Piękna, ale śmiertelnie trująca. Roślinę można spotkać w przydomowym ogrodzie

Wygląda pięknie, zachwyca żywym fioletowym kolorem i kształtem. Tojad mocny, bo o nim mowa, wydaje się niepozornym kwiatem. Tymczasem to jedna z najbardziej trujących roślin. Nie dziwi więc, że jej druga nazwa brzmi mordownik.

Tojad to silnie trująca roślinaTojad to silnie trująca roślina
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Magdalena Pietras

Gdzie spotkamy tojad?

Tojad mocny należy do grupy jaskrowatych. Kwiaty mają intensywną fioletowo-granatową barwę, a łodyga może sięgać około 150 cm. Naturalnie występuje w górskich rejonach Europy, w tym w Sudetach i Karpatach, na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, Babiej Góry czy rezerwatu pod Rysianką. Roślinę można spotkać nad potokami, na halach i w ziołoroślach. Tojad znajdują się pod ścisłą ochroną.

Pomimo walorów ozdobnych cały tojad – od korzenia po płatki – jest silnie trujący. Już w starożytności używano rośliny jako broni – zatruwano tojadem strzały i ostrza, a w średniowieczu – także kielichy.

Jak dochodzi do zatrucia tojadem?

Największe niebezpieczeństwo stanowi alkaloid akonityna. To silna neurotoksyna zawarta przede wszystkim w bulwiastych korzeniach i nasionach, ale obecna w całej roślinie. Zaledwie kilka miligramów tej substancji (2–5 mg) wystarczy, by doprowadzić do zgonu. Co istotne, akonityna wnika do organizmu nie tylko przez układ pokarmowy, ale również przez skórę – kontakt dłoni z liśćmi czy łodygą może być równie groźny, zwłaszcza w przypadku uszkodzonego naskórka.

Do zatrucia może dojść wskutek pomyłki – np. wyrwania korzenia tojadu w ogrodzie w przekonaniu, że to seler, lub przez przypadkowe dotknięcie rośliny bez rękawic. W ogrodach uprawnych tojad bywa mylony z chrzanem. Objawy zatrucia pojawiają się szybko: drętwienie ust i języka, zawroty głowy, silne bóle brzucha, wzmożony niepokój, paraliż kończyn i układu oddechowego. W przypadku braku natychmiastowej pomocy może dojść do zatrzymania oddechu i akcji serca.

Co zrobić w przypadku kontaktu z tojad mocnym?

Jeśli doszło do kontaktu skóry z rośliną, natychmiast umyj miejsce letnią wodą z mydłem i niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, zwłaszcza gdy pojawi się mrowienie lub pieczenie. W przypadku połknięcia choćby fragmentu rośliny należy natychmiast wezwać pogotowie, nie prowokować wymiotów i nie podawać jedzenia ani picia. Liczy się czas – zatrucie tojadem to stan zagrożenia życia.

Roślina pod ochroną

Mimo ścisłej ochrony gatunkowej roślina bywa zrywana ze względu na piękny wygląd. Niektórzy zrywają kwiaty do bukietów, inni przesadzają do ogródków przydomowych. Roślina jest też dostępna w sprzedaży, ale warto wiedzieć, że te do kupna są tak samo toksyczne jak dzikie okazy.

Dlatego jeśli zauważymy tojad podczas górskiej wędrówki lub w ogrodzie, lepiej podziwiać go z daleka.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Polacy jej nie znają. Ta ryba wspiera serce i kości
Polacy jej nie znają. Ta ryba wspiera serce i kości
Nawyk, który zwiększa ryzyko raka. Nie pij kawy i herbaty w ten sposób
Nawyk, który zwiększa ryzyko raka. Nie pij kawy i herbaty w ten sposób
Masz wysoki cholesterol? Te rodzaje mięsa będą lepszym wyborem
Masz wysoki cholesterol? Te rodzaje mięsa będą lepszym wyborem
Serce Dawida nagle się zatrzymało. Bracia reanimowali go przez 20 minut
Serce Dawida nagle się zatrzymało. Bracia reanimowali go przez 20 minut
Leki na cukrzycę i otyłość mogą ograniczać uzależnienia. Naukowcy wskazują wspólny mechanizm
Leki na cukrzycę i otyłość mogą ograniczać uzależnienia. Naukowcy wskazują wspólny mechanizm
"Pojawia się nagle". Lekarz radzi, by nie ignorować tego bólu
"Pojawia się nagle". Lekarz radzi, by nie ignorować tego bólu
Nosisz obcisłe ubrania? Mogą zaburzać krążenie i powodować drętwienie
Nosisz obcisłe ubrania? Mogą zaburzać krążenie i powodować drętwienie
Nie lekceważ bólu zęba. "Guz przeżarł mu kości twarzy"
Nie lekceważ bólu zęba. "Guz przeżarł mu kości twarzy"
Jak objawia się ta wiktoriańska choroba? Eksperci mówią o związku z GLP-1
Jak objawia się ta wiktoriańska choroba? Eksperci mówią o związku z GLP-1
Triglicerydy – co najczęściej je podnosi, a co obniża?
Triglicerydy – co najczęściej je podnosi, a co obniża?
Ta kawa uchodzi za gorszą. Dla niektórych może być lepszym wyborem
Ta kawa uchodzi za gorszą. Dla niektórych może być lepszym wyborem
Dziś skończyłby 100 lat. Andrzej Wajda zmagał się z podstępną chorobą
Dziś skończyłby 100 lat. Andrzej Wajda zmagał się z podstępną chorobą