Glukoza w moczu

Glukoza w moczu jest prawie całkowicie reabsorbowana do krążenia. Jej poziom może wzrosnąć, gdy występuje zaburzenie funkcji nerek. Badanie ogólne moczu pozwala na ocenę funkcjonowania nerek i innych narządów. Przed badaniem moczu należy być na czczo. Badanie ogólne moczu jest przeprowadzane na próbce uryny oddanej rano, po wstaniu z łóżka. Badanie moczu wykonuje się w ciągu 4 godzin od pobrania próbki. Glukoza w moczu wykrywana jest w przebiegu choroby, jaką jest cukrzyca lub gdy występuje uszkodzenie cewek nerkowych. Pomiar glukozy w moczu wykonywany jest dwoma metodami. Są to metoda chemiczna i metoda paskowa.

Spis treści

Jak wygląda badanie glukozy w moczu?

W przypadku osób z cukrzycą zalecane jest badanie glukozy w moczu przez kilka dni. Należy wówczas pobierać próbkę moczu 2 - 3 razy dziennie o określonych porach, na przykład rano będąc na czczo, następnie dwie godziny po przyjęciu leku i spożyciu posiłku, w kilkugodzinnych zbiórkach moczu (ewentualnie w dobowej zbiórce moczu).

Badanie moczu na glukozę

Badanie moczu to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Obecność... »

Glukoza w moczu wykrywana jest metodami paskowymi lub chemicznymi. Metody chemiczne oprócz glukozy mogą wykryć jeszcze inne cukry, np. fruktozę lub laktozę. Wykonywane są wyłącznie w laboratorium analitycznym. Testy paskowe można wykonać samodzielnie w domu lub w gabinecie lekarskim. Specjalny pasek, na którym znajdują się pola z różnymi odczynnikami chemicznymi wkłada się do pojemnika z próbką moczu i przy obecności glukozy w moczu odpowiednie pole zmienia barwę. Intensywność barwy zależy od stężenia glukozy. Im większe stężenie glukozy w moczu tym silniejsza zmiana barwy. Charakterystyczne dla testów paskowych jest ich specyficzność względem glukozy, nie wykrywają one bowiem innych cukrów. Nie jest możliwe także dokładne oznaczenie ilościowe glukozy w moczu.

W jakim celu wykonywane jest badanie glukozy w moczu?

Badanie glukozy w moczu pozwala ustalić, czy u danej osoby nie wystąpiła cukrzyca. Ponadto cukier w moczu u osoby chorej na cukrzycę jest oznaką nieprawidłowego leczenia choroby. Pojawienie się glukozy w moczu to sygnał, że jej stężenie we krwi jest wystarczająco wysokie oraz że jej ponowne wchłanianie przez nerki jest niemożliwe. Stężenie glukozy we krwi przekracza wówczas próg nerkowy dla glukozy, czyli wynosi więcej niż 180 mg/dl. Glukoza z moczu pierwotnego nie jest całkowicie reabsorbowana przez kanaliki nerkowe i dostaje się do moczu ostatecznego. Pojawia się wtedy glikozuria. U niektórych osób próg nerkowy dla glukozy może być dużo niższy.

Normą w przypadku badania moczu jest brak obecności glukozy. W rzeczywistości poziom cukru w moczu u zdrowej osoby jest na tyle mały (0,1 – 1 mmol/l), że stosowane metody laboratoryjne nie są w stanie go wykryć.

Glikozurię możemy podzielić na nerkową i pozanerkową. Nerkowa glikozuria występuje w wyniku nieprawidłowej pracy nerek, przy prawidłowym poziomie glukozy we krwi. W przypadku pozanerkowej glikozurii stężenie glukozy we krwi przekracza dozwolone normy. Dzieje się tak, np. w przebiegu cukrzycy. W przypadku glikozurii spowodowanej cukrzycą w moczu wykrywane są także ciała ketonowe, a sam mocz wykazuje większy ciężar właściwy.

Badanie ogólne moczu jest zupełnie bezbolesne. Pozwala uzyskać wiele informacji o funkcjonowaniu organizmu, dlatego warto regularnie je wykonywać.

Przypisy

Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Strojek K. Diabetologia, Termedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-89825-08-7

Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3

Linki zewnętrzne

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2011

Artykuły Glukoza w moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu oznaczane są w badaniu ogólnym moczu , wykonywanym w przypadku podejrzenia chorób układu moczowego, chorób ogólnoustrojowych (jak cukrzyca czy nadciśnienie ...

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen.<br />
<br />
Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67 umol). Zwiększona ilość świadczy o wzmożonym wydalaniu urobilinogenu, czego symptomem jest bardziej intensywny, żółtawo-brązowy kolor. Takie zjawisko może być oznaką zwiększonej produkcji bilirubiny na przykład przy rozpadzie krwinek czerwonych (hemoliza) lub być objawem uszkodzenia wątroby (np. jej wirusowe zapalenie). Innym powodem takiego stanu rzeczy może być również jedzenie tłustych posiłków czy niedawno przebyty dość intensywny wysiłek fizyczny. Do wystąpienia tego zaburzenia może dojść również poprzez przewlekłe zaparcia, które powodują upośledzenie krążenia jelitowo-wątrobowego żółci, a więc nasilają produkcję urobilinogenu.<br />
<br />
Jak zinterpretować domowe badanie na obecność urobilinogenu w moczu? Wyczerpującej odpowiedzi na to zagadnienie udzieli krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki.

Badania moczu

Badania moczu są jednymi z podstawowych badań laboratoryjnych, których wyniki umożliwiają wykrycie wielu chorób. Mocz może zawierać setki różnych substancji, które są efektem końcowym procesu ...

Badania w samokontroli cukrzycy

Kontrola glikemii to podstawa skutecznego leczenia cukrzycy , szczególnie w przypadku chorych stosujących insulinoterapię. Dzięki regularnym pomiarom można stwierdzić, jaki jest dobowy profil ...

Glukometr jest przyrządem służącym cukrzykom do pomiaru poziomu glukozy we krwi.

Wysoka glukoza

Glukoza jest podstawowym źródłem energii naszego organizmu. Jest to cukier prosty, który składa się z sześciu atomów węgla. Jego stężenie wykrywa się na podstawie badania krwi. Niekiedy jej poziom ...

Cukrzycę typu 2 nie powoduje jedynie jeden czynnik. Może bowiem ich być nawet kilka naraz, aby doszło do jej rozwoju. Warto wiedzieć jednak, że nie są one równoważne. Chorobę może powodować interakcja czynnikami genetycznymi (najprawdopodobniej dziedziczenie wielogenowe) a czynnikami środowiskowymi. Inna przyczyną może być także nasilone upośledzone wydzielanie insuliny oraz obecność obwodowej insulinooporności.<br />
<br />
Szansę uniknięcia zapadnięcia na cukrzycę może powodować np. zwiększenie aktywności fizycznej oraz obniżenie masy ciała. Jest to bardzo istotne zwłaszcza w przypadku osób genetycznie obciążonych ta chorobą. Takie niepoddające się modyfikacji czynniki ryzyka mogą być zatem maksymalnie zredukowane. Zmiana trybu życia na bardziej zdrowy powinna być jednak celem nie tylko osób cierpiących z powodu cukrzycy, by zminimalizować ryzyko pojawienia się tej choroby.<br />
<br />
Jakie czynniki wpływają na wystąpienie cukrzycy typu 2? Na to pytanie odpowie nasz ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Osmolalność moczu

Osmolalność moczu zazwyczaj zleca się równocześnie z badaniem osmolalności osocza krwi , a w rzadszych przypadkach badana jest osmolalność kału. Osmolalność oznacza liczbę cząsteczek obecnych w ...

Stężenie cynku w moczu

Stężenie cynku w moczu może zmieniać się u różnych osób. Warto go jednak badać, ponieważ zbyt wysoki poziom cynku w moczu może świadczyć o niektórych chorobach, np. wątroby czy jelit.

Załonowe podwieszenie szyi pęcherza

Nietrzymanie moczu to niemożliwy do opanowania wyciek moczu przez cewkę moczową. Problemy z pęcherzem moczowym mogą być objawem różnych schorzeń. Rodzaje nietrzymania moczu to np. wysiłkowe ...

Schorzenie polegające na nietrzymaniu moczu może znacznie utrudniać aktywne życia, a nawet stać się powodem depresji. Taka dolegliwość prowadzi do zaburzeń emocjonalnych i unikania kontaktów osobistych. Psychika chorego może zatem nie być w zbyt dobrej kondycji, dlatego problemu tego nie można bagatelizować.<br />
<br />
Jeśli w porę nie podejmie się właściwego leczenia nietrzymanie moczy może prowadzić do ograniczenie aktywności fizycznej. Nieprzyjemny zapach związany z wyciekającym moczem może powodować takie powikłania jak: zapalenie dróg rodnych lub układu moczowego, a także występowanie wyprysków skóry krocza.<br />
Nierzadko bywa tak, że od momentu pojawienia się pierwszych objawów do zgłoszenia się do lekarza mija często kilka lat. Ten wstydliwy problem powoduje bowiem, że chorzy podejmują leczenie na własną rękę stosując podpaski, wkładki higieniczne czy podkłady pod łóżko. Takie działanie nie jest jednak wystarczające, by pozbyć się tej dolegliwości.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to wstydliwy problem. Polega na niekontrolowanym wyciekaniu moczu z pęcherza moczowego. Może to być kilka kropel, stałe kapanie albo nawet strumień. Dolegliwość ta dotyczy osób ...

Cewnik pozwala na oddawanie moczu w każdej sytuacji.

Chlorki w moczu

Chlorki to elektrolity reagujące z innymi pierwiastkami, takimi jak potas , sód czy dwutlenek węgla. W ten sposób utrzymują one równowagę i pH płynów w organizmie. Badanie określające poziom ...

Amylaza w moczu

Amylaza jest enzymem, który odpowiada za trawienie węglowodanów złożonych (takich jak skrobia czy glikogen) do cukrów prostych. Należy do grupy enzymów hydrolitycznych i hydrolizuje rozpad ...

Węglowodany proste

Węglowodany proste są wyłącznym źródłem energii dla mózgu oraz krwinek czerwonych. W organizmie są przekształcane w triglicerydy i odkładane w postaci tkanki tłuszczowej.

Stężenie glukozy

Stężenie glukozy jest jednym ze wskaźników sprawdzanych podczas badania krwi . Analiza biochemiczna krwi pozwala ustalić na ile nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Poziom glukozy we krwi daje ...

Badanie stężenia glukozy

Badanie poziomu glukozy we krwi to badanie prowadzone w profilaktyce w kierunku cukrzycy , w jej rozpoznawaniu. Kontrola cukrzycy odbywa się także poprzez badanie cukru we krwi. Stężenie glukozy ...

Badania w pierwszym trymestrze ciąży

Badania w ciąży to jeden z najważniejszych obowiązków przyszłych mam, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Kobiety muszą pamiętać, ze tylko zdrowa mama może urodzić zdrowe dziecko. Jakie badanie w ciąży?

Testy ciążowe nie zawsze dają stuprocentową pewność, dlatego warto potwierdzić ich wyniki badaniami w gabinecie lekarskim. Najdokładniejsze w tym przypadku są badania krwi.

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu (inaczej uroflowmetria) to badanie diagnostyczne w zaburzeniach oddawania moczu. Można dzięki niemu ocenić funkcjonowanie mięśni odpowiedzialnych ...

Posiew moczu

Posiew moczu to inaczej badanie bakteriologiczne moczu . Wykonywane jest w celu stwierdzenia obecności bakterii zawartych w próbce moczu, poprzez namnażanie ich na specjalnych pożywkach. Dzięki ...

Ocena zdolności zagęszczania moczu

Ocena zdolności zagęszczania moczu, inaczej tzw. sucha próba, to badanie należące do szeroko pojętych badań moczu . Badanie przeprowadzane jest, gdy u pacjenta występują choroby ...

Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym oczu jest jego ciężar właściwy, czyli inaczej mówiąc po prostu jego gęstość. Zależy ona od ilości wydalonych produktów przemian ustrojowych (osmolitów) czyli mocznika, kwasu moczowego, a także wody i soli.<br />
<br />
Gęstość zwiększa się w sytuacji, gdy pacjent w dniu poprzedzającym badanie wypije za mało płynu w stosunku do jego zapotrzebowania. Prowadzi to bowiem do odwodnienia. Ciężar moczu może także wzrosnąć przez wydalanie glukozy, białka czy leków. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być również zaburzenia hormonalne takie jak nadczynność kory nadnerczy.<br />
<br />
Jeśli chodzi o obniżony parametr gęstości moczu to dzieje się tak w sytuacji nadmiernego spożycia wody w godzinach wieczornych. Może to mieć także związek z chorobami związanymi z utratą zdolności nerek do zagęszczania moczu np. moczówka prosta.<br />
<br />
Aby wykryć czy nerki prawidłowo funkcjonują należy przeprowadzić nadanie na obecność bilirubiny w moczu. Jak to zrobić opowie szczegółowo Lekarz Łukasz Dubielecki.

Częste oddawanie moczu

Częste oddawanie moczu to zwiększona liczba oddań moczu (mikcji) w ciągu dnia i pojawienie się potrzeby korzystania z toalety w nocy. Częste oddawanie moczu może sygnalizować stan zapalny cewki ...

Częstszą zachorowalność notuje się u chłopców.

Przezpochwowe (igłowe) podwieszenia szyi pęcherza

Nietrzymanie moczu (NTM) to dolegliwość, która dotyczy większości ludzi na całym świecie. Może to być objawem wielu schorzeń. W zależności od przyczyny, może mieć różny przebieg i rodzaj. Zdarza ...

Ta jedna z bardziej wstydliwych dolegliwości dotyczy nawet 15% ludzi. W Polsce z jej powodu cierpi około 4 miliony osób. Nietrzymanie moczu polega na niezależnym od wieku wycieku moczu przez cewkę moczową. Tak chorobę tą określa Światowa Organizacja Zdrowia. Dolegliwość ta należy do jednego z bardziej powszechnych problemów zdrowotnych.<br />
<br />
Wyróżnia się kilka typów tej niehigienicznej dolegliwości: wysiłkowe nietrzymanie moczu, nietrzymanie moczu z przepełnienia, naglące nietrzymanie moczu oraz mieszane. Każda z tych dolegliwości wymaga przeprowadzenie zupełnie innego leczenia, stąd niezwykle istotna jest postawiona wcześnie diagnoza. Jeśli lekarza odwiedzi się już po zauważeniu pierwszych objawów, istnieje dużo większa szansa na to, że będzie można zniwelować symptomy tej nieestetycznej dolegliwości. Pomoc polega jednak nie tyle na całkowitej eliminacji problemu, co jedynie na zmniejszeniu objawów, co może znacznie poprawić jakość życia.<br />
<br />
Na zagadnienie dotyczące tego problemu wypowiada się profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.<br />

Po operacji raka prostaty

Panowie po 50 roku życia są narażeni na wystąpienie raka prostaty. Regularne badania i wizyty kontrolne pozwolą na wczesne wykrycie zmian i skuteczne ich wyleczenie.

Aby wcześnie wykryć nowotwór, należy wykonać badanie przesiewowe oraz zweryfikować każdy niepokojący objaw u lekarza. Jest to bardzo ważne, bo wcześnie wykryty rak ma większe szanse na całkowite wyleczenie. Do tego terapia zastosowana we wczesnym stadium choroby jest mniej inwazyjna i nie powoduje okaleczenia. Jest ona przeprowadzana zwykle na trzy sposoby. Zabieg chirurgiczny polega na usunięciu prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (brachyterapia i/lub teleradioterapia).<br />
<br />
Przeprowadzenie konkretnej terapii jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu oraz wieku chorego. W przypadku raka ograniczonego do prostaty wdraża się miejscowe leczenie radykalne (radioterapia i chirurgia), zaś w sytuacji, gdy choroba jest bardziej zaawansowana, stosuje się leczenie hormonalne. Elektroresekcję poprzez cewkę stercza i paliatywną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym.<br />
<br />
O profilaktyce stercza opowiada dr Janusz Meder, onkolog.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin