Choroba Parkinsona

Mgr Marta Bednarska
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Marta Bednarska - absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Choroba Parkinsona należy do chorób neurodegeneracyjnych. Dotyka osób starszych – ok. 2/3 chorych ma powyżej 65 lat, choć zdarzają się też przypadki zachorowań przed 50 rokiem życia. Jest to choroba postępująca powoli i podstępnie, nieuchronnie prowadzi do stopniowego zmniejszenia sprawności ruchowej, jak również intelektualnej. Ze względu na fakt starzenia się społeczeństwa, choroba Parkinsona z roku na rok stanowić będzie coraz poważniejszy problem, tym bardziej, że współczesna medycyna nie zna na nią przyczynowego lekarstwa.

Przyczyny choroby Parkinsona

U podstaw tej choroby leży proces zwyrodnieniowy ograniczony wybiórczo do jednej grupy neuronów (komórek nerwowych) umiejscowionych w śródmózgowiu w tzw.

jądrach podstawy, które odgrywają ważną rolę w kontroli czynności ruchowych. Jedno z tych jąder, nazywane istotą czarną, wytwarza i uwalnia bardzo ważną substancję zwaną dopaminą, która to właśnie odgrywa kluczową rolę w kontroli procesów ruchowych. W chorobie Parkinsona liczba komórek istoty czarnej systematycznie się zmniejsza, czemu towarzyszy postępujące zmniejszenie stężenia dopaminy w jądrach podkorowych, co z kolei prowadzi do rozwoju choroby. Ze względu na bardzo duże zdolności kompensacyjne mózgu, objawy choroby Parkinsona pojawiają się dopiero, gdy obumrze ok. 80% komórek wytwarzających dopaminę. Pomimo tego, że choroba Parkinsona znana jest od lat, do tej pory nie wiadomo, co jest przyczyną prowadzącą do zwyrodnienia komórek istoty czarnej. 


Czasami parkinsonizm może być skutkiem stosowania leków z grupy neuroleptyków. Jest to tzw. parkinsonizm polekowy.

Objawy
 choroby Parkinsona

Centralny układ nerwowy osób chorych na parkinsonizm jest zaburzony i jego stan pogarsza się z czasem. Choroba Parkinsona zazwyczaj dotyka osób po 60. roku życia. U każdego chorego parkinsonizm objawia się trochę inaczej. Tempo postępu choroby także jest sprawą indywidualną. Objawy choroby dzieli się na dwie grupy: objawy podstawowe i drugorzędne.

Objawy podstawowe choroby Parkinsona

Jednym z pierwszych objawów parkinsonizmu jest spowolnienie ruchów w czasie chodzenia, wstawania, siadania, a więc wszystkich podstawowych czynności fizycznych. Spowodowane jest to opóźnieniem wysyłania przez mózg sygnałów do mięśni. Początkowe objawy choroby to także drżenie rąk w spoczynku, we śnie, ocieranie kciuka o palec wskazujący (tzw. ruch „liczenia pieniędzy” lub „kręcenia pigułek”). Z czasem ruchy ulegają zwolnieniu, ograniczeniu. Sztywne mięśnie to kolejny objaw choroby Parkinsona. Często występuje również ból mięśni, zwłaszcza w czasie ruchu. Sztywnieje twarz, która z powodu zaniku mimiki i rzadkiego mrugania przyjmuje „maskowaty” wygląd (tzw. maskowata twarz), mowa staje się bełkotliwa, niewyraźna, pismo drobne i nieczytelne, mogą pojawić się trudności w połykaniu.
Parkinsonizm we wczesnym stadium objawia się również problemami z równowagą. Gdy mięśnie tracą refleks, trudniej jest zachować postawę. Zdarzają się częste upadki. „Chód Parkinsona” to popularna nazwa symptomu występującego u chorych na tę chorobę. Jest to określenie typowej maniery chodzenia polegającej na opuszczonej głowie, opuszczonych ramionach, braku kołysania ramion, powłóczeniu nogami i postawie wychylającej się do przodu i do tyłu w nienaturalny sposób. Choroba Parkinsona w ogóle utrudnia poruszanie się, w tym chodzenie, a więc trudno jest zacząć iść. Często zdarza się osobie cierpiącej na parkinsonizm zatrzymać się w trakcie chodu z powodu zesztywnienia mięśni i odmowy posłuszeństwa ciała.

Drugorzędne objawy choroby Parkinsona

Do drugorzędnych objawów parkinsonizmu można zaliczyć częste zatwardzenia spowodowane brakiem kontroli nad jelitami i pęcherzem moczowym. Chorzy doświadczają również problemów z połykaniem pokarmu i śliny. W związku z ich cofaniem się do ust, osoby chore na parkinsonizm kaszlą, duszą się i ślinią.
Upośledzeniu ulega również postrzeganie świata, co skutkuje niepokojem, depresją. Zahamowaniu ulegają także zdolności motoryczne, co objawia się mówieniem szeptem, niewyraźnym pismem oraz spowolnioną reakcją na zadane pytanie.
Choroba Parkinsona powoduje nadmierne ślinienie i pocenie, jak również wysuszenie skóry na twarzy i głowie.
Choroba rozwija się powoli, prowadząc do coraz większej niesprawności. Chorzy umierają zazwyczaj z powodu powikłań wywołanych unieruchomieniem, takich jak zapalenie płuc czy zator tętnicy płucnej

Lecznie choroby Parkinsona

Nie istnieje leczenie przyczynowe, które całkowicie zahamowałoby rozwój choroby. Współczesna medycyna dysponuje jednak lekami, które pozwalają opóźnić o kilka lat wystąpienie nasilonych objawów choroby, przedłużają czas przeżycia chorych niemal do czasu przeżycia w populacji ogólnej i znacząco poprawiają jakość życia pacjenta. Należą do nich:

  • Lewodopa – lek będący prekursorem dopaminy.
  • Agoniści dopaminy (np. bromokryptyna, pramipexol) – leki „naśladujące” działanie dopaminy.
  • Selegilina – lek blokujący monoaminooksydazę typu B – enzym rozkładający dopaminę

.

W leczeniu objawowym niedoceniane, a często istotne są takie elementy postępowania, jak:

  • dieta – powinna być dobrana indywidualnie, by nie dopuścić do zmiany masy ciała, zawierać odpowiednie proporcje płynów i błonnika; poza tym pacjenci przyjmujący lewodopę powinni przyjmować mniejszą ilość białka;

  • odpowiedni tryb życia;
  • rehabilitacja ruchowa – zaleca się ćwiczenia zapobiegające rozwojowi zmian zwyrodnieniowych i zespołów bólowych i poprawiające ogólną kondycję ruchową;
  • intensywne leczenie współistniejących zaburzeń, takich jak zaparcia czy depresja.

Chorych niereagujących na konwencjonalne leczenie farmakologiczne, szczególnie w razie nasilonego drżenia, możemy obecnie próbować leczyć, stosując jedną z nowych technik chirurgicznych: talamotomię - zabieg, podczas którego chirurg niszczy niewielki obszar struktury mózgu zwanej wzgórzem, osiągając w ten sposób zmniejszenie drżenia u ok. 80-90% chorych; przeszczepianie komórek macierzystych pochodzących z płodów do jąder podstawy w celu odnowy komórek wytwarzających dopaminę – technika eksperymentalna i budząca wiele kontrowersji, aczkolwiek pewna liczba tak leczonych chorych wykazuje znaczną poprawę, a u niektórych z nich poprawa jest tak duża, że mogą grać w tenisa, jeździć na nartach i prowadzić samochód.
Parkinsonizm polekowy leczony jest poprzez podawanie leków z grupy cholinolityków, które zmniejszają ilość acetylocholiny, a dokładniej wyrównują zależność poziomu adrenalina - acetylocholina.
 

Przypisy
Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8

Artykuły Choroba Parkinsona

Ludzie starsi wykazują problemy ze snem, pamięcią i przemianą materii. Ostatnie badania wskazały, że może być to związane z zaburzoną aktywnością neuronów wpływających na pracę cyklu okołodobowego.

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Otępienie starcze to rodzaj zaburzenia funkcji poznawczych, a przede wszystkim pamięci. Nie jest to „objaw starości”, a zaburzenie, które można i trzeba hamować. Może być wywołane przez chorobę ...

Według badań, aż 15% starszych ludzi powyżej 65. roku życia cierpi na depresję. Wraz z wiekiem niektóre narządy, jak np. mózg czy serce, nie pracują tak sprawnie, jak w latach młodości. Starość powoduje zmiany w psychice, więc może być podłożem niektórych chorób, np. otępienia. Ponadto depresja w wieku starszym zagraża życiu, powoduje wystąpienie myśli samobójczych, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.<br />
<br />
Otępienie starcze częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Rozpoznawalne jest u osób, które doznały postępujacego i nawracającego zaburzenia pamięci. Chorzy dotknięci chorobą nie mogą znaleźć swoich rzeczy, nie pamiętają faktów sprzed kliku dni. Pierwszym powikłaniem otępienia jest depresja. Rozwój otępienia ma miejsce w przebiegu choroby Alzheimera. Oczywiście nie można zatrzymać postępującego otępienia. Leczenie ma charakter przyczynowy i jest możliwe jedynie u 10% wszystkich pacjentów.

Drżenie rąk to zaburzenie, które można spotkać zarówno u ludzi młodych, jak i starych. U młodszych ma ono przeważnie tło emocjonalne – można je zaobserwować na przykład podczas egzaminu czy ...

Choroby neurologiczne wpływają na funkcjonowanie organizmu, na zachowanie człowieka, a co najgorsze – mogą także doprowadzić do śmierci. Zarówno choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba ...

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Neurologia to dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Jest silnie spokrewniona z psychiatrią i polega na odkrywaniu przyczyn uszkodzenia systemu ...

Neurologia

Nawet połowie przypadków choroby Alzheimera można zapobiec zmianą trybu życia.

Najcięższe dla starszych osób jest postępujące, niemożliwe do odwrócenia zaburzenie pamięci, orientacji, mowy, ruchów. Tak właśnie rozpoczyna się choroba Alzheimera.

Wszczepienie stymulatora mózgu nie jest zabiegiem leczącym chorobę Parkinsona , ale jedynie środkiem łagodzącym jej objawy. Zabieg zalecany jest dla tych pacjentów, u których leczenie nie przynosi ...

Operacja wszczepienia stymulatora mózgu pacjentowi choremu na Parkinsona.

Paranoja to ciężkie zaburzenie psychiczne. Ludzie, których dotknęła, nie potrafią normalnie żyć. Pojawiające się u nich ur   ojenia uniemożliwiają funkcjonowanie w społeczeństwie. Chorym wydaje ...

Zielona i czerwona herbata wspomagają proces odchudzania oraz zapobiegają tyciu. Ich prozdrowotne właściwości wynikają z obecności flawonoidów.

Herbata na odchudzanie

Skutki uboczne antydepresantów mogą pojawić się w początkowym etapie stosowania, ale najczęściej w wyniku zatrucia lekami. Różnią się w zależności od stosowanej grupy antydepresantów.

Osoby chore na depresję często cierpią także na szereg objawów somatycznych, które w połączeniu z zaburzeniami psychicznymi mogą powodować nieprawidłowości w funkcjonowaniu całego organizmu. Jakby tego było mało, mogą one także z czasem nasilać się, co sprawia, że choroba przybiera coraz większe rozmiary, a tym samym staje się coraz bardziej niebezpieczna w skutkach.<br />
<br />
Wśród często pojawiających się objawów w depresji często wymienia się: bóle głowy, uczucie nacisku na klatkę piersiową oraz zaburzenia w pracy układu pokarmowego. Zaburzenia psychiczne są więc powiązane z szeregiem różnych dolegliwości ze strony organów wewnętrznych, a więc nie jest to jedynie „choroba duszy”. Dzieje się tak dlatego, że wszystkie narządy są za sobą powiązane i ze sobą współpracują, więc jeśli praca jednego z nich zostaje zaburzona, odbija się to na innych częściach ciała.<br />
<br />
Depresja jest zatem poważną chorobą, której symptomów nie wolno nigdy ignorować. Skutki jej działania dotyczą bowiem nie tylko duszy, ale także i ciała.

Zaburzenia pamięci i intelektu to stan, który określa się terminem otępienie, czyli demencja. Jako definicję tego stanu przyjmuje się obniżenie funkcji intelektualnych człowieka w odniesieniu do ...

Dlaczego zapominamy? – to pytanie zadaje sobie wiele osób. Niestety, nie ma dotąd jednoznacznej odpowiedzi. Na podstawie wielu badań stwierdzono, że informacja, która powstała w mózgu, nie jest odnawialna i po pewnym czasie ulega „rozproszeniu”. Jest to teoria zanikania śladów. Inni badacze twierdzą, że wszystko, co utrwaliliśmy, pozostanie w pamięci, pod warunkiem, że nie pojawi się coś nowego, co będzie „konkurowało” z przyswojoną wiedzą. Zatem podobno najwięcej pamięta się tego, czego nauczyło się przed położeniem do łóżka.<br />
<br />
Zapominanie polega na utracie dostępu do informacji, które kiedyś przyswoiliśmy. Pojawienie się odpowiedniego impulsu w mózgu, który powoduje skojarzenie, może doprowadzić do skanowania przyswojonej wiedzy.<br />
<br />
Według Freuda, zapominanie i pamiętanie informacji wiąże się z pojęciami – wartość i znaczenie. Ludzka psychika nie chce pamiętać wszystkiego, wypiera wydarzenia, informacje, które przyniosły cierpienie i nieprzyjemne uczucia. Taki materiał przetrwa w nieświadomości, może zostać „przypomniany” po kilku latach.<br />
<br />
Badania pokazują, że pamięć człowiek jest bardzo dokładna w stosunku do przedmiotów i rzeczy, które widzieliśmy. Jeśli jednak pamięć nie jest taka rozmyta to dlaczego zapominamy tak wiele ważnych spraw do zrobienia? Jakie jest rozwiązanie problemu zapominania?

Łojotokowe zapalenie skóry głowy, czyli łojotok, to nadmierna produkcja sebum przez gruczoły łojowe na skórze głowy. Taki problem ze skórą i włosami pojawia się u małych dzieci (jest to wtedy ...

Łojotokowe zapalenie skóry, zwane wypryskiem łojotokowym i złuszczaniem łuszczycowym, to choroba skóry, która dotyczy około 2% ludzi na świecie. Zmiany skórne pojawiają się w miejscach bogatych w gruczoły i owłosionych. Choroba ujawnia się najczęściej u młodych mężczyzn, czasami u niemowląt. Łojotokowe zapalenie skóry ma charakter nawrotowy, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.<br />
<br />
Początkowe objawy zapalenia skóry to nieprzyjemny łojotok na skórze głowy, następnie powstają bolesne, tłuste strupy, a w konsekwencji stan zapalny. Włosów jest coraz mniej. Choroba pojawia się w okolicach sąsiadujących ze skórą owłosioną, np.: na czole, karku, mostku, pod pachami i w okolicach pępka. Zmiany skórne przypominają nieco łuszczycę, towarzyszy im świąd i pieczenie.

Łojotok to stan zapalny skóry objawiający się nadmierną produkcją łoju. Może wystąpić u każdego, nawet u niemowląt (tzw. ciemieniucha). Na szczęście objawy łojotokowego zapalenia skóry można ...

Jednym z najstarszych sposobów leczenia łojotoku jest kąpiel ziołowa z dziurawca.

Stwardnienie zanikowe boczne (SLA) jest ciężką chorobą, w której dochodzi do uszkodzenia centralnego lub obwodowego układu nerwowego. Rocznie zapada na tę chorobę 1-2 osoby na 100 000. SLA jest po ...

Niedociśnienie tętnicze zwane jest inaczej hipotonią. Niskie ciśnienie krwi sytuuje się poniżej 100/60 mmHg. Dotyka każdej grupy wiekowej, choć najczęściej niskie ciśnienie występuje u dzieci ...

Pomiar ciśnienia wykonywany w obszarze tętnicy ramieniowej.

Ceruloplazmina jest białkiem produkowanym w wątrobie. Odpowiada za wiązanie i transport jonów miedzi w surowicy. W rzeczywistości aż 90% miedzi w surowicy występuje w postaci związanej z ...

Łupież to choroba skóry głowy polegająca na łuszczeniu naskórka. Łuszczenie się zrogowaciałej warstwy naskórka jest procesem, który zazwyczaj nie powinien niepokoić. Łupież nie jest ani zaraźliwy, ...

Na zdjęciu widoczny jest powiększony płatek łupieżu.

Definicja zaparć mówi, iż jest to zbyt mała częstotliwość wypróżnień (<=2/tydzień) lub występowanie twardych stolców, oddawanych z wysiłkiem, często ze współistniejącym uczuciem niepełnego ...

Na zdjęciu widoczne miejsce niedrożności jelit.&nbsp;

Mianem „substancji słodzących” określa się substancje stosowane w celu nadania słodkiego smaku produktom spożywczym. Cukier rafinowany jest źródłem energii, ale nie dostarcza organizmowi żadnych ...

Korzyści ze spożywania cukru są niewspółmierne z jego szkodliwością. Chwilowe nasycenie po zjedzeniu słodkości, w niedługim czasie objawi się niepohamowanym apetytem.

Panowie po 50 roku życia są narażeni na wystąpienie raka prostaty. Regularne badania i wizyty kontrolne pozwolą na wczesne wykrycie zmian i skuteczne ich wyleczenie.

Aby wcześnie wykryć nowotwór, należy wykonać badanie przesiewowe oraz zweryfikować każdy niepokojący objaw u lekarza. Jest to bardzo ważne, bo wcześnie wykryty rak ma większe szanse na całkowite wyleczenie. Do tego terapia zastosowana we wczesnym stadium choroby jest mniej inwazyjna i nie powoduje okaleczenia. Jest ona przeprowadzana zwykle na trzy sposoby. Zabieg chirurgiczny polega na usunięciu prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (brachyterapia i/lub teleradioterapia).<br />
<br />
Przeprowadzenie konkretnej terapii jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu oraz wieku chorego. W przypadku raka ograniczonego do prostaty wdraża się miejscowe leczenie radykalne (radioterapia i chirurgia), zaś w sytuacji, gdy choroba jest bardziej zaawansowana, stosuje się leczenie hormonalne. Elektroresekcję poprzez cewkę stercza i paliatywną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym.<br />
<br />
O profilaktyce stercza opowiada dr Janusz Meder, onkolog.

Neurologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Bóle po lewej stronie brzucha podczas siedzenia

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co onacza ból po prawej stronie klatki piersiowej?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »