Żelazo

Żelazo jest składnikiem mineralnym tak cennym jak złoto. Spełnia bardzo ważną funkcję w organizmie, jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen. Ponadto jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju oraz regeneracji tkanek. Żelazo stymuluje również odporność, wspomaga walkę z wolnymi rodnikami i redukuje uczucie zmęczenia. Niedobór żelaza jest najczęściej spowodowany niewłaściwą dietą, zawierającą zbyt małą ilość tego minerału. Żelazo jest niezbędne dla kobiet w ciąży, gdyż warunkuje prawidłowy rozwój płodu oraz przeciwdziała anemii.

Polecane wideo:

1. Rola żelaza w organizmie

Żelazo w organizmie nie występuje w stanie wolnym. Wchodzi w skład wielu ważnych białek: hemoglobiny (w krwinkach czerwonych), mioglobiny (w tkankach mięśniowych, pełni rolę w transporcie tlenu), w tym również w centrach aktywnych licznych enzymów, takich jak: katalaza, cytochromy czy peroksydazy.

Za każdym razem, kiedy krew przepływa przez płuca, cząsteczka żelaza zawarta w hemoglobinie wiąże cząsteczkę tlenu, która jest następnie transportowana do narządów ciała. Mięśnie, które również potrzebują tlenu, otrzymują go dzięki cząsteczkom żelaza w mioglobinie.

Żelazo jest także niezbędne dla dobrego funkcjonowania układu odpornościowego. Pomaga chronić organizm przed infekcjami. Rola żelaza w układzie nerwowym polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych. Ponadto żelazo ma właściwości przeciwutleniające, to znaczy pomaga walczyć z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi za przedwczesne starzenie się skóry.

Czytaj także:

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość...

2. Źródła żelaza

Żelazo, które jest dostarczane z pożywieniem można podzielić na dwa rodzaje: hemowe, które jest pochodzenia zwierzęcego oraz niehemowe – pochodzenia roślinnego. Żelazo dostarczane z mięsem łatwiej się wchłania i charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do żelaza dostarczanego z pokarmem roślinnym.

Do głównych źródeł żelaza zaliczamy:

  • chude mięso czerwone,
  • drób,
  • wątróbkę,
  • żółtka jaj,
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • chleb z pełnego przemiału,
  • zielone warzywa, szczególnie rzeżuchę i brokuły,
  • boćwinkę i buraki,
  • suszone owoce: morele, śliwki, rodzynki.

3. Niedobór żelaza

Niedobór żelaza spowodowany jest niską przyswajalnością tego minerału w pożywieniu lub zaburzeniami procesu wchłaniania. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo dla osoby dorosłej to średnio 15 do 20 mg. Niedobór żelaza w organizmie powoduje niedokrwistość, czyli anemię, która szczególnie często występuje w czasie ciąży. Na niedobór żelaza narażone są także młode dziewczyny, które zaczęły miesiączkować. Bardzo często niedokrwistość dotyczy również osób stosujących diety odchudzające o niskiej zawartości żelaza. Niedokrwistość może być również spowodowana niedoborem witaminy B12, miedzi i kwasu foliowego.

3.1. Objawy niedoboru żelaza

Do symptomów niedoboru żelaza należą:

4. Nadmiar żelaza w diecie

Zbyt duża ilość żelaza w diecie może odkładać się w wątrobie, trzustce i innych narządach, powodując zatrucia. Nadmiar żelaza może być także przyczyną choroby o nazwie hemochromatoza. Przedawkowanie żelaza powoduje wzrost ryzyka zachorowania na choroby serca oraz nowotwory. Nadmiar żelaza w organizmie może wywołać również zaburzenia hormonalne, bóle stawów, osteoporozę i depresję. Dlatego też należy uważać z ilością i jakością stosowanych suplementów diety zawierających żelazo. Jeśli jedyne źródło żelaza stanowi pokarm, nie należy obawiać się jego przedawkowania.

Należy pamiętać, iż żelazo w jedzeniu musi być łączone z produktami zawierającymi dużą ilość witaminy C (np. kapusta kiszona, papryka czerwona, natka pietruszki, brokuły, czarne porzeczki, pomarańcze), gdyż jest ona niezbędna do jego przyswajania z pokarmu. Komponując zdrową dietę, warto wiedzieć, że produkty bogate w wapń oraz kwas fitynowy zmniejszają wchłanianie tego pierwiastka. Kwas fitynowy jest obecny m.in. w otrębach pszennych, ziarnach soi, kawie, herbacie, orzechach, czekoladzie.

5. Żelazo w ciąży

Żelazo odgrywa ważną rolę w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ warunkuje prawidłowy rozwój mózgu oraz tkanek płodu. Dlatego należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Jeśli nie przyjmujesz odpowiedniej ilości żelaza z pożywieniem, należy sięgnąć po preparaty zawierające żelazo oraz witaminy w kapsułkach.

Żelazo jest niezbędne dla codziennego funkcjonowania organizmu. Bez niego będziesz permanentnie zmęczona i po kilku miesiącach zaczniesz odczuwać niedobór żelaza. Pamiętaj: zdrowa dieta to dieta bogata w żelazo.

Weronika Buczkowska, 4 miesiące temu

Składniki mineralne

Komentarze (4)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żelazo
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Żelazo
Żelazo

Na co żelazo?

Na co żelazo?

w organizmie jest uboga w ten składnik mineralny dieta. Żelazo w organizmie człowieka Żelazo to jeden z najważniejszych składników (...) wchłaniany z przewodu pokarmowego. Niedobór żelaza...

Żelazo

Hemochromatoza cichym zabójcą

Hemochromatoza, czyli przeciążenie żelazem, jest dziedziczną chorobą metaboliczną, w której dochodzi do nadmiernego wchłaniania żelaza z pożywienia. Nieleczona może doprowadzić do uszkodzenia wątroby, trzustki i serca. Jest najczęstszym zaburzeniem genetycznym...

Żelazo

Produkty bogate w żelazo

Produkty bogate w żelazo

pierwiastków.Suszone morele Suszone morele to zdrowe łakocie. Zawierają beta-­karoten, błonnik i wiele innych składników odżywczych. Jeśli chodzi o żelazo (...) , to jest go 6 mg w 100 g owoców. Stanowi to około 35% dziennego zapotrzebowania.Soczewica...

Żelazo

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Zdrowy i promienny wygląd skóry to zasługa hemoglobiny, która nadaje też czerwoną barwę krwi. Żelazo jest jej podstawowym składnikiem, dlatego (...) wraz z nią cenne żelazo. Jak sprawdzić, czy menstruacja jest w normie?...

Żelazo

Żelazo w diecie

Żelazo w diecie

Żelazo jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie jesz mięsa ani ryb? Uważaj, grozi ci niedobór żelaza. Dlaczego (...) się 4-5 g żelaza. Żelazo w organizmie nie występuje w stanie wolnym. Wchodzi w...

Żelazo

Produkty zawierające żelazo

Produkty bogate w żelazo to podstawa żywieniowa kobiety, która jest w ciąży. Kobiety w tym szczególnym czasie powinny regularnie wykonywać badanie (...) się, jakie są źródła żelaza w pożywieniu. Rola żelaza w organizmie Żelazo...

Żelazo

Niedobór żelaza

Niedobór żelaza

Żelazo jest mikroelementem wchodzącym w skład hemoglobiny, białka występującego w krwinkach czerwonych. Hemoglobina posiada zdolność wiązania (...) w mięśniach). Główną funkcją hemoglobiny oraz mioglobiny jest transport tlenu do komórek...

Żelazo

Nadmiar żelaza

Nadmiar żelaza

Żelazo jest mikroelementem, który odgrywa istotną rolę w organizmie. Wchodzi w skład hemoglobiny - białka, które transportuje tlen. Niedobór żelaza (...) jest przyczyną anemii, natomiast nadmiar powoduje hemochromatozę. Żelazo...

Żelazo we krwi

Badania krwi - żelazo

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość (...) obecnego w pokarmie. Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta w której nie zabraknie...

Dieta przyszłej mamy

Niezdrowe nawyki

Niezdrowe nawyki

W ciąży należy uważać na takie napoje, jak kawa czy herbata, bo hamują one przyswajanie żelaza. Dobrze jest zastąpić je np. sokiem żurawinowym, który poza tym, że zawiera żelazo, pozytywnie wpływa na nerki.

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby