Probiotyki - odkrycie, charakterystyka, działanie, zastosowanie, występowanie

Probiotyki to preparaty doustne zawierające żywe, wyselekcjonowane szczepy drobnoustrojów, które wpływają korzystnie na organizm człowieka. Drobnoustroje te w przewodzie pokarmowym namnażają się i są konkurencyjne dla drobnoustrojów patogennych, wywołujących zakażenia, np. pałeczek Salmonella i Shigella. Co jeszcze wiadomo o probiotykach?

Zobacz film: "Kiedy zaleca się stosowanie probiotyków?"

1. Probiotyki - odkrycie

Pomimo iż samo zjawisko probiozy i probiotyków opisali już w 1877 roku Pasteur i Jaubert, to na korzystne oddziaływanie bakterii wytwarzających kwas mlekowy pierwszy zwrócił uwagę rosyjski mikrobiolog Ilija Miecznikow – laureat nagrody Nobla z medycyny w 1908 roku. Sugerował, że spożywanie produktów zawierających "bakterie mlekowe", czyli probiotyki, może prowadzić do "wszczepienia" do przewodu pokarmowego pożytecznych drobnoustrojów, które zastąpią patogeny. Dla określenia takich drobnoustrojów w 1965 r. wprowadzono nazwę probiotyk.

2. Probiotyki - charakterystyka

Szczepy drobnoustrojów, aby mogły wchodzić w skład probiotyków, muszą być bardzo dokładnie przebadane i spełniać kilka warunków. Aby spełniały swoją funkcję, drobnoustroje wchodzące w skład probiotyków muszą mieć zdolność ścisłego przylegania do komórek nabłonka jelit, działać antagonistycznie do bakterii patogennych przewodu pokarmowego i z łatwością powinny skolonizować jelita, co zapewnia im np. oporność na niskie pH soku żołądkowego oraz na działanie żółci. Oczywiście nie mogą wytwarzać toksycznych produktów przemiany materii, szkodliwych dla organizmu człowieka – dlatego też powinny być wyizolowane od człowieka.

Poznaj najcenniejsze źródła probiotyków
Poznaj najcenniejsze źródła probiotyków [10 zdjęć]

Jogurt stanowi najbardziej nam znane źródło probiotyków – pozytywnie działających na nasz układ pokarmowy...

zobacz galerię

Powyższymi właściwościami charakteryzują się, np.: pałeczki z gatunku Lactobacillus acidophilus(kwasu mlekowego), L. plantarum, L. rhamnosus, Bifidobacterium bifidum iB. longum – są to szczepy najczęściej wchodzące w skład probiotyków.

3. Probiotyki - działanie

Współcześnie wiadomo już, że probiotyki nie tylko poprawiają funkcjonowanie śluzówki układu pokarmowego, ale mają dużo szersze spektrum działania, w tym poprawiają czynności układu odpornościowego.

Zapobieganie zakażeniom jelitowym dzięki probiotykom ma miejsce dzięki hamowaniu rozwoju patogennych mikroorganizmów poprzez kilka mechanizmów: wytwarzanie niekorzystnych dla nich substancji (kwasów organicznych, nadtlenku wodoru, bakteriocyn), współzawodnictwo w przyleganiu do nabłonka jelit oraz wykorzystywanie składników pokarmowych niezbędnych do ich wzrostu i rozwoju.

Immunostymulacja, czyli stymulowanie mechanizmów odpornościowych dzięki probiotykom, zachodzi dzięki wzmacnianiu fagocytozy, zwiększaniu aktywności makrofagów i limfocytów, zwiększaniu syntezy i aktywności przeciwciał klasy IgA w przewodzie pokarmowym, promowaniu różnicowania się i rozwoju linii komórek Th1 i przywracaniu równowagi między liczbą limfocytów Th1 i Th2 oraz produkcją substancji cytoprotekcyjnych i peptydów czynnościowych. Zadanie probiotyków to również wytwarzanie składników odżywczych oraz zwiększenie ich biodostępności.

Inne działanie probiotyków:

  • Złagodzenie objawów nietolerancji laktozy obecnej w pożywieniu. Nietolerancja laktozy występuje w przypadku braku/niedostatecznej ilości enzymu rozkładającego laktozę (laktazy). Nagromadzenie niemetabolizowanej laktozy objawia się w postaci dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Szczepy bakterii w probiotykach wytwarzają enzym (β-galaktozydaza), który rozkłada laktozę.
  • Redukcja ryzyka rozwoju niektórych nowotworów. Probiotyki najprawdopodobniej zmniejszają ryzyko rozwoju raka jelita grubego.

Zobacz także:

  • Zmniejszanie alergii. Probiotyki również zmniejszają częstotliwość występowania alergii u osobników podatnych, szczególnie w przypadku atopowego zapalenia skóry.
  • Regulowanie czynności jelit. Ponadto probiotyki regulują czynności jelit, eliminują substancje toksyczne z organizmu, poprawiają profil lipidowy u osób z wysokim poziomem cholesterolu oraz zapobiegają nawrotom infekcji pochwy (grzybiczych i bakteryjnych), są naturalną barierą odpornościową.

4. Probiotyki - zastosowanie

Zastosowanie probiotyków to:

5. Probiotyki - występowanie

Gdzie występują probiotyki? Dostępnych jest szereg produktów mlecznych zawierających bakterie probiotyczne (np. kefiry, jogurty „pro”, maślanka, mleko acidofilne, napoje jogurtopodobne, desery mleczne). Takie produkty mleczne zawierające probiotyki wzmacniają i pobudzają układ odpornościowy człowieka, degradują i rozkładają związki rakotwórcze, stanowią jeden z czynników zapobiegających osteoporozie.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!