Jak cebula wpływa na serce i jelita? Oto co mówią badania

Z raportu firmy Kantar Polska z sierpnia 2025 roku wynika, że cebula zajmuje trzecie miejsce wśród najczęściej spożywanych warzyw - 91 proc. badanych wskazało, że w sierpniu zjadło cebulę. Badanie przeprowadzone przez Kantar Polska zostało wykonane na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków (wiek 15+).

Skąd tak duża popularność tego warzywa w naszym kraju? Cebula jest tania, łatwo dostępna przez cały rok, wszechstronna w kuchni i stanowi bazę smakową dla wielu tradycyjnych potraw. To niezwykle wartościowe warzywo posiada szereg korzyści zdrowotnych - poprawia zdrowie serca, wpływa na poziomu cukru we krwi i zwiększa gęstość kości.

Cebula należy do rodziny warzyw z rodzaju Allium - tej samej, w której jest również czosnek, szalotka i por, co tłumaczy ich podobny aromat oraz właściwości zdrowotne. Jest produktem o wysokiej wartości odżywczej, zawiera niewiele kalorii, a jednocześnie dostarcza wielu witamin, minerałów i błonnika.

Jedna średnia cebula o wadze około 110 gramów zawiera:

• 44 kcal,
• 1,2 g białka,
• 10,3 g węglowodanów,
• 4,66 g cukru,
• 0,1 g tłuszczu,
• 1,87 g błonnika.

Cebula jest bogata w witaminę C (8,14 mg w 110 g), która może wspierać odporność, pomagać w produkcji kolagenu oraz ułatwiać wchłanianie żelaza. Ponadto cebula zawiera witaminy z grupy B, w tym foliany i witaminę B6, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie, produkcji czerwonych krwinek i funkcjonowaniu układu nerwowego.

Cebula jest także dobrym źródłem potasu - jedna średnia sztuka dostarcza około 161 mg tego minerału, który wspiera pracę komórek, nerek, utrzymanie równowagi płynów w organizmie, a także prawidłowe przewodnictwo nerwowe i skurcze mięśni.

Przeciwutleniacze

Cebula jest doskonałym źródłem przeciwutleniaczy - to niepozorne warzywo skrywa w sobie co najmniej 17 rodzajów flawonoidów, w tym antocyjany. Antocyjany to flawonoidy należące do większej grupy antyoksydantów określanych jako polifenole. Wykazują właściwości przeciwutleniające i mają bardzo pozytywny wpływ na funkcje mózgu i organizm - zmniejszają stan zapalny, wspierają zdrowie serca i pracę wątroby.

Autorzy przeglądu badań z 2019 roku zauważyli, że osoby spożywające więcej produktów bogatych w antocyjany rzadziej zapadały na choroby serca i rzadziej umierały z ich powodu.

Związki przeciwnowotworowe

Antocyjany obecne w cebuli mogą także działać przeciwnowotworowo, a zawarta w niej fisetyna i kwercetyna - flawonoidowe antyoksydanty - mogą pomagać w hamowaniu rozwoju guzów.

Zdrowie serca

Oprócz przeciwutleniaczy, cebula zawiera cenny związek obniżający ryzyko chorób serca. Kwercetyna, bo o niej mowa, to flawonoid o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym, który przynosi korzyści w redukcji ciśnienia krwi.

Warto jednak zaznaczyć, że większość tych wyników pochodzi z badań na komórkach i zwierzętach. Aby potwierdzić wpływ cebuli na zdrowie serca u ludzi, potrzebne są dalsze badania.

Poziom cukru we krwi

Zdaniem naukowców, cebula może pomagać w regulacji poziomu cukru we krwi. W badaniach na zwierzętach dodatek proszku z cebuli obniżał poziom glukozy, a obecna w cebuli kwercetyna zmniejszała poziom cukru, cholesterolu i niektórych enzymów.

Gęstość kości

Regularne spożywanie cebuli wywiera korzystny wpływ na zdrowie kości. Z badania z 2024 roku wynika, że ekstrakt z cebulowych flawonoidów zwiększał gęstość mineralną kości u szczurów z osteoporozą. Niezbędne są jednak badania na ludziach, aby potwierdzić te obserwacje.

Układ pokarmowy

Aromatyczne warzywo korzeniowe z rodzaju Allium jest też bogatym źródłem prebiotyków, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania jelit. Prebiotyki to rodzaje błonnika, które karmią dobre bakterie w jelitach, pomagając im wytwarzać krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe wspierające trawienie, odporność i redukcję stanu zapalnego.

Cebula dostarcza m.in. inulinę i fruktooligosacharydy, które sprzyjają rozwojowi korzystnej mikroflory jelitowej oraz wspomagają zdrowie układu odpornościowego.

Działanie antybakteryjne

Cebula wykazuje również właściwości antybakteryjne. Przegląd z 2022 r. sugeruje, że kwercetyna zawarta w cebuli hamuje rozwój różnych szczepów bakterii, w tym Helicobacter pylori, kojarzonych z wrzodami żołądka i niektórymi nowotworami układu pokarmowego. Badanie laboratoryjne z 2018 r. wykazało, że kwercetyna uszkadzała ściany komórkowe i błony E. coli oraz S. aureus.

Cebula jest warzywem o wielu cennych właściwościach, jednak nie każdy dobrze ją toleruje. Osoby z nadwrażliwością pokarmową lub zespołem jelita drażliwego (IBS) mogą doświadczać wzdęć, bólu brzucha i innych problemów trawiennych - ze względu na wysoką zawartość fruktanów w tym warzywie. Z kolei osoby z refluksem żołądkowo-przełykowym często zauważają, że surowa cebula nasila zgagę.

U niektórych mogą także wystąpić reakcje alergiczne, takie jak swędzenie jamy ustnej, obrzęk czy wysypka. Jeśli cebula powoduje dyskomfort, warto ograniczyć jej ilość lub wybierać wersje gotowane, które są zwykle łagodniejsze dla układu pokarmowego.

Źródła: https://www.pap.pl/mediaroom/kantar-polska-polacy-jedza-coraz-wiecej-warzyw https://www.healthline.com/

Źródła

1. Dagmara Dąbek