Przejdź na WP

Trójglicerydy - cel badania, przygotowanie, normy, interpretacja

Trójglicerydy, nazywane również triglicerydami, to organiczne substancje tłuszczowe, które stanowią największe źródło energii dla organizmu. Źródłem trójglicerydów w diecietłuszcze roślinne oraz zwierzęce. Trójglicerydy są również produkowane przez wątrobę z węglowodanów prostych oraz z kwasów tłuszczowych. Trójglicerydy są to lipidy występujące fizjologicznie w organizmie. Trójglicerydy dostarczane są także w pokarmie jako trójglicerydy egzogenne.

Zobacz film: "Co o naszym zdrowiu mówi żywa kropla krwi? [Specjalista radzi]"

spis treści

Badanie triglicerydów wykonuje się najczęściej, gdy badany jest całkowity profil lipidowy organizmu. Badanie stężenia trójglicerydów we krwi jest badaniem, dzięki któremu możliwa jest ocena ryzyka rozwoju chorób serca. Badanie na poziom trójglicerydów wykonuje się także w trakcie leczenia hipertriglicerydemii.

1. Trójglicerydy - czym są?

Trójglicerydy, czyli triglicerydy lub triacyloglicerole (w skrócieTG) to organiczne związki chemiczne należące do tłuszczów prostych (lipidów). To estry gliceryny i trzech kwasów tłuszczowych.

Triglicerydy stanowią największy materiał energetyczny (podobnie jak wolne kwasy tłuszczowe), który jest zużywany na bieżące potrzeby organizmu lub magazynowany w postaci tkanki tłuszczowej.

Występują zarówno w samym organizmie, jak również w pokarmach mu dostarczanych. Są konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak ich nadmiar bardzo szkodzi naszemu zdrowiu.

Podwyższony poziom trójglicerydów we krwi grozi wystąpieniem udaru mózgu i zawału serca w większym stopniu niż zbyt wysoki cholesterol. Ponadto, bardzo wysoki poziom trójglicerydów może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia zapalenia trzustki.

 Jak obniżyć poziom trójglicerydów?
Jak obniżyć poziom trójglicerydów? [6 zdjęć]

Trójglicerydy to rodzaj tłuszczów, które są niezbędne, by organizm mógł prawidłowo funkcjonować. Produkowane...

zobacz galerię

2. Trójglicerydy - jakie funkcje pełnią

Trójglicerydy w pewnej części produkowane są przez wątrobę z węglowodanów i kwasów tłuszczowych. Następnie, w postaci lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL), razem z cząsteczkami cholesterolu trafiają do krwiobiegu.

Mimo to większość triglicerydów trafia do organizmu razem z pokarmami. Po wchłonięciu do krwi z jelita transportowane są przez chylomirkony (specyficzną frakcję lipoprotein) do mięśni, gdzie stają się źródłem energii.

Jeśli w organizmie będzie nadmiar dostarczonych z pokarmem kalorii, niewykorzystana część trójglicerydów jest magazynowana w tkance tłuszczowej.

Tak jak cholesterol i inne lipidy, trójglicerydy są również naturalnym składnikiem zewnętrznej warstwy skóry. Chroni on przed negatywnym oddziaływaniem środowiska zewnętrznego, a także zapobiega utracie wody z naskórka.

3. Trójglicerydy a cholesterol

Zwykle nadmierne stężenie trójglicerydów we krwi jest obserwowana u osób otyłych. Znacznie zwiększa to ryzyko choroby wieńcowej (niedokrwiennej) serca oraz zmian miażdżycowych. Oprócz tego powiększa się ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 oraz insulinooporność.

Miażdżyca rozwija się szybciej, jeśli do podwyższonego poziomu trójglicerydów dołącza obniżenie frakcji dobrego cholesterolu HDL. W najgorszej zaś sytuacji są osoby, u których stwierdzono zarówno podwyższony poziom triglicerydów jak i cholesterolu złego (LDL) i całkowitego.

Wysoki poziom triglicerydów przy małym stężeniu cholesterolu całkowitego najczęściej wynika z za małej ilości enzymu przekształcającego frakcje VLDL w następne metabolity. Najczęściej dotyczy to osób z cukrzycą.

Hipertrójglicerydemia (przy wartościach powyżej 500 mg/dl) może prowadzić do stanów zapalnych, otłuszczenia wątroby i uszkodzenia trzustki.

3.1. Rodzaje cholesterolu

LDL (zły) - są to lipoproteiny, które zawierają dużo cholesterolu o małej gęstości, w cienkiej białkowej otoczce. Przenikają w łatwy sposób do krwiobiegu.

W znaczący sposób przyczyniają się do rozwoju miażdżycy. Osoby, które mają podwyższony ten rodzaj cholesterolu, są znacznie bardziej zagrożone zachorowaniem niż osoby, które mają wysoki poziom cholesterolu całkowitego.

HDL (dobry) - te lipoproteiny mają więcej białka niż cholesterolu, za to o większej gęstości. Nie tworzą złogów w naczyniach, lecz zbierają część cholesterolu LDL i przenoszą go do wątroby, gdzie po przemianie w kwasy tłuszczowe jest wydalany z organizmu. Im więcej jest go we krwi, tym mniejsze jest ryzyko zapadnięcia na choroby układu krążenia.

Całkowity - jest częścią błon komórkowych, bierze udział w produkcji hormonów, w wytwarzaniu witaminy D, a także syntezie kwasów żółciowych, które są niezbędne do trawienia tłuszczów. Gdy jego poziom jest zbyt wysoki, odkłada się na wewnętrznych ściankach naczyń krwionośnych, przez co może prowadzić do rozwoju choroby niedokrwiennej, miażdżycy, udaru mózgu lub zawału serca.

4. Trójglicerydy - cel badania

Badanie poziomu trójglicerydów wykonywane jest w trakcie badania całego profilu lipidowego organizmu, tzn. oznaczania cholesterolu, LDL, HDL i trójglicerydów.

Trójglicerydy oznacza się podczas badań kontrolnych oraz w trakcie leczenia hipertriglicerydemii, charakteryzującej się wysokim poziomem trójglicerydów. Dzięki badaniu stężenia trójglicerydów możliwa jest ocena ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca.

Badanie to jest także konieczne dla osób, które chorują na hipertriglicerydemię (wysoki poziom może skutkować ostrym zapaleniem trzustki i miażdżycą). Analizę taką przeprowadza się również u cukrzyków - przy podwyższonym poziomie glukozy we krwi zwiększa się także poziom trójglicerydów.

Badanie na poziom trójglicerydów we krwi pozwala na wczesne wykrycie chorób serca
Badanie na poziom trójglicerydów we krwi pozwala na wczesne wykrycie chorób serca (Shutterstock)

5. Trójglicerydy - przygotowanie

Trójglicerydy są szczególnie istotne u chorych na cukrzycę, ponieważ przy wysokim poziomie glukozy we krwi, wzrasta także poziom triglicerydów. Badanie to wykonuje się także w celu oceny skuteczności leczenia, mającego na celu obniżenie poziomu trójglicerydów we krwi.

Badanie to nie wymaga wielu żmudnych przygotowań. Poziom triglicerydów analizuje się na podstawie próbki krwi. Jest ona pobierana z żyły łokciowej lub opuszka palca.

Przed wykonaniem badania trójglicerydów nie należy spożywać posiłków przez 12-24 godziny, ze względu na to, że posiłek dostarcza lipoprotein bogatych w trójglicerydy, a to zaburzyłoby wynik badania. Można w tym czasie pić niesłodzoną herbatę i wodę.

Badanie trójglicerydów zwykle jest wykonywane razem z badaniem poziomu cholesterolu całkowitego, HDL i LDL. To zbiorcze badanie nosi nazwę profil lipidowy organizmu.

6. Trójglicerydy - normy

Trójglicerydy ocenia się w oparciu o normy. Biochemia krwi z oznaczeniem stężenia trójglicerydów może przyjmować takie wartości:

  • trójglicerydy norma: poniżej 150 mg/dl (mniej niż 1,7 mmol/l) – taka wartość nie powoduje wzrostu ryzyka choroby niedokrwiennej serca;
  • norma trójglicerydów u kobiet: 35-135 mg/dl (0,40 – 1,54 mmol/l);
  • norma trójglicerydów u mężczyzn: 40-160 mg/dl (0,45 – 1,82 mmol/l);
  • norma trójglicerydów u dzieci: poniżej 100 mg/dl (1, 13 mmol/l);
  • łagodna hipertriglicerydemia: 200-500 mg/dl (2,3-5,6 mmol/dl);
  • znaczna hipertriglicerydemia: więcej niż 500 mg/dl (5,6 mmol/l).

Podwyższone trójglicerydy mają większy wpływ na ryzyko zawału serca czy udaru mózgu niż podwyższony poziom cholesterolu.

Wysoki cholesterol i trójglicerydy stanowią duże zagrożenie dla układu krążenia. Jeśli lubimy tłustą dietę, musimy stale monitorować poziom cholesterolu i trójglicerydów.

Pamiętajmy więc, że wysokie stężenie cholesterolu i trójglicerydów jest bardzo niebezpieczne dla zdrowia i życia, a walkę o lepsze zdrowie można zacząć w każdej chwili.

Trójglicerydy podwyższone do poziomu powyżej 500 mg/dl zwiększają ryzyko występowania zapalenia trzustki.

Poziom trójglicerydów może zmieniać się w zależności od dnia, dlatego niewielkie zmiany w ich stężeniu nie powinny niepokoić pacjenta.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

7. Trójglicerydy - interpretacja

Trójglicerydy mogą być podwyższone z różnych przyczyn. Niektóre przyczyny podwyższonych trójglicerydów to choroby metaboliczne, np.:

Zobacz także:

Do podwyższenia poziomu trójglicerydów we krwi może przyczynić się także: nadmierne spożywanie alkoholu, otyłość, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, zapalenie trzustki, dna moczanowa.

Podwyższony poziom triglicerydów występuje także: w przebiegu zespołu Cushinga, akromegalii, tocznia rumieniowatego trzewnego](/toczen-rumieniowaty-ukladowy-trzewny), lipodystrofii, * ciąży.

Wysoki poziom trójglicerydów może powodować: zażywanie doustnych środków antykoncepcyjnych leków moczopędnych, betaadrenolityków, retinoidów, * glikokortykosteroidów.

Spadek stężenia trójglicerydów obserwuje się u osób przewlekle hospitalizowanych.

8. Trójglicerydy - jak obniżyć ich poziom

Pierwszym krokiem, który powinniśmy wykonać aby obniżyć poziom trójglicerydów, jest zmiana trybu życia. Z podwyższonym poziomem trójglicerydów można poradzić sobie dzięki odpowiedniej diecie. Dieta na trójglicerydy powinna być uboga w tłuszcze nasycone.

Ponadto przy wysokim poziomie trójglicerydów dieta powinna się opierać na potrawach gotowanych na parze i gotowanych. Dieta przy wysokim poziomie trójglicerydów dopuszcza również duszenie, pieczenie w papierze lub folii oraz grillowanie bez tłuszczu.

Przy podwyższonym poziomie trójglicerydów dieta powinna zawierać dużo kwasów omega 3 i omega 6 tzw. tłuszczów PUFA.

Powinniśmy stosować się do zasad zdrowego odżywiania, tj. zjadać kilka posiłków dziennie, ograniczać nasycone kwasy tłuszczowe, pamiętać o warzywach i owocach.

Nie powinniśmy spożywać tłustych posiłków, białego pieczywa, słodyczy - ma to bardzo zły wpływ na nasz lipidogram. Aby odzyskać równowagę cholesterolową na pewno pomocne będzie ograniczenie lub rzucenie palenia papierosów oraz alkoholu. Ważna jest także aktywność fizyczna.

9. Trójglicerydy - profilaktyka

Najlepiej jest określić profil lipidowy - polega on, jak już wcześniej wspomniano, na oznaczeniu poziomu całkowitego, jego frakcji HDL i LDL, oraz trójglicerydów we krwi. Po oznaczeniu tych parametrów można ocenić rzeczywistą gospodarkę tłuszczową.

Pierwszy pomiar powinniśmy wykonać około 20 roku życia. Jeśli wynik jest dobry, badanie to można powtarzać co 5 lat. Kobiety po 50. roku życia i mężczyźni po 45. roku życia powinni wykonywać taki lipidogram raz na rok.

Jeśli wynik nie mieści się w normie, analizy kontrolne powinniśmy wykonywać zgodnie ze wskazaniami lekarza.

Następny artykuł: Miażdżyca

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy