Dlaczego po rosole robi się "lepiej"? To nie tylko kwestia smaku

Gorący rosół wpływa na organizm już samą temperaturą, jeszcze zanim jego składniki odżywcze zaczną jakąkolwiek pracę. Ciepły płyn pobudza receptory termiczne w jamie ustnej oraz w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a te sygnały są szybko przekazywane do układu nerwowego. Taka informacja prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych oraz delikatnego obniżenia napięcia mięśni. Oznacza to odczuwalne rozluźnienie i poczucie ulgi.

Często też ciepłe płyny przekładają się na aktywację układu przywspółczulnego, czyli tej części układu nerwowego, która odpowiada za regenerację i odpoczynek. To tłumaczy, dlaczego po rosole łatwiej usiąść, zwolnić tempo i poczuć ulgę, nawet gdy wciąż czeka na nas część obowiązków. Samo nawodnienie czymś ciepłym poprawia komfort pracy żołądka i jelit.

Jednym z powodów, dla których po rosole wiele osób czuje się lepiej, jest obecność soli i innych elektrolitów. Porcja rosołu zawiera zwykle zauważalną ilość sodu, zazwyczaj w zakresie kilkuset miligramów, choć dokładna wartość zależy od przepisu i długości gotowania.

Sód bierze czynny udział w regulacji płynów w organizmie oraz w przewodzeniu impulsów nerwowych. Gdy jest go zbyt mało, część osób odczuwa osłabienie i ogólne rozbicie. Po chorobie, intensywnym spoceniu się lub dłuższej przerwie od jedzenia ciepły, lekko słony płyn może szybko poprawić komfort fizyczny. Poprawa samopoczucia trwa zwykle krótko, ale jest naprawdę odczuwalna i napędzająca. Warto jednak pamiętać, że rosół nie jest neutralny pod względem sodu, więc u osób z nadciśnieniem lub na diecie niskosodowej jego ilość w jadłospisie powinna być umiarkowana.

Rosół nie jest potrawą wysokobiałkową, ale w jednej porcji dostarcza zwykle kilka gramów łatwo przyswajalnego białka. Dokładną ilość ciężko sprecyzować, ponieważ wiele zależy od ilości mięsa oraz czasu gotowania. Wraz z tym makroskładnikiem do płynu przechodzą aminokwasy, w tym:

• glicyna,
• prolina,
• glutamina.

Sama obecność białka zwiększa sytość i stabilizuje apetyt po posiłku, nawet gdy porcja jest bardzo lekka. Warto jednak zaznaczyć, że rosół nie zastąpi pełnowartościowego źródła białka w diecie. Jego działanie jest subtelne i najlepiej widoczne przy zbilansowanych posiłkach, więc na samodzielny sposób poprawienia kondycji organizmu nie przejdzie egzaminu.

Choć rosół kojarzy się głównie z lekkim posiłkiem, zawiera także niewielką ilość tłuszczu pochodzącego z mięsa i kości. W jednej porcji jest to zwykle kilka gramów, ale nawet taką ilość odczuwa się po jedzeniu. Tłuszcz spowalnia opróżnianie żołądka, dlatego nasycenie utrzymuje się dłużej, więc nie pojawia się przez to gwałtowne uczucie głodu. Dla układu pokarmowego jest to nic innego jak spokojniejsza praca i bardziej równomierne tempo trawienia.Warto jednak pamiętać, że rosół jest daniem lekkim i nie dostarcza ilości tłuszczu porównywalnej do pełnego obiadu.

Rosół w dużej mierze składa się z wody, dlatego działa jak posiłek, który również mocno nawadnia organizm. Przy osłabieniu, gorączce albo mniejszym apetycie łatwiej sięgnąć po płyn niż po standardowe jedzenie, ponieważ taka forma jest lepiej tolerowana przez żołądek. Płynna konsystencja nie wymaga intensywnego trawienia, więc układ pokarmowy nie jest niepotrzebnie obciążany. To jest najbardziej przydatne wtedy, gdy organizm kieruje energię na regenerację.

Ciepły rosół wspomaga także uzupełnienie utraconych płynów po poceniu się lub dłuższej przerwie bez picia. U wielu osób poprawa samopoczucia pojawia się właśnie dlatego, że organizm otrzymuje wodę w formie, która jest łagodna dla przewodu pokarmowego. Taki posiłek rzadko powoduje uczucie ciężkości i często dobrze odnajduje się wtedy, gdy apetyt dopiero zaczyna dawać o sobie znać.

Zapach rosołu ma silne działanie sensoryczne, czyli związane ze zmysłami, ponieważ węch jest bezpośrednio powiązany z obszarami mózgu odpowiedzialnymi za emocje i pamięć. U wielu osób aromat gotującego się wywaru uruchamia skojarzenia z domem, spokojem oraz poczuciem bezpieczeństwa. Tego typu reakcje są wyuczone i utrwalane latami, dlatego pojawiają się automatycznie, jeszcze zanim dojdzie do degustacji. Organizm może wtedy szybciej przejść w tryb odpoczynku, który stopniowo obniża napięcie.

Warto jednak podkreślić, że ten mechanizm nie działa u wszystkich tak samo i nie zastępuje fizjologicznego wpływu ciepła, płynów oraz składników odżywczych. Zapach i wspomnienia nie leczą, ale za to są w stanie wzmocnić poczucie uspokojenia, które odczuwa wiele osób właśnie po rosole.

Rosół poprawia samopoczucie wtedy, gdy organizm potrzebuje nawodnienia, ciepła oraz lekkostrawnego posiłku. Ma to najczęściej miejsce przy osłabieniu, infekcjach, braku apetytu albo po dłuższej przerwie od jedzenia, gdy układ pokarmowy nie jest jeszcze gotowy na cięższe potrawy. W takich sytuacjach połączenie ciepłego płynu, sodu, niewielkiej ilości tłuszczu oraz łatwo przyswajalnych składników rzeczywiście zmniejsza dyskomfort i daje uczucie ulgi.

Doznanie, że po rosole robi się lepiej, nie jest wyłącznie kwestią smaku ani tradycji. Składa się na nie ciepło, nawodnienie, elektrolity, niewielka ilość białka i tłuszczu oraz reakcje układu nerwowego. Gdy te elementy spotykają się w jednym, lekkim posiłku, organizm często odpowiada spokojem i chwilową ulgą, tym bardziej w momentach osłabienia lub ogólnego przeciążenia.

Źródło: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1159583/

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl