Nowe odkrycie ws. leków na jelita. Wyższe ryzyko zgonu

Zespół jelita drażliwego, czyli IBS, to jedno z najczęstszych przewlekłych schorzeń przewodu pokarmowego. Objawia się m.in. bólem brzucha, wzdęciami, biegunkami lub zaparciami, a dolegliwości potrafią znacząco obniżać komfort życia. Choć choroby nie da się całkowicie wyleczyć, objawy można łagodzić dzięki zmianom diety, terapii behawioralnej i farmakoterapii.

Właśnie długotrwałe stosowanie leków stało się przedmiotem szerokiej analizy przeprowadzonej przez badaczy z Cedars-Sinai Health Sciences University. Naukowcy prześledzili niemal 20 lat elektronicznej dokumentacji medycznej ponad 650 tys. dorosłych pacjentów z IBS w Stanach Zjednoczonych. Wyniki opublikowano w czasopiśmie "Communications Medicine".

Jak podkreślają autorzy, to największe badanie oparte na danych z codziennej praktyki klinicznej, którego celem była ocena długoterminowego bezpieczeństwa terapii stosowanych u osób z IBS.

Zobacz także: Wspiera trawienie po świętach. "Regeneracja przebiega znacznie szybciej"

Autorzy pracy przyjrzeli się zarówno preparatom zatwierdzonym przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) do leczenia IBS, jak i innym środkom często stosowanym w praktyce. W analizie uwzględniono m.in. leki przeciwdepresyjne, leki rozkurczowe oraz opioidowe środki przeciwbiegunkowe, takie jak loperamid i difenoksylat.

– Wielu pacjentów otrzymuje diagnozę IBS w młodym wieku i może przyjmować leki przez wiele lat – powiedział dr Ali Rezaie, dyrektor programu motoryki przewodu pokarmowego w Cedars-Sinai i starszy autor badania. – Jednocześnie większość badań klinicznych tych leków trwa krócej niż rok, więc niewiele wiemy o ich długoterminowym bezpieczeństwie. To badanie zaczyna wypełniać tę lukę.

Z analizy wynika, że długotrwałe stosowanie leków przeciwdepresyjnych było związane z 35-procentowym wzrostem ryzyka zgonu. Jeszcze wyraźniejszą zależność zaobserwowano w przypadku loperamidu i difenoksylatu – ich stosowanie powiązano z około dwukrotnie wyższym ryzykiem zgonu.

Zobacz także: "Wyzwalacze IBS". Lekarka ostrzega, stąd ból brzucha, gazy, wzdęcia

Badacze wyraźnie zaznaczają jednak, że uzyskane wyniki pokazują związek statystyczny, a nie bezpośredni efekt przyczynowo-skutkowy. Oznacza to, że badanie nie potwierdza, iż same leki prowadzą do śmierci pacjentów.

Autorzy zwracają uwagę, że za obserwowaną zależnością mogą stać także inne czynniki, w tym częstsze występowanie poważnych zdarzeń zdrowotnych u osób przyjmujących te preparaty. Chodzi m.in. o incydenty sercowo-naczyniowe, udary czy upadki, które w tej grupie pojawiały się częściej.

Co istotne, nie wszystkie terapie wypadły niekorzystnie. Z badania wynika, że inne zalecane metody leczenia, w tym leki zatwierdzone przez FDA oraz leki rozkurczowe, nie były związane ze wzrostem ryzyka zgonu.

Eksperci podkreślają, że choć wyniki mogą brzmieć niepokojąco, rzeczywiste ryzyko dla pojedynczego pacjenta pozostaje niewielkie. Nie oznacza to jednak, że temat można bagatelizować – szczególnie gdy leczenie ma trwać przez wiele lat.

– Pacjenci z IBS nie powinni wpadać w panikę, ale powinni rozumieć i brać pod uwagę niewielkie, lecz istotne ryzyko przy wyborze długoterminowego leczenia – zaznaczył dr Rezaie. – Warto skonsultować się z lekarzem, aby dobrać najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze metody łagodzenia objawów.

Badacz dodał, że potrzebne są kolejne analizy, które pomogą potwierdzić wyniki i wskazać, którzy pacjenci mogą być najbardziej narażeni na działania niepożądane. Jego zdaniem przyszłe wytyczne leczenia IBS powinny w większym stopniu uwzględniać bezpieczeństwo wieloletniej terapii.

Według autorów badania leczenie IBS nie powinno opierać się wyłącznie na jednej grupie leków stosowanych przez długi czas. Coraz większe znaczenie ma szukanie przyczyn dolegliwości i dobór terapii dopasowanej do konkretnego pacjenta.

– Leczenie pacjentów z IBS powinno koncentrować się na identyfikacji przyczyn dolegliwości oraz stosowaniu najbezpieczniejszych, opartych na dowodach metod, zamiast polegania na jednej grupie leków w długotrwałej terapii – podsumował Rezaie.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Medicalxpress.com