Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Jaskra (glaukoma) jest grupą chorób, których wspólną cechą jest uszkodzenie nerwu wzrokowego (neuropatia nerwu II), powstające na skutek zbyt wysokiego dla danej osoby ciśnienia wewnątrzgałkowego. Prowadzi to do obniżenia ostrości wzroku, charakterystycznych ubytków w polu widzenia oraz zmian w wyglądzie tarczy nerwu wzrokowego, co jest odzwierciedleniem stopnia zaawansowania jaskry.

ROZWIĄŻ TEST

Czy w twojej rodzinie ktoś chorował na jaskrę? Jeśli tak, koniecznie rozwiąż nasz quiz i przekonaj się, czy ty też musisz się obawiać tej choroby.

Jaskra - przyczyny

Jaskra jest chorobą społeczną, która dotyka ponad 60 milionów osób na całym świecie. Chorują na nią zarówno osoby dorosłe, jak i dzieci. Co prawda ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, jednak szacuje się, że jedno na 10 000 dzieci rodzi się z jaskrą. Jest ona główną przyczyną ślepoty w krajach rozwiniętych.

Zobacz film: "Czy można powstrzymać postępowanie jaskry?"

Na świecie żyje około 7 milionów osób, które utraciły wzrok z powodu jaskry. Liczba chorych w Polsce szacowana jest na blisko 800 tysięcy. Jaskra występuje jako choroba pierwotna i wtórna do innych stanów chorobowych oka.

Określenie dokładnych przyczyn powstawania jaskry jest nadal niemożliwe. Liczne badania naukowe, specjalne programy profilaktyczne prowadzone dla osób genetycznie obarczonych ryzykiem wystąpienia jaskry w dalszym ciągu nie wyjaśniają czynników wywołujących tę dolegliwość.

Obecnie zakłada się, że istnieją dwie istotne przyczyny zaniku nerwu wzrokowego, a mianowicie:

  • Podwyższone ciśnienie śródgałkowe – spowodowane działaniem cieczy wodnistej, która nie mogąc opuścić gałki ocznej, gromadzi się w oku, co wywołuje wzrost ciśnienia wewnątrz oka. Ucisk nerwów wzrokowych doprowadza w konsekwencji do ich obumierania i nieodwracalnej utraty wzroku.
  • Niedrożność naczyń krwionośnych w obrębie gałki ocznej – niedrożne bądź zwężone naczynia krwionośne nie dostarczają gałce ocznej odpowiednich ilości krwi, co powoduje obumieranie nerwu wzrokowego i całkowitą ślepotę.

Do rozwoju jaskry przyczynia się kilka czynników, a głównym z nich jest czynnik dziedziczenia. Jeśli w rodzinie pojawiła się ta choroba, zagrożenie wystąpienia jej u pozostałych członków wynosi aż 70 proc. Zaleca się stałe coroczne badania okulistyczne.

Pozostałe najpopularniejsze czynniki sprzyjające pojawieniu się jaskry to:

Jaskra - rodzaje i objawy

Pierwsze niepokojące związane z jaskrą objawy to przede wszystkim obniżenie ostrości wzroku i postępujące ograniczenie pola widzenia. Ma to związek z tzw. kątem przesączania – około 80 proc. chorych na jaskrę ma szeroki kąt przesączania. Ciśnienie śródgałkowe u osób z jaskrą wzrasta powoli, przy czym kąt przesączania jest prawidłowy. Wywołuje to wzrost ciśnienia śródgałkowego. Ten proces może trwać latami i jest na tyle niebezpieczny, że może się ujawnić dopiero pod koniec choroby, czyli w momencie całkowitego zniszczenia nerwu wzrokowego. U pozostałych 20 proc. chorych z jasrką stwierdza się tzw. zamknięty kąt przesączania (ostry atak jaskry).

Innym związanym z jaskrą objawem jest zablokowany odpływ cieczy wodnistej z komory przedniej oka w wyniku pogrubienia lub pofałdowania tęczówki. Ciśnienie śródgałkowe wzrasta bardzo szybko. Tu objawy jaskry są natychmiastowe i bolesne: występują gwałtowne bóle głowy, ostre bóle oczu oraz zamglenia widzenia.

Wahania ciśnienia śródgałkowego powodują zaburzenia ostrości widzenia. Oczywiście podczas wzrostu ciśnienia ostrość widzenia spada, przy wyregulowaniu się ciśnienia w gałce ocznej – widzenie się poprawia. Skutek jest ten sam – stałe pogorszenie widzenia i w rezultacie ślepota.

Widzenie chorego na jaskrę

Obraz widziany przez osobę chorą na jaskrę. Zaburzenia widzenia powiększają się wraz z rozwojem choroby i w efekcie prowadzą do całkowitej utraty wzro...

Wyróżnia się cztery rodzaje jaskry: jaskrę pierwotną, jaskrę wtórną, jaskrę wtórną pourazową oraz retinopatię niedokrwienną.

Jaskra - jaskra pierwotna

Etiopatogeneza jaskry pierwotnej nie jest do końca poznana. Za główny czynnik ryzyka jaskry pierwotnej uznaje się podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, jednak 30-50 proc. chorych ma ciśnienie w granicach statystycznej normy (nieprzekraczające 21 mmHg).

Jaskra pierwotna uwarunkowana jest genetycznie, często występuje rodzinnie. Istnieje również teoria niedokrwienna rozwoju jaskry pierwotnej – niedokrwienie powoduje upośledzenie funkcji nerwu wzrokowego. Jaskra pierwotna rozwija się w obydwu gałkach ocznych, z różnym stopniem zaawansowania choroby.

Jaskra - jaskra wtórna

Jaskra wtórna pojawia się w przebiegu innych schorzeń oka, takich jak choroby soczewki, stany zapalne, na skutek urazów oka, w przebiegu cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, choroby zakrzepowej. Różne patologie soczewki mogą prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.

W oczach z zaćmą przejrzałą i zaćmą pęczniejącą (późne postacie zaćmy) duża, zmętniała soczewka, jak również substancje białkowe pochodzące z soczewki mogą utrudnić odpływ cieczy wodnistej, co skutkuje narastaniem ciśnienia. Jedyną metodą leczenia jaskry jest operacyjne usunięcie soczewki jako pierwotnej przyczyny jaskry.

Przy wtórnej jaskrze przyczyną może być przebieg zapalenia błony naczyniowej, wtedy komórki zapalne i włóknik zapalny odkładają się w kącie przesączania (struktura odpowiedzialna za regulację przepływu cieczy w oku). W obrębie tej struktury mogą powstawać blizny i zwłóknienia.

Jaskra - jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna

Jaskra wtórna pourazowa może mieć różny charakter. Przy pourazowym wylewie krwi do komory przedniej rozproszone krwinki w kącie przesączania utrudniają odpływ cieczy wodnistej. Do wzrostu ciśnienia dochodzi najczęściej przy wylewach krwi zajmujących więcej niż połowę objętości komory. Przy urazie tępym (np. uderzenie pięścią) lub drążącym (np. głęboka rana oka) z czasem może rozwinąć się jaskra wtórna na skutek uszkodzenia ciała rzęskowego produkującego ciecz wodnistą.

W przebiegu takich chorób jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy stany zakrzepowe w oku, rozwija się retinopatia niedokrwienna, czyli uszkodzenie naczyń siatkówki na skutek procesu niedotlenienia. Głębokie niedotlenienie i niedokrwienie prowadzi do rozwoju nowych, nieprawidłowych naczyń (nowotwórstwo naczyniowe) w obrębie siatkówki, tęczówki, a także w obrębie kąta przesączania. Skutkuje to ciężkim do leczenia nadciśnieniem ocznym i rozwojem jaskry wtórnej.

Jaskra - leczenie

Całkowite wyleczenie jaskry nie jest możliwe. Jednak podjęcie odpowiednio wcześnie wymaganego leczenia jaskry może skutkować powstrzymaniem postępu choroby. Osobom cierpiącym na jaskrę z otwartym kątem przesączania zaleca się stosowanie kropli do oczu z beta-blokerami, natomiast chorym na jaskrę z zamykającym kątem przesączania przepisuje się leki zwężające źrenice, tzw. miotyki.

Pomocniczo stosowane w leczeniu jaskry są także leki wpływające na receptory adrenergiczne oraz prostaglandyny (pochodne PGF-2 alfa), które zmniejszają wydzielanie i zwiększają odpływ cieczy wodnistej. Osobom z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania proponuje się także leczenie laserem, polegające na przecięciu laserem tęczówki. Istnieją również chirurgiczne sposoby leczenia jaskry – np. odtworzenie dróg odpływu cieczy wodnistej czy bardzo skuteczna trabeculectomia – wycięcie tkanek w kącie przesączania.

Ogólnie chorym zaleca się unikanie stresowych sytuacji, zrezygnowanie z używek i szkieł kontaktowych. Jedynym skutecznym sposobem uniknięcia jaskry jest stała kontrola okulistyczna (po 30. roku życia – co 2 lata, po 40. roku życia – co rok). Tylko lekarz za pomocą specjalistycznej aparatury ma rzeczywistą możliwość zidentyfikowania schorzenia i zapobiegnięcia jego rozwojowi. Do niego należy decyzja o podjęciu odpowiedniej terapii.

Równie istotne jest kontrolowanie poziomu cholesterolu we krwi – zbyt wysoki jego współczynnik sprzyja rozwojowi choroby. Blaszki cholesterolowe kumulują się w naczyniach krwionośnych i blokują przepływ krwi, doprowadzając do spotęgowania ciśnienia wewnątrz gałki ocznej.

Lekarz Karolina Biała-Gosek, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Niżankowska M. H. Okulistyka - podstawy kliniczne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3224-6
  • Kański J.J., Tesla P. JASKRA - kompendium diagnostyki i leczenia, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-42-0
  • Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4

Źródła zewnętrzne

Okulistyka

Komentarze (1)
~kaisa
~kaisa ponad rok temu

Trzeba dobrać odpowiednią dietę, ćwiczyć, po drugie trzeba zmienić nawyki żywieniowe. Organizm potrzebuje wszystkich składników odżywczych każdego dnia a nie tylko białka, dlatego dieta wysokobiałkowa jest dobra ale na krótką metę.. Ja znalazłam świetne rozwiązanie, nie muszę zastanawiać się co mam jeść, jem bardzo pożywne i ulubione posiłki a miałam jeszcze kilka kg. do przodu, których się pozbyłam, wyglądam lepiej, młodziej, a wagę utrzymuję do tej pory. Do tego poleciła mi znajoma świetny program o którym możecie poczytać na (www.idealnafigura.com/gberes) Ciesze się że teraz lepiej się czuję i mam mnóstwo energii do życia:)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie
Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Widzenie chorego na jaskrę

Widzenie chorego na jaskrę

Obraz widziany przez osobę chorą na jaskrę. Zaburzenia widzenia powiększają się wraz z rozwojem choroby i w efekcie prowadzą do całkowitej utraty wzroku.

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Wzrost ciśnienia śródgałkowego (WIDEO)

Wzrost ciśnienia śródgałkowego (WIDEO) Odtwórz wideo

Jaskra ze względu na wyróżnianie kilku jej odrębnych postaci, według definicji to grupa schorzeń charakteryzujących się wspólnymi cechami: obecne (...) widzenia. Omawiając w skrócie mechanizm powstawania jaskry, można...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Czym różni się zaćma od jaskry? (WIDEO)

Czym różni się zaćma od jaskry? (WIDEO) Odtwórz wideo

. Jaskra jest znaczącą przyczyną całkowitej utraty wzroku. Zapadalność narasta wraz z wiekiem i duże znaczenie ma występowanie rodzinne. Podstawowe (...) ciśnienia śródgałkowego ponad statystyczny zakres normy, tzn.:...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Czy jaskra jest chorobą ludzi starszych? (WIDEO)

Czy jaskra jest chorobą ludzi starszych? (WIDEO) Odtwórz wideo

Jaskra jest to choroba charakteryzująca się postępującym niszczeniem nerwu wzrokowego. Procesowi temu towarzyszą zmiany w tarczy nerwu wzrokowego (...) sprzyjających rozwojowi jaskry jest wiek, ponieważ pojawia się...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Profilaktyka jaskry

Jaskra to jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u ludzi powyżej 60. roku życia. Farmakologiczne leczenie jaskry i inne rodzaje terapii (...) . Przyczyny jaskry Jaskra...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Jaskra u dzieci

Jaskra wieku dziecięcego jest grupą chorób o różnej patogenezie. Przyczyną jaskry u dzieci są wady strukturalne kąta przesączania odpowiedzialnego (...) , jaskrę wtórną dzieci i niemowląt. Jaskra...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Rodzaje jaskry

może być również wynikiem przyjmowania niektórych leków, na przykład steroidów. Jaskra wtórna może mieć postać łagodną lub ciężką. Rodzaj jej leczenia zależy (...) od tego, czy jest to jaskra...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Przyczyny jaskry

Główną przyczyną rozwoju jaskry jest zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe (ciśnienie w środku gałki ocznej), które powoduje uszkodzenie nerwu (...) . Warto pamiętać, że czynniki powodujące wzrost ciśnienia ocznego oraz...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, jaskra pierwotna, jaskra wtórna, jaskra pourazowa i retinopatia niedokrwienna, leczenieleczenie

Ciśnienie wewnątrzgałkowe w przebiegu jaskry

. Powoduje ona stopniowe zawężania pola widzenia, a w swojej końcowej fazie - do całkowitą utratę wzroku. Jakie są objawy i przebieg jaskry? Jaskra (...) się zabieg chirurgiczny. Jaki jest mechanizm...