorzy czasem nie pamiętają nazw przyjmowanych wcześniej leków oraz dawkowania poszczególnych preparatów. Należy także zwrócić uwagę na możliwość ubocznego działania (zwłaszcza na drożność nosa) leków przyjmowanych z powodu innych schorzeń (np. b-blokerów lub doustnych hormonalnych leków antykoncepcyjnych).

Bibliografa:
1. Grevers G., Rocken M., Ilustrowany podręcznik chorób alergicznych, Urban & Partner, Wrocław 2002.
2. Szczeklika A., (red), Choroby Wewnętrzne.

Następny artykuł: Kontaktowe zapalenie spojówek i powiek

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!