Cholesterol - normy, HDL, dieta, leczenie

Wysokie stężenie cholesterolu we krwi może wiązać się z zaburzeniami gospodarki lipidowej w organizmie. Wiele badań potwierdza, że wysoki cholesterol to też znaczący czynnik ryzyka wystąpienia groźnych chorób, takich jak zawał serca, miażdżyca, choroba wieńcowa, a nawet udary mózgu.

Dyslipidemia to podwyższone stężenie cholesterolu i jego frakcji we krwi. Pacjenci nigdy nie odczuwają bezpośrednio dyslipidemii, jednak jej obecność prowadzi w niedługim czasie do wystąpienia powikłań, jakimi są np. zawał serca czy udar mózgu. Niezbędne jest więc utrzymywanie stężenia lipidów na właściwie niskim poziomie.

Zobacz film: "Badania krwi - cholesterol"

Obecnie uważa się, że dbanie o prawidłowe stężenie cholesterolu jest postępowaniem „ratującym życie”, bowiem jak wspomniano wyżej, redukując poziom cholesterolu, można uchronić się przed zawałem serca czy udarem mózgu.

Cholesterol - normy

Istnieje kilka różnych rodzajów lipidów będących składnikami krwi. Aby w pełni kontrolować cholesterol, należy w laboratorium wykonać oznaczenie tzw. pełnego lipidogramu. W jego skład wchodzą: całkowity cholesterol, frakcja LDL („zły cholesterol”), frakcja HDL („dobry cholesterol”) oraz triglicerydy (TG). Zakresy norm mogą być wyrażone w mg/dL lub w mmol/L.

Stężenie całkowitego cholesterolu wyższe lub równe 240 mg/dL (6,21 mmol/L) jest określane jako wysokie. Jednak decyzję dotyczącą sposobu leczenia podejmuje się najczęściej na podstawie wartości LDL czy HDL cholesterolu. Warto pamiętać, że pomiar wyłącznie cholesterolu całkowitego może być wykonany o dowolnej porze dnia. Pacjent nie musi pozostawać na czczo lub bez jedzenia przez 12 godzin, by pobrać próbkę krwi do badania.

Stężenie frakcji cholesterolu LDL we krwi jest lepszym wyznacznikiem rozwoju choroby wieńcowej i zawału serca niż stężenie cholesterolu całkowitego. Aby wynik poziomu frakcji cholesterolu LDL był miarodajny i niezafałszowany, pacjent przed badaniem musi pozostać na czczo, tj. bez jedzenia przez około 12–14 godzin. Warto, aby osoby, które mają inne czynniki ryzyka udaru mózgu czy zawału serca, znały swój aktualny poziom cholesterolu LDL.

Podwyższone stężenie triglicerydów we krwi również wiąże się z wyższym prawdopodobieństwem rozwoju choroby wieńcowej. Stężenie od 200 do 499 mg/dL (2,25 to 5,63 mmmol/L) jest określone jako wysokie, natomiast powyżej 500 mg/dL (5,65 mmol/L) jako bardzo wysokie. Poziom TG w surowicy krwi także należy badać na czczo.

Jak oczyścić krew z cholesterolu?

Miażdżyca jest chorobą, na którą pracujemy sami. Jest przewlekłym procesem zapalnym dotykającym głównie duże i średnie tętnic w odpowiedzi na odkładający...

Cholesterol - HDL

Jak wiadomo, nie każdy cholesterol szkodzi. W organizmie człowieka występuje również frakcja cholesterolu HDL. Ujmując rzecz prosto, w przypadku tego cholesterolu im jego poziom jest wyższy, tym lepiej. W piśmiennictwie określa się, że poziom HDL wyższy lub równy 60 mg/dL (1,55 mmol/L) jest negatywnym czynnikiem ryzyka, tzn. zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca. Podobnie jak w przypadku pomiarów cholesterolu całkowitego pacjent nie musi być na czczo, aby wykonać badanie.

Podsumowując, należy zawsze oznaczać pełny lipidogram, a ponieważ frakcja cholesterolu LDL i TG powinny być oznaczane na czczo, należy na badanie krwi udać się przed śniadaniem.

Profilaktyczne oznaczenia cholesterolu powinno wykonać się u mężczyzn w 35. roku życia, a u kobiet w 45. roku życia. W grupie pacjentów z czynnikami ryzyka dla wystąpienia zawału serca lipidogram należy zbadać po raz pierwszy: u mężczyzn w wieku 20–35 lat, a u kobiet w wieku 20–45 lat. Do czynników ryzyka zaliczamy: nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, otyłość, zawał serca lub zaburzenia lipidowe u krewnych pierwszego stopnia, palenie tytoniu.

Cholesterol - jak obniżyć?

Leczenie zaburzeń lipidowych obejmuje zmianę stylu życia oraz farmakoterapię. Zmiana stylu życia polega na zmianie diety oraz wprowadzeniu ćwiczeń ruchowych. Efekty obniżania cholesterolu są obserwowane po 6–12 miesiącach. Lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, w zależności od współistnienia dodatkowych, wymienionych wyżej czynników ryzyka, może ustalić niższe wartości docelowe cholesterolu i jego frakcji niż rutynowo podawane wartości na wyniku laboratoryjnym. Jeżeli leczenie poprzez zmianę diety oraz niestosowanie ćwiczeń ruchowych nie przynosi zadowalających efektów, lekarz może dodatkowo zalecić przyjmowanie leków hipolipemizujących. Istnieje klika grup leków, przy czym każdy z rodzajów leku wpływa na inną frakcję cholesterolu. Dobór leku dla pacjenta jest zawsze indywidualny i zależny także od czynników ryzyka, jakie posiada pacjent.

Najpopularniejszymi lekami na cholesterol są statyny. Leki te przyjmowane regularnie najsilniej z pozostałych grup leków obniżają stężenie frakcji cholesterolu LDL i zapobiegają rozwojowi miażdżycy oraz choroby wieńcowej i udaru mózgu. Statyny obniżają LDL o 20 do 60%. Dodatkowo mogą obniżać poziom triglicerydów oraz zwiększać stężenie HDL. Do statyn zaliczamy: lowastatynę, simwastatynę, atorwastatynę, rosuwastatynę. Każda z wymienionych jest inaczej metabolizowana w organizmie, ma inną siłę obniżającą LDL, wykazuje różny czas działania po przyjęciu doustnym, dlatego wybór jednej z nich powinien odbywać się pod okiem lekarza. Leki z grupy statyn należy przyjmować zwykle wieczorem. Nie należy ich popijać sokiem grejpfrutowym, gdyż zwiększa to prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.

Inną, równie często stosowaną grupą leków w terapii zaburzeń lipidowych, dla obniżenia cholesterolu, są fibraty, np.: gemfibrozil, fenofibrat. Fibraty są szczególnie polecane u pacjentów z podwyższonym stężeniem triglicerydów, gdyż skutecznie obniżają ich stężenie, jak również dodatkowo działają protekcyjnie poprzez stymulację wzrostu stężenia frakcji cholesterolu HDL.

Cholesterol - dieta

W obniżeniu cholesterolu stosowane są także suplementy diety, np. olej rybny. Jest on szczególnie rekomendowany dla chorych z wysokim stężeniem triglicerydów, u których dotychczasowe leczenie nie przyniosło optymalnych skutków. Stosowanie preparatów soi ma niewielką zdolność do obniżania cholesterolu LDL, cholesterolu całkowitego i triglicerydów. Należy pamiętać, że białko zwierzęce nie powinno być całkowicie zastępowane przez spożywanie potraw z soi. Kolejnym uznawanym w przeszłości panaceum na wysoki cholesterol był czosnek. Obecnie wiadomo, że spożywanie czosnku ani preparatów zawierających czosnek nie ma efektu obniżającego cholesterol. Nie zaleca się czosnku jako remedium na podwyższony cholesterol. Dodatkowo nie ma badań potwierdzających skuteczność spożywania steroli roślinnych, powszechnie występujących w orzechach, warzywach i owocach, w leczeniu podwyższonego cholesterolu.

Lekarz Edyta Kaczmarska, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Cybulska B., Kłosiewicz-Latoszek L., Zaburzenia lipidowe, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-19-7
  • Skoczyńska A., Patogeneza miażdżycy, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-02-4
  • Bartnikowska E., Michajlik A., Lipidy i lipoproteiny osocza, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2240-1
  • Kemona H., Mantur M. (red.), Diagnostyka laboratoryjna, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5

Miażdżyca

Komentarze (11)
~babcia
~babcia 6 miesięcy temu

Poczytajcie o kłamstwie cholesterolowym. Koncerny farmaceutyczne dbają o to aby statyny się sprzedawały. Lobby obniza dopuszczalny poziom cholesterolu i zmienia zalecenia dla lekarzy, a ludzie cierpią. Nie bierzcie statyn, to trucizna, uszkadza, mięśnie, wątrobę, nerki. Lekarze przepisują, bo mają takie zalecenia odgórne.

Odpowiedz
~Małgorzata
~Małgorzata 8 miesięcy temu

Badanie krwi w dniu 10 stycznia 2017 przestraszyło mnie- cholesterol całkowity 298. Prawie od zawsze, między 28 a 51 rokiem życia mój cholesterol wynosił od 198 do 214. Zaczęłam czytać, jak obniżyć cholesterol za pomocą diety, ale miałam problem. Od lat nie smażę, jem dużo warzyw, owoców, chude białe mięso (gotowane lub pieczone) w piekarniku bez tłuszczu. Diety więc nie zmieniłam znaczenie (nie było czego eliminować), tylko uzupełniłam ją o olej lniany tłoczony na zimno (na czczo rano 1 - 2 łyki z butelki ) i siemię lniane mielone w młynku do kawy, dodawane po 1 - 2 łyżeczki do płatków owsianych gotowanych na mleku lub wodzie z dodatkiem 3 - 4 łyżek kefiru lub jogurtu na śniadanie. W dniu 23 stycznia 2017, a więc niespełna po 2 tygodniach zrobiłam wyniki: cholesterol całkowity 208 (spadek o 90 jednostek, prawie w normie medycznej, a w mojej normie na pewno), LDL 129, HDL 61. Trójglicerydy 90. Wyniki lepsze niż przed 30 - stką w 2 tygodnie. Sama w to nie mogę uwierzyć, że siemię i olej lniany tłoczony na zimno oraz 2-3 łyzki płatków owsianych z jogurtem i kefirem mogą dać takie rezultaty. Płatki owsiane i siemię lniane w sklepie spożywczym to wydatek 6 -8 zł, a po 2 tygodniach wynik lepszy niż po statynach, które rujnują organizm. Pozdrawiam wszystkich - Małgorzata

Odpowiedz
~Dariusz
~Dariusz ponad rok temu

Jak się okazało że mam wysoki cholesterol to zwyczajnie zmieniłem diętę i kupiłem CholesterolOff (suplement diety pomagający przy wysokim cholesterolu) , poczytajcie o nim tutaj -> http://tinyurl.com/hop6l2m

Odpowiedz
~Gosia
~Gosia ponad rok temu

Mi na wysoki cholesterol polecono przede wszystkim zmianę diety ale też przyjmowanie suplementów z kwasami omega 3 i innymi tak więc od kilku miesięcy regularnie zażywam gold omega 3 - preparat idealny dla osób mających problemyz cholesterolem ale też nadciśnieniem. Wiem jednak, że nic mi tak dobrze nie pomoze jak dieta więc pora zadbać o siebie!

Odpowiedz
~marzena
~marzena ponad rok temu

Ja również mam problem z wysokim poziomem cholesterolu ale nie zaczęłam od leków tyko od naturalnych metod- witamin- szczególnie witaminy c z dihydrokwercetyną. a po leki zawsze można sięgnąć tylko że już do końca życia trzeba je stosować bo one tylko blokują enzym który je wydziela

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Miażdżyca - przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Miażdżyca - przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka
Miażdżyca - przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

Najlepsze naturalne produkty na zmniejszenie cholesterolu

Najlepsze naturalne produkty na zmniejszenie cholesterolu

Dieta cholestorelowa Martwisz się o poziom cholesterolu we krwi? To dobrze, ale zanim pobiegniesz do apteki spróbuj wprowadzić zmiany w swoim (...) sposobie żywienia. Włącz do menu produkty, które dzięki swoim właściwościom...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - cholesterol (WIDEO)

Badania krwi - cholesterol (WIDEO) Odtwórz wideo

cholesterolu dzieli się na: poziom cholesterolu całkowitego, poziom cholesterolu LDL - "złego" cholesterolu, poziom cholesterolu HDL - "dobrego (...)...

Dieta na cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

cholesterolu HDL. Im większa jest jego ilość, tym lepiej, gdyż odgrywa on kluczową rolę w redukcji poziomu złego cholesterolu we krwi. Zobacz (...) także: Cholesterol nie powoduje...

Cholesterol całkowity

Stężenie poziomu cholesterolu HDL i LDL we krwi

, gdyż może prowadzić do wielu chorób serca oraz udaru. Podczas badania cholesterolu mierzy się zarówno cholesterol całkowity, jak i stężenie HDL (...) („dobrego" cholesterolu) oraz...

Miażdżyca - przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

Jak oczyścić krew z cholesterolu?

Jak oczyścić krew z cholesterolu?

również: Dieta, która obniży cholesterol Zmień mięso na zdrowe Wieprzowina, wołowina, parówki, kaszanka, salceson i salami to produkty, które w pierwszej (...) palące znajdują się w grupie ryzyka, której najczęściej...

Cholesterol całkowity

Wysoki cholesterol - czym jest i jak go obniżyć?

otoczone białkami. Cząstki różnią się od siebie przede wszystkim ilością cholesterolu i białek. Dlatego wyróżnia się dwa typy cząstek: HDL (dobra (...) funkcjonowania serca i mózgu. Dobry cholesterol...