Polacy jedzą ją bez zastanowienia. Warto wiedzieć pewną rzecz
Kaszanka ma wielu wielbicieli, rzadko jednak pojawia się refleksja nad tym, co tak naprawdę kryje się w tym produkcie i jak może działać na organizm. Co w takim razie ma do zaoferowania, ale też co ukrywa jeden z najbardziej polskich produktów wszech czasów?
Czym naprawdę jest kaszanka i z czego powstaje?
Prawda jest taka, że kaszanki nie można do niczego innego porównać. Jest to wyrób podrobowy przygotowywany z krwi wieprzowej, podrobów takich jak wątroba, płuca oraz tłuszczu. Te wszystkie składniki miesza się z kaszą, najczęściej jęczmienną lub gryczaną.
Krew, która wcześniej zostaje odpowiednio przygotowana, ścina się podczas obróbki cieplnej, czyli tworzy zwartą strukturę i wprowadza charakterystyczny ciemny kolor. W zależności od receptury zawartość mięsa oraz tłuszczu może się mocno różnić, dlatego dwie kaszanki mogą mieć zupełnie inny skład i wartość odżywczą.
Co powinniśmy wiedzieć o kaszance?
Ile kalorii ma kaszanka i jakie są jej makroskładniki?
Kaszanka należy do produktów z wysoką mocą energetyczną, ponieważ w 100 g zwykle znajduje się około 200-400 kcal, a w niektórych rzemieślniczych wersjach nawet więcej. Wynika to głównie z dużej ilości tłuszczu, który często przekracza 20 g na 100 g i jest przeważającym składnikiem energetycznym.
Białko oscyluje zazwyczaj na poziomie około 10-15 g, natomiast węglowodany pochodzące z kaszy wynoszą najczęściej 5-15 g w zależności od proporcji. Z racji takiego składu już niewielka porcja jest w stanie podnieść bilans kaloryczny, dlatego przy częstym jedzeniu można bez trudności przekraczać dzienne zapotrzebowanie, nawet nie odczuwając mocnego najedzenia.
Żelazo i witaminy z grupy B, czyli największa zaleta kaszanki
Kaszanka może pochwalić się wysoką zawartością żelaza hemowego, czyli formy obecnej w produktach zwierzęcych, którą organizm przyswaja zdecydowanie skuteczniej niż żelazo z roślin. W 100 g znajduje się zazwyczaj kilka miligramów tego pierwiastka, dlatego niektóre osoby z niskim poziomem żelaza uwzględniają między innymi właśnie kaszankę w swojej diecie.
Dostarcza także witaminę B12 oraz witaminę B6, czyli składniki, które są niezbędne do produkcji czerwonych krwinek i pracy układu nerwowego. Warto jednak pamiętać, że wysoka temperatura smażenia może częściowo obniżyć zawartość niektórych witamin, dlatego sposób przygotowania jest ważny dla końcowej wartości odżywczej.
Tłuszcz nasycony i cholesterol, czyli druga strona tego produktu
Kaszanka dostarcza dużą ilość tłuszczów nasyconych oraz cholesterolu, czyli składników, które przy częstym spożyciu w dużych porcjach są oskarżane o podwyższanie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
W 100 g może znajdować się nawet ponad 100 miligramów cholesterolu, a poziom tłuszczu nasyconego to naprawdę duża część całkowitej ilości tłuszczu. Tego typu skład wpływa na profil lipidowy krwi, czyli poziom cholesterolu LDL i HDL, tym bardziej u osób z istniejącymi już zaburzeniami. Z tego powodu wielkość porcji oraz częstotliwość spożycia takich produktów są niezmiernie ważne.
Sól i dodatki, o których rzadziej się myśli
Kaszanka często zawiera duże ilości soli, które wynikają zarówno z samodzielnego doprawiania, jak i procesu produkcyjnego. W 100 g produktu może znajdować się około 1,5-2 g soli, czyli istotna część dziennego limitu zalecanego dla dorosłych. Nadmiar sodu wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową oraz ciśnienie krwi, a najbardziej u osób wrażliwych na sól.
W składzie można spotkać także przyprawy oraz dodatki takie jak wzmacniacze smaku lub konserwanty, choć ich obecność zależy od producenta. Jak wiadomo, im prostszy skład i krótsza lista dodatków, tym lepiej i tyczy się to wszystkich produktów spożywczych.
Jak często można jeść kaszankę, aby nie przesadzić?
Najlepiej, gdy kaszanka jest jedzona okazjonalnie, na przykład raz na kilka tygodni. Spożywanie jej na co dzień nie należy do najlepszych pomysłów, nawet u zdrowych osób. Przeciętna porcja około 100-200 g dostarcza sporą ilość kalorii oraz tłuszczu, dlatego przy częstszym jej jedzeniu łatwo zachwiać bilans diety. Dużo zależy od tego, co pojawia się w pozostałych posiłkach w ciągu dnia, czyli ile jest tłuszczów zwierzęcych, soli oraz żywności przetworzonej.
Osoby z podwyższonym cholesterolem, nadciśnieniem lub dietą zawierającą tłuste mięso powinny sięgać po nią rzadziej, natomiast u zdrowych osób rozsądne spożycie od czasu do czasu nie budzi większych zastrzeżeń, a wręcz może być korzystnym zróżnicowaniem diety.
Kaszanka jest produktem, który łączy wartościowe składniki z elementami wymagającymi umiaru. Z jednej strony oferuje żelazo oraz witaminę B12, z drugiej dostarcza sporą ilość tłuszczu i soli, dlatego sposób jej jedzenia gra tu pierwsze skrzypce. Chodzi dokładniej o częstotliwość oraz to, z czym się ją jada. Najlepiej traktować ją jak dodatek pojawiający się raz na jakiś czas, a nie stały punkt jadłospisu. Uważna analiza składu oraz zachowany rozsądek przy wielkości porcji to elementy stabilizujące równowagę, której często przy jedzeniu nam brakuje.
Źródła:
- IntechOpen, https://www.intechopen.com/chapters/41624
- National Library of Medicine, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2943062/
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
