Żelazo

Żelazo jest składnikiem mineralnym tak cennym jak złoto. Spełnia bardzo ważną funkcję w organizmie, jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen. Ponadto jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju oraz regeneracji tkanek. Żelazo stymuluje również odporność, wspomaga walkę z wolnymi rodnikami i redukuje uczucie zmęczenia. Niedobór żelaza jest najczęściej spowodowany niewłaściwą dietą, zawierającą zbyt małą ilość tego minerału. Żelazo jest niezbędne dla kobiet w ciąży, gdyż warunkuje prawidłowy rozwój płodu oraz przeciwdziała anemii.

Polecane wideo:

1. Rola żelaza w organizmie

Żelazo w organizmie nie występuje w stanie wolnym. Wchodzi w skład wielu ważnych białek: hemoglobiny (w krwinkach czerwonych), mioglobiny (w tkankach mięśniowych, pełni rolę w transporcie tlenu), w tym również w centrach aktywnych licznych enzymów, takich jak: katalaza, cytochromy czy peroksydazy.

Za każdym razem, kiedy krew przepływa przez płuca, cząsteczka żelaza zawarta w hemoglobinie wiąże cząsteczkę tlenu, która jest następnie transportowana do narządów ciała. Mięśnie, które również potrzebują tlenu, otrzymują go dzięki cząsteczkom żelaza w mioglobinie.

Żelazo jest także niezbędne dla dobrego funkcjonowania układu odpornościowego. Pomaga chronić organizm przed infekcjami. Rola żelaza w układzie nerwowym polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych. Ponadto żelazo ma właściwości przeciwutleniające, to znaczy pomaga walczyć z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi za przedwczesne starzenie się skóry.

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość...

2. Źródła żelaza

Żelazo, które jest dostarczane z pożywieniem można podzielić na dwa rodzaje: hemowe, które jest pochodzenia zwierzęcego oraz niehemowe – pochodzenia roślinnego. Żelazo dostarczane z mięsem łatwiej się wchłania i charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do żelaza dostarczanego z pokarmem roślinnym.

Do głównych źródeł żelaza zaliczamy:

  • chude mięso czerwone,
  • drób,
  • wątróbkę,
  • żółtka jaj,
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • chleb z pełnego przemiału,
  • zielone warzywa, szczególnie rzeżuchę i brokuły,
  • boćwinkę i buraki,
  • suszone owoce: morele, śliwki, rodzynki.

3. Niedobór żelaza

Niedobór żelaza spowodowany jest niską przyswajalnością tego minerału w pożywieniu lub zaburzeniami procesu wchłaniania. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo dla osoby dorosłej to średnio 15 do 20 mg. Niedobór żelaza w organizmie powoduje niedokrwistość, czyli anemię, która szczególnie często występuje w czasie ciąży. Na niedobór żelaza narażone są także młode dziewczyny, które zaczęły miesiączkować. Bardzo często niedokrwistość dotyczy również osób stosujących diety odchudzające o niskiej zawartości żelaza. Niedokrwistość może być również spowodowana niedoborem witaminy B12, miedzi i kwasu foliowego.

3.1. Objawy niedoboru żelaza

Do symptomów niedoboru żelaza należą:

4. Nadmiar żelaza w diecie

Zbyt duża ilość żelaza w diecie może odkładać się w wątrobie, trzustce i innych narządach, powodując zatrucia. Nadmiar żelaza może być także przyczyną choroby o nazwie hemochromatoza. Przedawkowanie żelaza powoduje wzrost ryzyka zachorowania na choroby serca oraz nowotwory. Nadmiar żelaza w organizmie może wywołać również zaburzenia hormonalne, bóle stawów, osteoporozę i depresję. Dlatego też należy uważać z ilością i jakością stosowanych suplementów diety zawierających żelazo. Jeśli jedyne źródło żelaza stanowi pokarm, nie należy obawiać się jego przedawkowania.

Należy pamiętać, iż żelazo w jedzeniu musi być łączone z produktami zawierającymi dużą ilość witaminy C (np. kapusta kiszona, papryka czerwona, natka pietruszki, brokuły, czarne porzeczki, pomarańcze), gdyż jest ona niezbędna do jego przyswajania z pokarmu. Komponując zdrową dietę, warto wiedzieć, że produkty bogate w wapń oraz kwas fitynowy zmniejszają wchłanianie tego pierwiastka. Kwas fitynowy jest obecny m.in. w otrębach pszennych, ziarnach soi, kawie, herbacie, orzechach, czekoladzie.

5. Żelazo w ciąży

Żelazo odgrywa ważną rolę w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ warunkuje prawidłowy rozwój mózgu oraz tkanek płodu. Dlatego należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Jeśli nie przyjmujesz odpowiedniej ilości żelaza z pożywieniem, należy sięgnąć po preparaty zawierające żelazo oraz witaminy w kapsułkach.

Żelazo jest niezbędne dla codziennego funkcjonowania organizmu. Bez niego będziesz permanentnie zmęczona i po kilku miesiącach zaczniesz odczuwać niedobór żelaza. Pamiętaj: zdrowa dieta to dieta bogata w żelazo.

Weronika Buczkowska, 7 miesięcy temu

Składniki mineralne

Komentarze (5)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żelazo
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Żelazo
Żelazo

Na co żelazo?

Na co żelazo?

w organizmie jest uboga w ten składnik mineralny dieta. Żelazo w organizmie człowieka Żelazo to jeden z najważniejszych składników (...) wchłaniany z przewodu pokarmowego. Niedobór żelaza...

Żelazo

Hemochromatoza cichym zabójcą

Hemochromatoza, czyli przeciążenie żelazem, jest dziedziczną chorobą metaboliczną, w której dochodzi do nadmiernego wchłaniania żelaza z pożywienia. Nieleczona może doprowadzić do uszkodzenia wątroby, trzustki i serca. Jest najczęstszym zaburzeniem genetycznym...

Żelazo

Produkty bogate w żelazo

Produkty bogate w żelazo

pierwiastków.Suszone morele Suszone morele to zdrowe łakocie. Zawierają beta-­karoten, błonnik i wiele innych składników odżywczych. Jeśli chodzi o żelazo (...) , to jest go 6 mg w 100 g owoców. Stanowi to około 35% dziennego zapotrzebowania.Soczewica...

Żelazo

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Zdrowy i promienny wygląd skóry to zasługa hemoglobiny, która nadaje też czerwoną barwę krwi. Żelazo jest jej podstawowym składnikiem, dlatego (...) wraz z nią cenne żelazo. Jak sprawdzić, czy menstruacja jest w normie?...

Żelazo

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

Pierwiastek życia Żelazo jest minerałem, który odgrywa w naszym organizmie szereg ważnych funkcji. Wchodząc w skład czerwonych krwinek, bierze udział (...) kolejności wykonać badania właśnie pod kątem poziomu żelaza we krwi. Częste infekcje...

Żelazo

Produkty zawierające żelazo

Produkty bogate w żelazo to podstawa żywieniowa kobiety, która jest w ciąży. Kobiety w tym szczególnym czasie powinny regularnie wykonywać badanie (...) się, jakie są źródła żelaza w pożywieniu. Rola żelaza w organizmie Żelazo...

Żelazo

Niedobór żelaza

Niedobór żelaza

Żelazo jest mikroelementem wchodzącym w skład hemoglobiny, białka występującego w krwinkach czerwonych. Hemoglobina posiada zdolność wiązania (...) w mięśniach). Główną funkcją hemoglobiny oraz mioglobiny jest transport tlenu do komórek...

Żelazo

Nadmiar żelaza

Nadmiar żelaza

Żelazo jest mikroelementem, który odgrywa istotną rolę w organizmie. Wchodzi w skład hemoglobiny - białka, które transportuje tlen. Niedobór żelaza (...) jest przyczyną anemii, natomiast nadmiar powoduje hemochromatozę. Żelazo...

Naleśniki

Owsiane naleśniki

Owsiane naleśniki

Owies jest środkiem odżywczym bogatym w białko, wapń, magnez, krzem, potas, żelazo oraz witaminy. Jego składniki odżywcze pomagają w utrzymaniu