Na świecie cierpi już 24 mln osób. W Polsce choroba nadal "nie istnieje" w systemie
Zespół przewlekłego zmęczenia to schorzenie, które może dotykać nawet 24 mln osób na świecie - choć w Polsce nadal nie widnieje w oficjalnej klasyfikacji chorób. Nowy przełomowy test z krwi daje nadzieję na szybsze rozpoznanie.
W tym artykule:
Jak zdiagnozować zmęczenie?
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz amerykańskich Centers for Disease Control and Prevention (CDC), zespół przewlekłego zmęczenia (ME/CFS) może dotyczyć od 17 do 24 mln osób na całym świecie. Niektóre analizy, zwłaszcza po pandemii COVID-19, sugerują, że liczba ta może być jeszcze wyższa, ponieważ część przypadków tzw. długiego COVID-u ma objawy niemal identyczne z ME/CFS.
Choroba, której objawy (wyniszczające zmęczenie, ból, zaburzenia snu i koncentracji) przez lata były bagatelizowane, może wkrótce zostać rozpoznawana w sposób jeszcze prostszy i bardziej obiektywny. Naukowcy z University of East Anglia oraz firmy Oxford Biodynamics opracowali test krwi o wysokiej skuteczności.
Nowa metoda opiera się na technologii EpiSwitch 3D Genomics, pozwalającej analizować, które fragmenty DNA są aktywne. W badaniu z udziałem 47 pacjentów z ME/CFS i 61 zdrowych osób test osiągnął 92 proc. czułości i 98 proc. swoistości, co oznacza niemal bezbłędne rozróżnianie przypadków choroby.
Nie chcą się leczyć, boją się. Psycholożka o problemach Polaków
Choroba ma swój własny "chemiczny podpis"
Badacze odkryli unikalny wzorzec epigenetyczny - swoisty "chemiczny podpis" obecny tylko u osób z ME/CFS. To klucz do stworzenia pierwszego biomarkera choroby, który może otworzyć również drogę do diagnostyki tzw. długiego COVID-u, często dającego podobne objawy. Jeśli test zostanie potwierdzony w większych badaniach, stanie się nieocenionym narzędziem, które pomoże położyć kres stygmatyzacji chorych i błędnym diagnozom.
Eksperci podkreślają jednak, że entuzjazm trzeba równoważyć ostrożnością. Profesor Kevin McConway z The Open University przypomina, że badanie ma charakter wstępnego dowodu na skuteczność pomysłu. Test musi jeszcze przejść szeroko zakrojone badania kliniczne.
Dr Alastair Miller z kolei zwraca uwagę, że nie porównano go z innymi schorzeniami dającymi podobne objawy, jak depresja czy fibromialgia. Kolejną barierę może stanowić koszt badania, który obecnie szacowany jest na około 1000 funtów.
Polska: choroba, której system nie widzi
W Polsce pacjenci z ME/CFS wciąż pozostają poza systemem. Choroba nie figuruje w krajowych wytycznych diagnostycznych, a lekarze często błędnie interpretują objawy jako zaburzenia psychiczne. Brak formalnego uznania oznacza także brak prawa do świadczeń czy zasiłków.
Tymczasem badanie opublikowane w "BMJ Open" dowodzi, że problem jest realny - w grupie 1400 Polaków aż 69 osób spełniało kryteria ME/CFS, a u połowy z nich stwierdzono nietolerancję ortostatyczną.
Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła:
- Ewan Hunter et al., "Development and validation of blood-based diagnostic biomarkers for Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome (ME/CFS) using EpiSwitch® 3-dimensional genomic regulatory immuno-genetic profiling", Journal of Translational Medicine, 2025.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
