Trwa ładowanie...
Przejdź na WP

Trójglicerydy - cel badania, przygotowanie, normy, interpretacja. Jak obniżyć poziom trójglicerydów?

Tłuszcze są niezbędne, by organizm mógł prawidłowo funkcjonować. Jednak ich nadmiar grozi rozwojem chorób układu sercowo-naczyniowego. Badanie stężenia trójglicerydów we krwi jest badaniem, dzięki któremu możliwa jest ocena ryzyka rozwoju tych chorób. Sprawdź, na czym polega badanie trójglicerydów i jakie działania należy podjąć, by poziom trójglicerydów we krwi był prawidłowy.

Zobacz film: "Przyczyny wysokiego cholesterolu we krwi"

spis treści

1. Czym są trójglicerydy

Trójglicerydy, czyli triglicerydy lub triacyloglicerole (w skrócieTG), to organiczne związki chemiczne należące do tłuszczów prostych (lipidów). To estry gliceryny i trzech kwasów tłuszczowych, stanowiące największe źródło energii dla organizmu. Zawarty w nich materiał energetyczny jest zużywany na bieżące potrzeby lub magazynowany w postaci tkanki tłuszczowej. Związki te są konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak ich nadmiar bardzo szkodzi zdrowiu. Prawidłowy poziom trójglicerydów we krwi wynosi poniżej 150 mg/dl, ale szczegółowe parametry są odmienne dla obu płci.

Podwyższony poziom trójglicerydów we krwi grozi wystąpieniem udaru mózgu i zawału serca w większym stopniu niż zbyt wysoki cholesterol. Ponadto, bardzo wysoki poziom trójglicerydów może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki.

Trójglicerydy występują zarówno w samym organizmie (są produkowane przez wątrobę z węglowodanów prostych oraz z kwasów tłuszczowych), jak również w pokarmach mu dostarczanych. Źródłem trójglicerydów w diecie są tłuszcze roślinne oraz zwierzęce.

 Jak obniżyć poziom trójglicerydów?
Jak obniżyć poziom trójglicerydów? [6 zdjęć]

Trójglicerydy to rodzaj tłuszczów, które są niezbędne, by organizm mógł prawidłowo funkcjonować. Produkowane...

zobacz galerię

2. Jakie funkcje pełnią trójglicerydy

Trójglicerydy w pewnej części produkowane są przez wątrobę z węglowodanów i kwasów tłuszczowych. Następnie, w postaci lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL), razem z cząsteczkami cholesterolu trafiają do krwiobiegu.

Mimo to większość triglicerydów trafia do organizmu razem z pokarmami. Po wchłonięciu do krwi z jelita transportowane są przez chylomirkony (specyficzną frakcję lipoprotein) do mięśni, gdzie stają się źródłem energii.

Jeśli w organizmie będzie nadmiar dostarczonych z pokarmem kalorii, niewykorzystana część trójglicerydów jest magazynowana w tkance tłuszczowej.

Tak jak cholesterol i inne lipidy, trójglicerydy są również naturalnym składnikiem zewnętrznej warstwy skóry. Chroni on przed negatywnym oddziaływaniem środowiska zewnętrznego, a także zapobiega utracie wody z naskórka.

3. Trójglicerydy a cholesterol

Zwykle nadmierne stężenie trójglicerydów we krwi jest obserwowana u osób otyłych. Znacznie zwiększa to ryzyko choroby wieńcowej (niedokrwiennej) serca oraz zmian miażdżycowych. Oprócz tego powiększa się ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 oraz insulinooporność.

Miażdżyca rozwija się szybciej, jeśli do podwyższonego poziomu trójglicerydów dołącza obniżenie frakcji dobrego cholesterolu HDL. W najgorszej zaś sytuacji są osoby, u których stwierdzono zarówno podwyższony poziom triglicerydów jak i cholesterolu złego (LDL) i całkowitego.

Wysoki poziom triglicerydów przy małym stężeniu cholesterolu całkowitego najczęściej wynika z za małej ilości enzymu przekształcającego frakcje VLDL w następne metabolity. Najczęściej dotyczy to osób z cukrzycą.

Hipertrójglicerydemia (przy wartościach powyżej 500 mg/dl) może prowadzić do stanów zapalnych, otłuszczenia wątroby i uszkodzenia trzustki.

3.1. Rodzaje cholesterolu

LDL (zły) - są to lipoproteiny, które zawierają dużo cholesterolu o małej gęstości, w cienkiej białkowej otoczce. Przenikają w łatwy sposób do krwiobiegu.

W znaczący sposób przyczyniają się do rozwoju miażdżycy. Osoby, które mają podwyższony ten rodzaj cholesterolu, są znacznie bardziej zagrożone zachorowaniem niż osoby, które mają wysoki poziom cholesterolu całkowitego.

HDL (dobry) - te lipoproteiny mają więcej białka niż cholesterolu, za to o większej gęstości. Nie tworzą złogów w naczyniach, lecz zbierają część cholesterolu LDL i przenoszą go do wątroby, gdzie po przemianie w kwasy tłuszczowe jest wydalany z organizmu. Im więcej jest go we krwi, tym mniejsze jest ryzyko zapadnięcia na choroby układu krążenia.

Całkowity - jest częścią błon komórkowych, bierze udział w produkcji hormonów, w wytwarzaniu witaminy D, a także syntezie kwasów żółciowych, które są niezbędne do trawienia tłuszczów. Gdy jego poziom jest zbyt wysoki, odkłada się na wewnętrznych ściankach naczyń krwionośnych, przez co może prowadzić do rozwoju choroby niedokrwiennej, miażdżycy, udaru mózgu lub zawału serca.

4. Wskazania do badania poziomu trójgicerydów

Trójglicerydy oznacza się:

  • podczas badań kontrolnych
  • w trakcie leczenia hipertriglicerydemii, charakteryzującej się wysokim poziomem trójglicerydów (w celu oceny skuteczności leczenia)
  • u osób, które chorują na hipertriglicerydemię (wysoki poziom może skutkować ostrym zapaleniem trzustki i miażdżycą)
  • u cukrzyków - przy podwyższonym poziomie glukozy we krwi zwiększa się także poziom trójglicerydów
  • u osób, które stosują tłustą dietę

Dzięki badaniu stężenia trójglicerydów możliwa jest ocena ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Warto wiedzieć, że podwyższone trójglicerydy mają większy wpływ na ryzyko zawału serca czy udaru mózgu niż podwyższony poziom cholesterolu.

Warto równieś wiedzieć, że trójglicerydy podwyższone do poziomu powyżej 500 mg/dl zwiększają ryzyko występowania zapalenia trzustki.

Pierwszy pomiar powinniśmy wykonać około 20. roku życia. Jeśli wynik jest dobry, badanie to można powtarzać co 5 lat. Kobiety po 50. roku życia i mężczyźni po 45. roku życia powinni wykonywać taki lipidogram raz na rok.

Jeśli wynik nie mieści się w normie, analizy kontrolne powinniśmy wykonywać zgodnie ze wskazaniami lekarza.

Badanie na poziom trójglicerydów we krwi pozwala na wczesne wykrycie chorób serca
Badanie na poziom trójglicerydów we krwi pozwala na wczesne wykrycie chorób serca (Shutterstock)

5. Jak przygotować się do badania trójglicerydów

Badanie to nie wymaga wielu przygotowań. Poziom triglicerydów analizuje się na podstawie próbki krwi. Jest ona pobierana z żyły łokciowej lub opuszka palca.

Przed wykonaniem badania trójglicerydów nie należy spożywać posiłków przez 12-24 godziny, ze względu na to, że posiłek dostarcza lipoprotein bogatych w trójglicerydy, a to zaburzyłoby wynik badania. Można w tym czasie pić niesłodzoną herbatę i wodę.

Badanie poziomu trójglicerydów wykonywane jest w trakcie badania całego profilu lipidowego organizmu, tzn. oznaczania cholesterolu, LDL, HDL i trójglicerydów.

6. Jakie są prawidłowe wyniki poziomu trójglicerydów

Trójglicerydy ocenia się w oparciu o następujące normy:

  • trójglicerydy norma: poniżej 150 mg/dl (mniej niż 1,7 mmol/l) – taka wartość nie powoduje wzrostu ryzyka choroby niedokrwiennej serca
  • norma trójglicerydów u kobiet: 35-135 mg/dl (0,40 – 1,54 mmol/l)
  • norma trójglicerydów u mężczyzn: 40-160 mg/dl (0,45 – 1,82 mmol/l)
  • norma trójglicerydów u dzieci: poniżej 100 mg/dl (1, 13 mmol/l)
  • łagodna hipertriglicerydemia: 200-500 mg/dl (2,3-5,6 mmol/dl)
  • znaczna hipertriglicerydemia: więcej niż 500 mg/dl (5,6 mmol/l)

Poziom trójglicerydów może zmieniać się w zależności od dnia, dlatego niewielkie zmiany w ich stężeniu nie powinny niepokoić pacjenta.

7. Jak interpretować wyniki badań trójglicerydów

Przyczyną podwyższonego poziomu trójglicerydów mogą być choroby metaboliczne, np.:

  • hiperlipidemie pierwotne
  • hiperlipidemie wtórne
  • złożona hiperlipidemia
  • pospolita hiperlipidemia
  • cukrzyca

Zobacz także:

Do podwyższenia poziomu trójglicerydów we krwi może przyczynić się także:

  • nadmierne spożywanie alkoholu
  • otyłość
  • niedoczynność tarczycy
  • niewydolność nerek
  • zapalenie trzustki
  • dna moczanowa

Podwyższony poziom triglicerydów występuje także:

  • w przebiegu zespołu Cushinga
  • akromegalii
  • tocznia rumieniowatego trzewnego
  • lipodystrofii
  • ciąży

Wysoki poziom trójglicerydów może powodować:

  • zażywanie doustnych środków antykoncepcyjnych
  • leków moczopędnych
  • betaadrenolityków
  • retinoidów
  • glikokortykosteroidów

Spadek stężenia trójglicerydów obserwuje się u osób przewlekle hospitalizowanych.

8. Jak obniżyć poziom trójglicerydów

Pierwszym krokiem, który powinniśmy wykonać aby obniżyć poziom trójglicerydów, jest zmiana trybu życia. Z podwyższonym poziomem trójglicerydów można poradzić sobie dzięki odpowiedniej diecie.

8.1. Ograniczenie słodyczy

Choć brzmi to banalnie, to pierwszy krok ku lepszemu samopoczuciu i zdrowiu. Batony i ciastka to źródło tłuszczów nasyconych. Znaleźć je można w twardej margarynie (olej palmowy), a ta stanowi podstawowy składnik wszystkich słodkości, jakie dostępne są na sklepowych półkach.

Tego rodzaju tłuszcze przyczyniają się do zwiększenia poziomu złego cholesterolu, zwiększają również ryzyko wystąpienia chorób serca. To jednak nie wszystko! Cukier obecny w wielu produktach spożywczych również może podnieść poziom trójglicerydów we krwi. W przypadku ich wysokiego stężenia konieczna jest rezygnacja również z suszonych owoców i napojów owocowych.

8.2. Zmniejszenie ilości węglowodanów w diecie

Na cenzurowanym są w tym przypadku węglowodany rafinowane. Są one w wysokim stopniu przetworzone, co prowadzi do podwyższenia poziomu glukozy we krwi.

To z kolei wiąże się ze wzrostem trójglicerydów po posiłku. Czego zatem należy unikać? Z codziennego jadłospisu wyeliminować należy biały ryż, makaron, białe pieczywo, krakersy. Zdecydowanie lepszym wyborem są produkty pełnoziarniste, kasze.

8.3. Unikanie alkoholu i palenia papierosów

Wystarczy kufel piwa, by podniósł się poziom trójglicerydów we krwi. Podobnie jest z paleniem papierosów. I ten rodzaj używek nie jest dobry dla naszego zdrowia. Substancje wnikające do naszego organizmu wraz z dymem tytoniowym wywołują w nim stan zapalny. Może on przyczynić się do rozwoju miażdżycy czy zakrzepicy.

Pogorszeniu ulega również wydolność poszczególnych organów, w tym serca. Jeśli masz wysoki poziom trójglicerydów, wówczas palenie tytoniu i picie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

8.4. Aktywność fizyczna

I wcale nie chodzi tu o udział w maratonach. Wystarczy 15-20 minut spaceru dziennie, by poprawie uległ poziom trójglicerydów we krwi. Organizm jest lepiej dotleniony, serce pracuje efektywniej, ciśnienie krwi utrzymuje się na odpowiednim poziomie. Aktywność fizyczna w tym przypadku powinna być podejmowana po posiłku, kiedy to najczęściej dochodzi do gwałtownego wzrostu poziomu trójglicerydów. Jeśli mięśnie będą wówczas aktywne, nadmiar tłuszczów będzie szybciej usuwany z krwiobiegu.

8.5. Odpowiednia ilość kwasów omega-3 w diecie

Kwasy omega-3 od lat cieszą się dobra sławą. Wskazuje się, że powinny być one obecne w diecie każdego z nas. Zmniejszają bowiem stan zapalny, regulują poziom cholesterolu w organizmie i zapobiegają powstawaniu skrzepów krwi w żyłach. W (kwasy omega-3) bogate są ryby, np. łosoś, makrela, sardynki, śledzie. Powinny pojawiać się one w jadłospisie co najmniej trzy razy w tygodniu. Można również sięgnąć po tran (suplementację warto omówić z lekarzem). Zdrowe kwasy znaleźć można również w siemieniu lnianym, nasionach chia, orzechach włoskich, oleju rzepakowym.

Ponadto przy wysokim poziomie trójglicerydów dieta powinna się opierać na potrawach gotowanych na parze i gotowanych. Dieta przy wysokim poziomie trójglicerydów dopuszcza również duszenie, pieczenie w papierze lub folii oraz grillowanie bez tłuszczu.

Aby odzyskać równowagę cholesterolową na pewno pomocne będzie ograniczenie lub rzucenie palenia papierosów oraz alkoholu. Ważna jest także aktywność fizyczna.

Pamiętajmy, że wysokie stężenie cholesterolu i trójglicerydów jest bardzo niebezpieczne dla zdrowia i życia, a walkę o lepsze zdrowie można zacząć w każdej chwili.

Następny artykuł: Miażdżyca

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy