Drżenie rąk - rodzaje, choroba Parkinsona, drżenie rąk a stres, leczenie

Drżenie rąk to zaburzenie, które można spotkać u ludzi w każdym wieku. U młodszych ma ono przeważnie tło emocjonalne – można je zaobserwować na przykład podczas egzaminu czy rozmowy kwalifikacyjnej. Rzadziej mogą je powodować choroby układu endokrynologicznego czy zaburzenia metaboliczne. Drżenie rąk występuje także przy nadużywaniu alkoholu. Może być także spowodowane chorobami układu nerwowego, na przykład chorobą Parkinsona – Występuje także często w schorzeniach móżdżku i związanych z nim struktur pnia mózgu.

1. Drżenie rąk - rodzaje

Rozróżnia się cztery podstawowe rodzaje drżenia rąk:

Zobacz film: "Czy można się uchronić przed chorobą Parkinsona?"

  • drżenie posturalne – pojawiające się w pewnych pozycjach, np. przy wyciągniętych i wyprostowanych rękach,
  • drżenie spoczynkowe – pojawiające się w spoczynku,
  • drżenie zamiarowe – pojawiające się pod koniec wykonywania czynności,
  • drżenie kinetyczne – pojawiające się podczas ruchu.

Można również wskazać drżenia samoistne, które uaktywniają się przed 20. rokiem życia i z czasem narastają, aż do osiągnięcia stałego poziomu. Najpierw drżą ręce, później głowa oraz żuchwa, co utrudnia mówienie i zrozumienie osoby. W innych częściach ciała występuje rzadziej. Pojawiać się może w czasie wykonywania ruchu (drżenie kinetyczne) lub utrzymywania kończyny w jednej pozycji (drżenie pozycyjne). Niekiedy występuje również w spoczynku (drżenie spoczynkowe). Przyczyny tego drżenia rąk nie są do końca znane, prawdopodobnie ma podłoże genetyczne. Leczenie farmakologiczne jest często nieskuteczne. Co prawda, alkohol zmniejsza jego natężenie, ale nie poleca się tego środka.

Można wskazać na jeszcze jeden rodzaj choroby – drżenie starcze, które występuje w wieku podeszłym i nie zdarza się rodzinnie. Częściej niż w drżeniu samoistnym występują tu drżenia głowy, które wyglądają jakby osoba chora zaprzeczała czemuś lub potakiwała.

2. Drżenie rąk - choroba Parkinsona i SM

Przyczyny drżenia rąk są bardzo różnorodne. Mogą to być zarówno poważne choroby, jak i tłumione, silne emocje, fizyczne zmęczenie czy nadmierne napięcie psychiczne. Ręce trzęsą się z powodu uszkodzenia nerwów (neuropatii), ale też wtedy, kiedy denerwujemy się przed egzaminem. Możesz zauważyć u siebie drżenie rąk po intensywnym wysiłku. Właśnie ze względu na tak dużą różnorodność przyczyn drżenia rąk, ważne jest, aby się z nimi zapoznać i umieć je od siebie odróżnić.

Drżenie rąk może być objawem chorób lub „chorobą” samą w sobie, nie wywołującą żadnych innych objawów. Drżenie samoistne to właśnie choroba „drżących rąk”. W tym przypadku objaw pojawia się tylko przy poruszaniu (drżenie kinetyczne). Jest dolegliwością pojawiającą się w średnim wieku, choć predyspozycje genetyczne ma się od urodzenia (chorobę dziedziczy się po rodzicach).

Drżenie rąk może być jednym z objawów choroby Parkinsona. Wtedy jednak jest to:

  • drżenie spoczynkowe, czyli pojawiające się, kiedy ręce swobodnie leżą na kolanach lub wzdłuż ciała,
  • drżenie rytmiczne,
  • drżenie rąk przypominające kręcenie czegoś między kciukiem a palcem wskazującym,
  • drżenie rąk zanikające podczas poruszania nimi.

Choroba Parkinsona ma także inne objawy:

  • drżenie głowy,
  • drżenie nóg,
  • spowolnienie ruchów,
  • spowolnienie mowy,
  • pochylenie ciała do przodu,
  • powłóczenie nogami.

Te dwie przyczyny drżenia rąk pojawiają się najczęściej po 60. roku życia. Drżenie rąk u osób w młodym wieku, między 20. a 40. rokiem życia, może być spowodowane stwardnieniem rozsianym. U pacjentów pojawiają się też inne objawy:

Drżenie rąk w młodym wieku może też być objawem neuropatii obwodowych, czyli uszkodzenia nerwów rąk i nóg.

Samoistne drżenie rąk bywa mylone z chorobą Parkinsona, przy czym dolegliwości te znacznie się od siebie różnią. Drżenie rąk samoistne pojawia się wtedy, gdy dana osoba chce użyć rąk. Natomiast w chorobie Parkinsona drżenie rąk pojawia się wtedy, gdy ręce swobodnie leżą na udach lub wzdłuż ciała. Objaw ten ustępuje lub zmniejsza się, gdy chory wykonuje ruch dłońmi, na przykład podczas chwytania przedmiotów. Warto pamiętać, że w chorobie Parkinsona drżenie rąk jest tylko jednym z kilku objawów, podczas gdy osobom z drżeniem samoistnym zwykle nic więcej nie dolega. Ponadto, w drżeniu samoistnym trzęsą się nie tylko ręce, ale i nogi, głowa, struny głosowe oraz język. Dla kontrastu, u pacjentów z chorobą Parkinsona obserwuje się zwykle drżenie tylko rąk. Obydwie choroby łączy fakt, że dotykają głównie osób po 60. roku życia. U osób młodszych drżenie rąk najczęściej jest spowodowane stwardnieniem rozsianym (SM).

 

3. Drżenie rąk a stres i substancje chemiczne

Najczęściej trzęsą nam się ręce z powodu zbyt dużego stresu i napięcia. Przyczyną może też być nerwica. Charakterystyczne jest to, że takie drżenie rąk pojawia się przed lub w trakcie stresującego wydarzenia. Nasila się, kiedy próbujemy zacisnąć dłonie, aby zminimalizować drżenie.

Drżenie rąk po wysiłku jest także dość częste. Zmęczenie dotyka mięśni, więc zaczynają drżeć.

Należy pamiętać również o tym, że niektóre leki mogą wywoływać drżenie rąk. Są to najcześciej środki do leczenia astmy, benzodiazepiny (przy odstawieniu), neuroleptyki, niektóre leki antydepresyjne, przeciwpadaczkowe, blokujące kanały wapniowe, niektóre leki immunosupresyjne.

Inne substancje będące przyczyną drżenia rąk, to:

4. Drżenie rąk - leczenie

Najczęstsza przyczyna drżenia rąk to po prostu stres i zbyt silne emocje. Aby sobie z tym poradzić, można spróbować łagodnych, ziołowych leków uspokajających oraz technik relaksacyjnych. W niektórych przypadkach niezbędna jest wizyta u psychologa, który indywidualnie doradzi, jak radzić sobie z napięciem psychicznym.

 

Drżenie rąk samoistne można opanować bez wizyty u lekarza. Wystarczy unikać kofeiny, nauczyć się panowania nad stresem oraz dbać o odpowiednią ilość odpoczynku i snu.

 

Jeśli jednak zaczynasz mieć trudności z codziennymi czynnościami, mimo powyższych środków zaradczych, zgłoś się do lekarza. Konieczne może się okazać podanie leków - zwykle są to środki kardiologiczne, przeciwpadaczkowe, uspokajające.

 

Przy chorobie Parkinsona leczy się przyczynę, czyli zbyt niski poziom dopaminy w mózgu, za pomocą antagonistów dopaminy, inhibitorów COMT i leków antycholinergicznych.

Leczenie stwardnienia rozsianego obejmuje terapię interferonem, toksyną botulinową i fizjoterapię. Można spowolnić postęp choroby, ale nie da się jej cofnąć.

Przyczyny drżenia rąk mogą być bardzo różne i nigdy nie należy bagatelizować tego objawu. Wizyta u lekarza może okazać się konieczna, jeśli dolegliwości nie przechodzą dłuższy czas.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
i bądź na bieżąco!