Złamania i zwichnięcia

Złamanie to przerwanie ciągłości kości, dzieli się je na złamania otwarte i zamknięte. W przypadku złamań otwartych następuje przerwanie ciągłości skóry; przy złamaniach zamkniętych nie dochodzi do przerwania skóry. Złamania dzieli się również na złamania z przemieszczeniem (odłamy kostne ulegają przemieszczeniu) i bez przemieszczenia (odłamy kostne zostają na miejscu). Zwichnięcia z kolei to uszkodzenie ciała, w którym dochodzi do chwilowej bądź trwałej utraty kontaktu powierzchni stawowych. Niezależnie od rodzaju złamania czy zwichnięcia, konieczna jest interwencja lekarza ortopedy. Warto jednak zapoznać się z zasadami udzielania pierwszej pomocy przy różnego rodzaju złamaniach, aby móc odpowiednio reagować do czasu wizyty u lekarza.

spis treści

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

Postępowanie w przypadku złamania ręki
Postępowanie w przypadku złamania ręki

Złamanie to rodzaj uszkodzenia kości na całej jej szerokości. Wyróżnia się również pęknięcia i nadłamania....

zobacz galerię

1. Pierwsza pomoc przy złamaniach kończyn

Objawy złamania różnią się w zależności od umiejscowienia i czynności danej kości, siły przyczepiających się do niej mięśni, typu złamania oraz rozległości szkód w tkankach miękkich. Natychmiast po złamaniu pojawia się silny ból, który może nie ustępować i nasilać się przy próbach ruchu oraz przy ucisku miejsca urazu. Innym charakterystycznym objawem jest utrata czynności kończyny, kręgosłupa itp.

Przy znacznym przemieszczeniu odłamów wyraźnie widoczne jest zniekształcenie miejsca, gdzie nastąpiło złamanie.
 Podkreślić należy, iż podejrzewając złamanie ręki lub złamanie nogi, nie wolno poruszać uszkodzoną kończyną. Najważniejszą zasadą jest unieruchomienie uszkodzonego odcinka przed poruszaniem chorego. W celu osłabienia szybkości narastania obrzęku, w miejscu złamania należy kończynę położyć nieco ponad poziomem serca. W celu zmniejszenia obrzęku można okładać unieruchomioną część ciała lodem.

 Kończynę górną unieruchomić można najprościej poprzez podwieszenie jej na chuście trójkątnej lub zawieszenie na szyi za pomocą bandaża lub opatrunku Desaulta, czyli przymocowanie zranionej kończyny do klatki.

W przypadku złamania kości przedramienia wystarczy unieruchomienie w krótkiej szynie sięgającej od stawu łokciowego do palców.

 W przypadku uszkodzenia kości udowej unieruchamiamy kończynę od biodra do kostki. W przypadku złamania kości goleni – od powyżej kolana do pięty. Szynę obwiązujemy zwykłymi opaskami gazowymi lub elastycznymi. Zawsze należy stosować regułę Potta, według której unieruchamia się uszkodzoną kość oraz przeciwległe stawy, które ta kość tworzy.
 Odstępstwem od reguły Potta jest złamanie kości udowej. W tym przypadku należy unieruchomić całą kończynę. Najdłuższa szyna powinna sięgać od czubków palców stopy niemal do łopatki. 
Odstępstwem od unieruchamiania w naciągu jest złamanie otwarte. Naciąg nie może być w sprzeczności z zasadą nieusuwania ciała obcego z rany.

Postępowanie w przypadku złamania otwartego nogi
Postępowanie w przypadku złamania otwartego nogi

Złamanie otwarte powstaje na skutek ostrych odłamów kostnych. Ze względu na stopień uszkodzenia tkanek...

zobacz galerię

2. Pierwsza pomoc przy złamaniach miednicy i kręgosłupa



Złamania w obrębie miednicy są z reguły uszkodzeniami bardzo poważnymi. W każdym przypadku rozległego uszkodzenia miednicy myśleć trzeba o możliwości uszkodzenia narządów miednicy małej (tj. pęcherza, nerki, jelita itd.). Pierwsza pomoc polega przede wszystkim na opróżnieniu pęcherza moczowego w celu uniknięcia uszkodzenia go przez odłamy kostne. Oczywiście, są to czynności, które wykonać mogą służby medyczne, z odpowiednim doświadczeniem i zapleczem sanitarnym. Jeżeli mocz zabarwiony jest krwią lub uzyska się go w małej ilości, należy cewnik pozostawić na stałe. Chorego należy położyć na noszach w pozycji na plecach, a pod kolana podłożyć zwinięty w rulon koc i przewieźć go do szpitala.

Chorego z urazem kręgosłupa nie powinno się ruszać. Jeżeli trzeba go wynieść z miejsca, gdzie uległ wypadkowi, w żadnym wypadku nie wolno unosić go za głowę i biodra lub barki i biodra, lecz należy użyć prowizorycznych noszy, na które należy go delikatnie przesunąć. Nie wolno przekładać chorego z noszy na nosze, aż do chwili zbadania go przez specjalistę w szpitalu i ewentualnego wykonania zdjęcia RTG. W razie konieczności przeniesienia poszkodowanego na inne nosze, czynność ta powinna być wykonana przez kilka osób podtrzymujących jego głowę, kark, klatkę piersiową, okolicę lędźwiową, miednicę i uda. Dalsza pomoc, unieruchomienie na czas przewiezienia, należy do lekarza.



3. Pierwsza pomoc przy złamaniach żeber i kości czaszki



Złamanie nawet jednego żebra może spowodować pogorszenie wentylacji płuc w następstwie silnego bólu, krwotoku przy uszkodzeniu miąższu płuca. Pierwsza pomoc polega na założeniu opaski ściskającej klatkę piersiową. Może to być bandaż elastyczny czy opaska gazowa. Opaskę należy założyć na poziomie złamania.

Złamania kości czaszki dzielimy na złamania pokrywy i podstawy czaszki. Złamania pokrywy mogą mieć charakter linijny lub może dojść do fragmentacji odłamów z wgłobieniem lub bez fragmentu kostnego w mózg. Za złamaniem podstawy czaszki przemawiają następujące objawy:

  • tzw. krwiaki okularowe (podbiegnięcia krwawe wokół oczodołów),
  • wyciek krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego z nosa lub ucha,
  • ewentualnie uszkodzenie nerwów czaszkowych.

Pierwsza pomoc polega na ułożeniu chorego w pozycji bezpiecznej, tzn. na boku z ręką leżącą u dołu, ułożoną wzdłuż tułowia z tyłu; druga ręka zgięta ma być w stawie ramiennym i łokciowym, a dłoń tej ręki położona pod policzek; noga z dołu zgięta w stawie biodrowym i kolanowym; druga noga wyprostowana. Jeżeli chory jest nieprzytomny, należy sprawdzić drożność dróg oddechowych i akcję serca.

Następny artykuł: Krwiak

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy