Zadbaj o zdrowie kości przed i po menopauzie

To naturalne, że wraz z postępującymi procesami starzenia, kości ulegają osłabieniu. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety po 50 roku życia tracą rocznie ok. 0,5 proc. masy kostnej. U kobiet istotne przyspieszenie tego procesu obserwuje się zwłaszcza w ciągu pierwszych kilku lat po menopauzie.

Niestety, osłabienie tkanki kostnej, wiąże się z wieloma konsekwencjami. Skutkiem może być, chociażby większa podatność na złamania, nawet podczas niewielkich wypadków. Z tego względu w wieku dojrzałym (ale nie tylko!) warto podjąć działania, które będą podtrzymywać dobrą kondycję kości. Oto kluczowe zasady zdrowego stylu życia, które pozwolą ci zadbać o mocne i zdrowe kości!

Katarzyna Kurek

1 z 9Konsultacja lekarska

W okresie pokwitania oraz po menopauzie należy sprawdzić gęstość mineralną kości
W okresie pokwitania oraz po menopauzie należy sprawdzić gęstość mineralną kości © Adobe Stock

To bardzo ważne, aby w okresie pokwitania oraz po menopauzie sprawdzić gęstość mineralną kości. Można to zrobić za pośrednictwem badania densytometrii, w trakcie którego możliwe jest wykrycie osteoporozy. Badanie pozwala nie tylko potwierdzić lub wykluczyć osteoporozę, ale umożliwia także ocenę ryzyka zachorowania.

Densytometria jest rodzajem badania rentgenowskiego. Wskazaniem do jego wykonania jest nie tylko okres pokwitania u kobiet. Badanie zaleca się wykonać także mężczyznom po 70. roku życia, pacjentom ze złamaniami niskoenergetycznymi (powstałymi w wyniku niewielkiego urazu) oraz osobom, które przyjmują leki obniżające gęstość mineralną kości.

2 z 9Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza pozwala zastąpić utracone po menopauzie estrogeny
Hormonalna terapia zastępcza pozwala zastąpić utracone po menopauzie estrogeny © Zdjęcie autorstwa jarmoluk / CC BY

Jedną z przyczyn odpowiedzialnych za wystąpienie osteoporozy u kobiet po menopauzie jest spadek poziomu hormonów. A dokładnie poziomu estrogenów, które to m.in. regulują metabolizm kostny. Dlatego też w leczeniu osteoporozy związanej z niedoborem estrogenów stosuje się hormonalną terapię zastępczą.

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) opiera się na przyjmowaniu odpowiednich dawek hormonów, które w okresie klimakterium, nie są wytwarzane przez organizm. Pozwala, więc zastąpić utracone po menopauzie estrogeny, a tym samym zabezpiecza przed spadkiem gęstości kości. Leki stosowane w HTZ wydawane są z przepisu lekarza.

3 z 9Budowanie gęstości kości

Po menopauzie dobrze sprawdzą się ćwiczenia aerobowe
Po menopauzie dobrze sprawdzą się ćwiczenia aerobowe © Adobe Stock

Na tkankę kostną ogromny wpływ ma regularny ruch. Ćwiczenia wzmacniają kości, gdyż stymulują ich komórki do produkcji macierzy. Z kolei brak aktywności i siedzący tryb życia sprzyjają obniżeniu mineralnej gęstości kości. Jeśli, więc chcesz zapewnić swoim kościom zdrowie na długie lata, nie zapominaj o regularnej aktywności fizycznej!

Jaki sport jest dobry dla kości przed menopauzą i po menopauzie? W tym okresie warto postawić na aktywności, które wpływają korzystnie na ogólną wydolność organizmu. Dobrze sprawdzą się ćwiczenia aerobowe, do których należą m.in. szybki marsz, bieganie, taniec, czy jazda na rowerze. Warto zadbać o to, by każdego dnia ćwiczyć przynajmniej przez 30 minut.

4 z 9Racjonalna dieta

Zdrowa dieta jest też źródłem wielu składników, sprzyjających kościom
Zdrowa dieta jest też źródłem wielu składników, sprzyjających kościom © Adobe Stock

Obok aktywności fizycznej dla zdrowych kości kluczowa jest także zbilansowana dieta, która pomaga m.in. w utrzymaniu odpowiedniej wagi. Choć sama wysoka masa ciała nie wpływa na ryzyko osteoporozy, to jednak badania dowodzą, że wysoki poziom tkanki tłuszczowej może już wpływać na niższą gęstość kości.

Ponadto zdrowa dieta jest też źródłem wielu składników, sprzyjających kościom. Na wzmocnienie kości szczególnie polecana jest dieta bogata w produkty nabiałowe (zawierają wapń, który jest najważniejszym budulcem kości), ryby (dorsz, śledź, makrela czy łosoś), chude mięso, produkty pełnoziarniste, owoce i warzywa.

5 z 9Ograniczenie spożycia kofeiny

Bezpieczna dawka kofeiny dla dorosłej osoby to 300 mg na dobę
Bezpieczna dawka kofeiny dla dorosłej osoby to 300 mg na dobę © Zdjęcie autorstwa PublicDomainPictures / CC BY

Uważa się, że do szybszego wydalania wapnia z organizmu prowadzi zawarta w różnych napojach kofeina. Dlatego też czasem podkreśla się, że kobiety w okresie menopauzy powinny zrezygnować z picia kawy. Otóż pogląd ten dotychczas nie znalazł jednoznacznego potwierdzenia w badaniach naukowych. Związek ten zaobserwowano jedynie w populacjach z niedoborami wapnia w diecie.

Dlatego też całkowite rezygnowanie z kawy nie jest konieczne. Wielu specjalistów podkreśla jednak, by w wieku dojrzałym po prostu ograniczyć spożywanie kofeiny. Bezpieczna dawka dla dorosłej osoby to 300 mg na dobę.

6 z 9Ograniczenie spożycia alkoholu

Nieumiarkowane spożycie alkoholu może wiązać się z ryzykiem upadków
Nieumiarkowane spożycie alkoholu może wiązać się z ryzykiem upadków © Adobe Stock

Nadmierne spożywanie alkoholu ma niekorzystne działanie na zdrowie. Alkohol może między innymi obniżać zdolność wchłaniania wapnia w układzie pokarmowym. To z kolei może mieć wpływ na osłabienie kości. Nadmierne picie często wiąże się też z prowadzeniem niezdrowego trybu życia – z brakiem ruchu, złą dietą.

Ponadto nieumiarkowane spożycie alkoholu może prowadzić także do zaburzenia koordynacji ruchowej oraz ryzykownych zachowań. A to z kolei powiązane jest ze zwiększonym ryzykiem upadków oraz innych uszkodzeń ciała.

7 z 9Ograniczenie soli

Zdrowszą alternatywą dla soli mogą być przyprawy i zioła
Zdrowszą alternatywą dla soli mogą być przyprawy i zioła © Zdjęcie autorstwa BruceEmmerling / CC BY

Sól oraz wszelkiego rodzaju słone produkty mogą powodować utratę wapnia, dostarczanego organizmowi wraz z pożywieniem. To z kolei może przyśpieszyć utratę masy kostnej. Lepiej znacząco ograniczyć spożycie soli w codziennej diecie. Czym zastąpić tradycyjną sól podczas przygotowywania posiłków? Możliwości jest naprawdę wiele!

Zdrowszą alternatywą dla soli mogą być przyprawy i zioła, takie jak czosnek, suszona cebula, bazylia, oregano, estragon, majeranek, chrzan, imbir, pieprz czarny, czy lubczyk. Ponadto do podkreślenia smaku potraw można wykorzystać także ocet winny i jabłkowy oraz sok z owoców cytrusowych.

8 z 9Suplementy diety z witaminą D

Suplementy diety z witaminą D wspierają zdrowe kości
Suplementy diety z witaminą D wspierają zdrowe kości © Adobe Stock

Witamina D jest niezbędna między innymi dla prawidłowej absorpcji wapnia przez organizm. Jej głównym źródłem w diecie są ryby (m.in. węgorz, łosoś, śledź, dorsz). Ponadto pewne jej ilości znaleźć można także w grzybach Shiitake, jajach, serach oraz w mleku.

Należy jednak pamiętać, że bardzo trudno jest pozyskać wystarczającą ilość tej substancji z pożywienia. Dlatego też, jeśli w twojej diecie rzadko znajdują się powyższe produkty, zadbaj o przyjmowanie suplementów diety z witaminą D. Szczególnie ważna jest jej suplementacja w okresie od września do kwietnia (bez względu na dietę).

9 z 9Suplementy diety z wapniem

Wapń w dużej ilości znajduje się w mleku oraz w produktach pochodzenia mlecznego
Wapń w dużej ilości znajduje się w mleku oraz w produktach pochodzenia mlecznego © Adobe Stock

Za wytrzymałość i gęstość naszych kości odpowiada między innymi wapń. W dużej ilości znajduje się on w mleku oraz w produktach pochodzenia mlecznego. Doskonałym źródłem wapnia są także ryby, zielone warzywa, nasiona roślin strączkowych, orzechy, pestki i nasiona.

Niestety, nie zawsze dostarczamy wraz z pożywieniem wszystkich składników niezbędnych dla zdrowia naszych kości, w tym wapnia. Z tego względu warto w razie potrzeby uzupełnić dietę o suplementy zawierające ten pierwiastek.

Wybrane dla Ciebie
Prosta recepta na długowieczność. Ekspert tłumaczy, co ma największy wpływ
Prosta recepta na długowieczność. Ekspert tłumaczy, co ma największy wpływ
Hanna Bieluszko o chorobie. "Nie chcę trzymać mojego raka w tajemnicy"
Hanna Bieluszko o chorobie. "Nie chcę trzymać mojego raka w tajemnicy"
Stłuszczenie wątroby można cofnąć. Lekarze wskazują, co działa najlepiej
Stłuszczenie wątroby można cofnąć. Lekarze wskazują, co działa najlepiej
Kolejki do lekarzy po nowemu. Zmiany już od 1 lipca
Kolejki do lekarzy po nowemu. Zmiany już od 1 lipca
Lekceważony objaw raka. Pojawia się tylko w nocy
Lekceważony objaw raka. Pojawia się tylko w nocy
Julia Kamińska o kolejkach do lekarzy. "Wyskoczyło mi ponad 500 dni oczekiwania"
Julia Kamińska o kolejkach do lekarzy. "Wyskoczyło mi ponad 500 dni oczekiwania"
Makłowicz tego nie zje z grilla. "Droga do samobójstwa"
Makłowicz tego nie zje z grilla. "Droga do samobójstwa"
Te wiosenne grzyby zawierają białko i witaminy. Nie jedz ich na surowo
Te wiosenne grzyby zawierają białko i witaminy. Nie jedz ich na surowo
Pojawia się przed śmiercią. Dominujący motyw w snach
Pojawia się przed śmiercią. Dominujący motyw w snach
Obniża cukier i cholesterol. Prawdziwy superfood w kuchni
Obniża cukier i cholesterol. Prawdziwy superfood w kuchni
"Chcemy lekarzy, nie manekinów". Pacjentki stanęły w obronie kierownika oddziału
"Chcemy lekarzy, nie manekinów". Pacjentki stanęły w obronie kierownika oddziału
Ostrzegają turystów. Na tatrzańskich szlakach pojawiły się jadowite węże
Ostrzegają turystów. Na tatrzańskich szlakach pojawiły się jadowite węże