Przysmak z PRL-u. Źródło białka i witamin

Kryl to drobny morski skorupiak wyglądem przypominający miniaturową krewetkę. Żyje w ogromnych ławicach w oceanach, szczególnie w chłodnych wodach wokół Antarktydy i w części północnego Pacyfiku. W przyrodzie ma kluczową rolę: stanowi podstawowy pokarm dla wielu gatunków, m.in. wielorybów, pingwinów i fok.

Ponieważ jest mały, rzadko trafia do sklepów w świeżej postaci. Najczęściej kupimy go już w postaci przetworzonej.

Zobacz także: Daktyle i śliwki a jelita. Naturalny sposób na zaparcia

W Polsce kryla pamięta wiele osób z czasów PRL-u – wtedy, przy ograniczonej dostępności mięsa, bywał tańszą alternatywą białka. Dziś najłatwiej znaleźć:

• pastę z kryla (do pieczywa, ale też jako baza sosów),

• mączkę z kryla (rzadziej w domowym użyciu),

• olej z kryla – zwykle w kapsułkach, dostępny w aptekach i sklepach z suplementami.

W kuchniach azjatyckich kryl jest popularny od dawna – ceniony za delikatny, lekko słodkawy smak, podobny do krewetek.

Kryl to nie tylko ciekawostka kulinarna. Dostarcza składników, które w diecie często są na wagę złota:

• białka (z kompletem aminokwasów),

• kwasów omega-3 (EPA i DHA),

• witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (m.in. A, D, E),

• minerałów takich jak jod i selen.

W krylu znajduje się też astaksantyna – barwnik i silny przeciwutleniacz, który nadaje skorupiakom różowawy kolor. To właśnie ją często łączy się z ochroną komórek przed stresem oksydacyjnym i wsparciem kondycji skóry.

Zobacz także: Popularny olej kuchenny pod lupą. Nowe badanie sugeruje, że sprzyja otyłości

Mówiąc o krylu, nie sposób nie wspomnieć o oleju, będącym źródłem m.in. kwasów EPA i DHA. Olej z kryla jest bogaty w fosfolipidy, które mogą ułatwiać przyswajanie omega-3 przez organizm. Dodatkowo bywa opisywany jako źródło antyoksydantów i witaminy A.

Jak czytamy w opracowaniu WebMD, badania nad olejem z kryla są mniej liczne niż nad olejem rybim, ale wstępne wyniki wskazują na kilka możliwych korzyści:

• wsparcie w stanach zapalnych (omega-3 często wiąże się z łagodzeniem procesów zapalnych; w części badań obserwowano poprawę u osób z RZS),

• łagodzenie objawów PMS – w niektórych pracach olej z kryla wypadał lepiej niż olej rybi w kontekście bólu i wahań nastroju,

• korzyści dla serca i naczyń (m.in. wpływ na trójglicerydy i ciśnienie),

• potencjalny wpływ na lęk – w jednej z analiz obserwowano związek między spożyciem omega-3 a niższym poziomem lęku.

Warto jednak zaznaczyć, że część tych wniosków wymaga potwierdzenia w większych badaniach.

Produkty z kryla są zwykle dobrze tolerowane, ale mogą pojawić się łagodne dolegliwości, np.:

• odbijanie, zgaga, nudności,

• gazy, biegunka,

• nieprzyjemny zapach oddechu,

• bóle głowy.

Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy alergii. W przypadku uczulenia na owoce morza kryl może wywołać reakcję alergiczną.

Istnieje też ryzyko interakcji z lekami, zwłaszcza gdy ktoś przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, rozrzedzające krew, aspirynę, niektóre leki kardiologiczne czy hormonalne.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski