Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Żelazo jest składnikiem mineralnym tak cennym jak złoto. Spełnia bardzo ważną funkcję w organizmie, jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen. Ponadto jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju oraz regeneracji tkanek. Żelazo stymuluje również odporność, wspomaga walkę z wolnymi rodnikami i redukuje uczucie zmęczenia. Niedobór żelaza jest najczęściej spowodowany niewłaściwą dietą, zawierającą zbyt małą ilość tego minerału. Żelazo jest niezbędne dla kobiet w ciąży, gdyż warunkuje prawidłowy rozwój płodu oraz przeciwdziała anemii.

Polecane wideo:

1. Żelazo - rola w organizmie

Żelazo w organizmie nie występuje w stanie wolnym. Wchodzi w skład wielu ważnych białek: hemoglobiny (w krwinkach czerwonych), mioglobiny (w tkankach mięśniowych, pełni rolę w transporcie tlenu), w tym również w centrach aktywnych licznych enzymów, takich jak: katalaza, cytochromy czy peroksydazy.

Za każdym razem, kiedy krew przepływa przez płuca, cząsteczka żelaza zawarta w hemoglobinie wiąże cząsteczkę tlenu, która jest następnie transportowana do narządów ciała. Mięśnie, które również potrzebują tlenu, otrzymują go dzięki cząsteczkom żelaza w mioglobinie.

Żelazo jest także niezbędne dla dobrego funkcjonowania układu odpornościowego. Pomaga chronić organizm przed infekcjami. Rola żelaza w układzie nerwowym polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych. Ponadto żelazo ma właściwości przeciwutleniające, to znaczy pomaga walczyć z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi za przedwczesne starzenie się skóry.

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość...

2. Żelazo - źródła

Żelazo, które jest dostarczane z pożywieniem można podzielić na dwa rodzaje: hemowe, które jest pochodzenia zwierzęcego oraz niehemowe – pochodzenia roślinnego. Żelazo dostarczane z mięsem łatwiej się wchłania i charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do żelaza dostarczanego z pokarmem roślinnym.

Do głównych źródeł żelaza zaliczamy:

  • chude mięso czerwone,
  • drób,
  • wątróbkę,
  • żółtka jaj,
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • chleb z pełnego przemiału,
  • zielone warzywa, szczególnie rzeżuchę i brokuły,
  • boćwinkę i buraki,
  • suszone owoce: morele, śliwki, rodzynki.

3. Żelazo - niedobór

Niedobór żelaza spowodowany jest niską przyswajalnością tego minerału w pożywieniu lub zaburzeniami procesu wchłaniania. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo dla osoby dorosłej to średnio 15 do 20 mg. Niedobór żelaza w organizmie powoduje niedokrwistość, czyli anemię, która szczególnie często występuje w czasie ciąży. Na niedobór żelaza narażone są także młode dziewczyny, które zaczęły miesiączkować. Bardzo często niedokrwistość dotyczy również osób stosujących diety odchudzające o niskiej zawartości żelaza. Niedokrwistość może być również spowodowana niedoborem witaminy B12, miedzi i kwasu foliowego.

3.1. Niedobór żelaza - objawy

Do symptomów niedoboru żelaza należą:

4. Żelazo - nadmiar w diecie

Zbyt duża ilość żelaza w diecie może odkładać się w wątrobie, trzustce i innych narządach, powodując zatrucia. Nadmiar żelaza może być także przyczyną choroby o nazwie hemochromatoza. Przedawkowanie żelaza powoduje wzrost ryzyka zachorowania na choroby serca oraz nowotwory. Nadmiar żelaza w organizmie może wywołać również zaburzenia hormonalne, bóle stawów, osteoporozę i depresję. Dlatego też należy uważać z ilością i jakością stosowanych suplementów diety zawierających żelazo. Jeśli jedyne źródło żelaza stanowi pokarm, nie należy obawiać się jego przedawkowania.

Należy pamiętać, iż żelazo w jedzeniu musi być łączone z produktami zawierającymi dużą ilość witaminy C (np. kapusta kiszona, papryka czerwona, natka pietruszki, brokuły, czarne porzeczki, pomarańcze), gdyż jest ona niezbędna do jego przyswajania z pokarmu. Komponując zdrową dietę, warto wiedzieć, że produkty bogate w wapń oraz kwas fitynowy zmniejszają wchłanianie żelaza. Kwas fitynowy jest obecny m.in. w otrębach pszennych, ziarnach soi, kawie, herbacie, orzechach, czekoladzie.

5. Żelazo w ciąży

Żelazo odgrywa ważną rolę w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ warunkuje prawidłowy rozwój mózgu oraz tkanek płodu. Dlatego należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Jeśli nie przyjmujesz odpowiedniej ilości żelaza z pożywieniem, należy sięgnąć po preparaty zawierające żelazo oraz witaminy w kapsułkach.

Żelazo jest niezbędne dla codziennego funkcjonowania organizmu. Bez niego będziesz permanentnie zmęczona i po kilku miesiącach zaczniesz odczuwać niedobór żelaza. Pamiętaj: zdrowa dieta to dieta bogata w żelazo.

Komentarze (5)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża
Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Na co żelazo?

Na co żelazo?

diety wegetariańskie i odchudzające. Niedobór żelaza niebezpieczny jest w czasie ciąży, może niekorzystnie wpłynąć na rozwój mózgu niemowlęcia. Osoby (...) wchłaniany z przewodu pokarmowego. Niedobór...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Hemochromatoza cichym zabójcą

choroby na ludność RPA. W ciągu ostatnich kilku lat dr Zaahl zbadała rolę mutacji genów zaangażowanych w homeostazę żelaza, ponieważ wiadomo (...) we krwi, które powoduje wysokie stężenie żelaza w mózgu, może również odgrywać...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

łatwo pomylić niedobór żelaza ze zwyczajnym przepracowaniem. Brak tego składnika sprawia, że jesteśmy niedotlenieni, co przekłada się na osłabienie (...) Zdrowy i promienny wygląd skóry to zasługa hemoglobiny, która nadaje też czerwoną...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Produkty bogate w żelazo

Produkty bogate w żelazo

pierwiastków.Suszone morele Suszone morele to zdrowe łakocie. Zawierają beta-­karoten, błonnik i wiele innych składników odżywczych. Jeśli chodzi o żelazo (...) , to jest go 6 mg w 100 g owoców. Stanowi to około 35% dziennego zapotrzebowania.Soczewica...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy

kolejności wykonać badania właśnie pod kątem poziomu żelaza we krwi. Częste infekcje Żelazo odgrywa kluczową rolę w sprawnym działaniu układu (...) postać dolegliwości może mieć związek właśnie z niedoborem...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Niedobór żelaza

Niedobór żelaza

, płci, stanu zdrowia oraz aktywności fizycznej. Zwiększone zapotrzebowanie na żelazo wykazują kobiety karmiące i w ciąży. Na brak żelaza najczęściej (...) niedokrwistości i uzupełnieniu niedoboru żelaza...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Nadmiar żelaza

Nadmiar żelaza

Żelazo jest mikroelementem, który odgrywa istotną rolę w organizmie. Wchodzi w skład hemoglobiny - białka, które transportuje tlen. Niedobór żelaza (...) jest przyczyną anemii, natomiast nadmiar...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Produkty zawierające żelazo

się, jakie są źródła żelaza w pożywieniu. Rola żelaza w organizmie Żelazo w diecie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pierwiastek (...) Produkty bogate w żelazo...

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Kwas fitynowy. Czy rzeczywiście jest zdrowy?

Kwas fitynowy. Czy rzeczywiście jest zdrowy?

ma szczególną rolę, z punktu widzenia naszego zdrowia - dość niechlubną. Wiąże bowiem minerały, tj. cynk, żelazo, magnez, tworząc z nimi sole (fityniany (...) . Ilość spożywanych zbóż w diecie powinny jednak ograniczyć...

Kontrowersje wokół szczepień

Rola układu odpornościowego

bowiem przeziębieniom. Aby nie dopuścić do spadku formy, należy zadbać o zdrową dietę i aktywność fizyczną. W przypadku niedoboru składników odżywczych można posiłkować (...) się suplementami witaminowymi. Należy jednak przyjmować je...