Trwa ładowanie...

Groźne powikłania po chorobie COVID-19. Jakie narządy może uszkodzić koronawirus?

Wirus SARS-CoV-2 potrzebuje gospodarza, by przetrwać. Gdy już dostaje się do organizmu człowieka, to zachowuje się jak pasożyt: błyskawicznie rozmnaża się i mutuje, by móc infekować dalej. W jaki sposób wirus atakuje narządy człowieka?

1. Wirus SARS-CoV-2 dostaje się do organizmu przez drogi oddechowe (nos, usta) lub błony śluzowe oczu

Koronawirus SARS-CoV-2 daje szereg niespecyficznych objawów, które mogą być charakterystyczne dla innych chorób. Ten wirus jest bardzo podstępny - najpierw wnika do komórki, zaczyna się w niej rozmnażać, po czym wydostaje się z niej, aby atakować kolejne komórki w innych narządach, stąd też daje często niespecyficzne objawy.

COVID-19 daje przede wszystkim symptomy grypopochodne i wynikające z wirusowego zapalenia płuc. Są to:

  • gorączka,
  • kaszel,
  • duszność.

Może dawać także objawy żołądkowo-jelitowe, są to:

  • nudności,
  • biegunka,
  • wymioty,
  • bóle brzucha,
  • utrata apetytu.

Objawy zakażenia koronawirusem mogą także pojawić się na skórze. Ten problem często dotyka zarażonych dzieci, a wówczas obserwujemy:

Wirus bez człowieka byłby martwy. Wprawdzie wiemy, że może utrzymywać się na przedmiotach i powierzchniach przez nawet 3 dni, ale tak naprawdę bez "gospodarza" niewiele może zdziałać - nie jest w stanie rozmnażać się czy mutować poza żywym organizmem i zwyczajnie potrzebuje nas, aby produkować kolejne wirusy.

Jak długo koronawirus może żyć poza organizmem? Uważaj na te przedmioty
Jak długo koronawirus może żyć poza organizmem? Uważaj na te przedmioty [6 zdjęć]

Koronawirus wciąż stanowi zagadkę dla lekarzy i naukowców. Wiadomo, że potrafi utrzymywać się na przedmiotach...

zobacz galerię

Jak czytamy w "The Guardian", naukowcy od początku ostrzegali, że koronawirus mutuje, by być bardziej opornym na leczenie. Epidemiolog profesor Peter Smith z London School of Hygiene and Tropical Medicine (LSHTM) jest jednak zdania, że to dobrze, że wirus chce zarazić jak najwięcej osób, a nie tylko określoną grupę, u której doprowadza do śmierci (tak jest np. z wirusem MERS, który nadal jest aktywny np. w Arabii Saudyjskiej, a który wykazuje wysoką śmiertelność - ok. 40 proc.).

"Wirus chce przeżyć. Człowiek jest nosicielem, więc dla wirusów zabijanie ludzi to zły pomysł. Wirusy dążą do tego, by zarazić wiele osób, wyrządzając im jak najmniej szkód" – mówi profesor Peter Smith w "The Guardian".

2. Powikłania po COVID-19: u dzieci PMIS-TS, u dorosłych uszkodzenie narządów

Skoro koronawirus ma stosunkowo niską śmiertelność (średni wskaźnik śmiertelności na świecie to 3,4 proc. W Polsce wynosi 0,47 proc., najwyższy w Europie jest w Szwecji - 6,25 proc.), to czym my się w ogóle przejmujemy?

Po pierwsze lekarze boją się, że jeżeli nie będziemy uważać i w krótkim czasie zarazi się duża liczba ludzi, to dojdzie do przeciążenia służby zdrowia. Druga sprawa - tak jak w przypadku wirusa grypy, lekarze boją się groźnych powikłań.

Jeszcze niedawno sądziliśmy, że dla dzieci koronawirus nie jest groźny. Teraz okazuje, się, że nawet jeśli maluchy przechodzą zakażenie bezobjawowo, to w wyniku powikłań może dojść do PMIS-TS, groźnego pediatrycznego wieloukładowego zespołu zapalnego, który w objawach przypomina chorobą Kawasakiego i sepsę. Na szczęście na razie są to rzadkie przypadki.

USG płuc zaatakowanych przez chorobę Kawasakiego
USG płuc zaatakowanych przez chorobę Kawasakiego (Wikipedia)

U osób dorosłych COVID-19 też może wywołać groźne powikłania. Jak koronawirus atakuje narządy?

  • PŁUCA: - SARS-CoV-2 uderza przede wszystkim w płuca, powodując ostre śródmiąższowe zapalenie płuc. Niestety powikłania po chorobie COVID-19 mogą być poważne - "Wirus powoduje nieodwracalne zmiany w płucach, zwłóknienie może postępować mimo wyzdrowienia" - zauważa dr Paweł Grzesiowski w rozmowie z WP abcZdrowie.

- W skrajnych przypadkach wirus SARS-CoV-2 może skutkować ARDS, czyli zespołem ostrej niewydolności oddechowe - Większość z tych chorych umiera. U pozostałej części pacjentów, u których rozwinie się ARDS i przeżyją, prawdopodobnie dojdzie do istotnego uszkodzenie płuc i trwałej niewydolności oddechowej. To dotyczy tylko niewielkiego odsetka zakażonych - mówi nam pulmonolog prof. Robert Mróz.

- Jak wynika z doniesień naukowych z całego świata, koronawirus może powodować zawał mięśnia sercowego lub zapalenie tego mięśnia. W tych sytuacjach może dojść do pęknięcia mięśnia sercowego. Jest to bowiem jedno z powikłań mechanicznych zawału, rzadziej piorunującego zapalenia mięśnia sercowego - tłumaczy kardiolog dr hab. n. med. Łukasz Małek.

- W przebiegu choroby COVID-19 może dochodzić do ostrego uszkodzenia nerek i zdarza się to wcale nie tak rzadko. Ostra niewydolność nerek może dotyczyć do 10 proc. pacjentów. U chorych na COVID-19 występują zmiany w postaci białkomoczu lub krwinkomoczu. Te objawy dotyczą nawet 70 proc. pacjentów, którzy ciężko przechodzą zakażenie SARS-CoV-2, z kolei u osób, które mają łagodniejszą postać choroby, te zmiany występują rzadziej - wyjaśnia WP abcZdrowie nefrolog prof. dr hab. Magdalena Krajewska.

- Pojawia się pytanie, czy te nieprawidłowości, które wskazują na uszkodzenie wątroby, jak na przykład żółtaczka, są związane z bezpośrednim wpływem samego wirusa na wątrobę, czy może za te zjawiska odpowiedzialny jest po prostu ciężki stan ogólny niektórych pacjentów, a także szereg agresywnych leków, stosowanych w terapii COVID-19, które mogą powodować skutki uboczne - tłumaczy w WP abcZdrowie dr hab. n. med. Piotr Eder z Kliniki Gastroenterologii, Dietetyki i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

- Takie objawy jak nudności, biegunka, wymioty, bóle brzucha występują bardzo rzadko jako izolowane objawy zakażenia wirusem SARS-CoV-2, stanowią ok. 1-2 proc. wśród zakażonych pacjentów. Natomiast w przypadku pacjentów, którzy prezentują także symptomy zakażenia ze strony układu oddechowego, objawy jelitowe pojawiają się aż u ok. 91 proc. chorych - wyjaśnia w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Agnieszka Dobrowolska, kierownik Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Dietetyki i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Koronawirus daje objawy ze strony żołądka i jelit
Koronawirus daje objawy ze strony żołądka i jelit (East News)

Z powyższego wynika, że wirus SARS-CoV-2 może atakować wszystkie układy w organizmie człowieka:

  • układ oddechowy - wywołując ostre zapalenie płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej;
  • układ pokarmowy - powodując wymioty i biegunkę;
  • układ krwionośny - przyczyniając się do niewydolności serca;
  • układ nerwowy - z tego powodu pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, zaburzenia świadomości, uczucie splątania;
  • układ moczowy - powodując ostre uszkodzenie nerek.

Ponieważ wirus może wywołać nadmierną odpowiedź immunologiczną organizmu, w ciężkich przypadkach dochodzi do tzw. burzy cytokin.

- Okazuje się, że w pewnym momencie już nawet nie sam wirus uszkadza nasz organizm, tylko odpowiedzialna może być za to odpowiedź obronna naszego układu immunologicznego, wygenerowana przez infekcję. Prowadzi ona do tzw. burzy cytokinowej, która niejako rykoszetem uszkadza nasz własny organizm - tłumaczył dr hab. n. med. Piotr Eder w WP abcZdrowie.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.