Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Żelazo jest składnikiem mineralnym tak cennym jak złoto. Żelazo spełnia bardzo ważną funkcję w organizmie, jest składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen. Ponadto żelazo jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju oraz regeneracji tkanek. Żelazo we krwi stymuluje również odporność, wspomaga walkę z wolnymi rodnikami i redukuje uczucie zmęczenia. Niedobór żelaza we krwi jest najczęściej spowodowany niewłaściwą dietą, zawierającą zbyt małą ilość żelaza. Żelazo jest niezbędne dla kobiet w ciąży, gdyż warunkuje prawidłowy rozwój płodu oraz przeciwdziała anemii.

Zobacz film: "Niedobór żelaza u mężczyzn. Obejrzyj nasz film:"

1. Żelazo - rola

Żelazo w organizmie nie występuje w stanie wolnym. Wchodzi w skład wielu ważnych białek: hemoglobiny (w krwinkach czerwonych), mioglobiny (w tkankach mięśniowych, pełni rolę w transporcie tlenu), w tym również w centrach aktywnych licznych enzymów, takich jak: katalaza, cytochromy czy peroksydazy.

Za każdym razem, kiedy krew przepływa przez płuca, cząsteczka żelaza zawarta w hemoglobinie wiąże cząsteczkę tlenu, która jest następnie transportowana do narządów ciała. Mięśnie, które również potrzebują tlenu, otrzymują go dzięki cząsteczkom żelaza w mioglobinie.

Żelazo jest także niezbędne dla dobrego funkcjonowania układu odpornościowego. Żelazo pomaga chronić organizm przed infekcjami. Rola żelaza w układzie nerwowym polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych. Ponadto żelazo ma właściwości przeciwutleniające, to znaczy pomaga walczyć z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi za przedwczesne starzenie się skóry.

2. Żelazo - źródła

Żelazo znajduje się w różnych produktach. Warto znać produkty bogate w żelazo. Żelazo, które jest dostarczane z pożywieniem można podzielić na dwa rodzaje: hemowe, które jest pochodzenia zwierzęcego oraz niehemowe – pochodzenia roślinnego. Żelazo dostarczane z mięsem łatwiej się wchłania i charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do żelaza dostarczanego z pokarmem roślinnym.

6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy
6 oznak niedoboru żelaza, które często lekceważymy [7 zdjęć]

Żelazo jest minerałem, który odgrywa w naszym organizmie szereg ważnych funkcji. Wchodząc w skład czerwonych...

zobacz galerię

Do produktów bogatych w żelazo zaliczamy:

Jeśli pomimo diety bogatej w żelazo nadal mamy niedobór żelaza we krwi, lekarz powinien zasugerować nam suplementację żelaza w tabletkach. Warto zadbać o to, aby żelazo w tabletkach było łatwo przyswajalne. Żelazo w tabletkach skutecznie pomoże nam zwalczyć niedobór żelaza we krwi. Przed zaleceniem suplementacji żelaza lekarz zleca najpierw szereg różnych badań, których przeprowadzenie ma na celu odnalezienie przyczyny występującego u pacjenta niedoboru żelaza.

3. Żelazo - niedobór

Żelazo we krwi czasami spada poniżej normy. Niedobór żelaza spowodowany jest niską przyswajalnością żelaza w pożywieniu lub zaburzeniami procesu wchłaniania. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo dla osoby dorosłej to średnio 10 do 20 mg. Niedobory żelaza we krwi w organizmie powodują niedokrwistość, czyli anemię, która szczególnie często występuje w czasie ciąży. Na niedobory żelaza we krwi narażone są także młode dziewczyny, które zaczęły miesiączkować. Bardzo często niedokrwistość dotyczy również osób stosujących diety odchudzające o niskiej zawartości żelaza. Niedokrwistość może być również spowodowana niedoborem witaminy B12, miedzi i kwasu foliowego.

3.1. Żelazo - objawy

Do symptomów niedoboru żelaza we krwi należą:

4. Żelazo - nadmiar

Żelazo w nadmiarze jest bardziej niebezpieczne niż jego niedobór. Z nadmiarem żelaza we krwi wiąże się osłabienie, ciągłe zmęczenie i spadek samopoczucia. Nadmiar żelaza we krwi wiąże się również ze spadkiem masy ciała. Jednak należy podkreślić, że na nadmiar żelaza najbardziej narażeni są mężczyźni w wieku średnim. U kobiet nadmiar żelaza we krwi może doprowadzić do zaburzeń miesiączkowania.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Nadmiar żelaza w diecie może odkładać się w wątrobie, trzustce i innych narządach, powodując zatrucia. Nadmiar żelaza w organizmie związany jest również z chorobą o nazwie hemochromatoza. Nadmiar żelaza powoduje wzrost ryzyka zachorowania na choroby serca oraz nowotwory. Nadmiar żelaza w organizmie może wywołać również zaburzenia hormonalne, bóle stawów, osteoporozę i depresję. Dlatego też należy uważać z ilością i jakością stosowanych suplementów diety zawierających żelazo. Jeśli jedyne źródło żelaza stanowi pokarm, nie należy obawiać się nadmiaru żelaza.

Należy pamiętać, iż żelazo w jedzeniu musi być łączone z produktami zawierającymi dużą ilość witaminy C (np. kapusta kiszona, papryka czerwona, natka pietruszki, brokuły, czarne porzeczki, pomarańcze), gdyż jest ona niezbędna do jego przyswajania z pokarmu. Komponując zdrową dietę, warto wiedzieć, że produkty bogate w wapń oraz kwas fitynowy zmniejszają wchłanianie żelaza w jedzeniu. Kwas fitynowy jest obecny m.in. w otrębach pszennych, ziarnach soi, kawie, herbacie, orzechach, czekoladzie.

5. Żelazo - ciąża

Żelazo odgrywa ważną rolę w przypadku kobiet w ciąży, ponieważ warunkuje prawidłowy rozwój mózgu oraz tkanek płodu. Dlatego należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Jeśli nie przyjmujesz odpowiedniej ilości żelaza z pożywieniem, należy sięgnąć po preparaty zawierające żelazo oraz witaminy w kapsułkach.

Odpowiedni poziom żelaza we krwi jest niezbędny dla codziennego funkcjonowania organizmu. Bez niego będziesz permanentnie zmęczona i po kilku miesiącach zaczniesz odczuwać niedobór żelaza. Pamiętaj: zdrowa dieta to dieta bogata w żelazo.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.