Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 dawniej nazywana była cukrzycą młodzieńczą, gdyż najczęściej początek choroby następuje w młodym wieku. Według najnowszych badań epidemiologicznych cukrzyca typu 1 stwierdzana jest u około 19% osób chorujących na cukrzycę. Objawy cukrzycy uzewnętrzniają się nagle i są niespodziewane. Leczenie tego typu cukrzycy najczęciej polega na wprowadzeniu specjalnej diety i podawaniu odpowiednich dawek insuliny.

Spis treści:
  1. 1. Zachorowalność na cukrzycę typu 1
    1. 1.1. Jak i dlaczego dochodzi do niszczenia komórek beta?
    2. 1.2. Czy zapadalność na cukrzycę typu 1 jest uwarunkowana genetycznie?
    3. 1.3. Czy cukrzyca może powodować przedwczesną menopauzę?
  2. 2. Jak przebiega leczenie i życie osób z cukrzycą typu 1?

1. Zachorowalność na cukrzycę typu 1

Zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, zapadalność na ten typ cukrzycy stale wzrasta. Występują jednak różnice:

  • etniczne (mniejsza zapadalność u przedstawicieli rasy czarnej niż białej),
  • geograficzne (większa zapadalność na Północy niż na Południu, np. wskaźnik zapadalności we Włoszech 6,5, a w Finlandii 42,9),
  • sezonowe (większa zapadalność w zimie, prawdopodobnie wskutek częstszych infekcji wirusowych).

Na cukrzycę typu 1 zapadają głównie osoby poniżej 30. roku życia. W zależności od wieku zachorowania wyróżnia się dwa szczyty zapadalności:

  •  10.-12. rok życia (występujący znacznie częściej),
  •  16.-19. rok życia (pojawiający się rzadziej).

W cukrzycy typu 1 dochodzi do niszczenia komórek beta trzustki (komórki te są odpowiedzialne za produkcję insuliny). Proces ten przebiega stopniowo i w początkowej fazie choroby jest bezobjawowy. Objawy cukrzycy pojawiają się nagle, gdy zniszczeniu ulegnie około 90% komórek beta. W wyniku zniszczenia komórek beta zostaje zahamowana produkcja insuliny.

1.1. Jak i dlaczego dochodzi do niszczenia komórek beta?

Do niszczenia komórek beta dochodzi u osób predysponowanych genetycznie (bardziej podatnych). Zaznacza się duży wpływ czynników środowiskowych, do których zalicza się:

Czynnikiem inicjującym może być właśnie czynnik środowiskowy, który doprowadza do rozwoju odpowiedzi obronnej organizmu. U osób predysponowanych reakcja obronna (przeciw np. infekcji wirusowej) przybiera bardziej rozległą formę – wytwarzane są przeciwciała, które niszczą komórki własne organizmu (tutaj komórki beta trzustki).

1.2. Czy zapadalność na cukrzycę typu 1 jest uwarunkowana genetycznie?

Występowanie cukrzycy w rodzinie częściej obserwuje się postaci typu 2 (> 25%) niż w cukrzycy typu 1 (< 10%). Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 u rodzeństwa osób z tą chorobą wynosi 6%, a u bliźniaka osoby chorej 36%.

Fakt, że cukrzyca typu 1 powstaje u 36% par bliźniaków jednojajowych, a także częściej występuje w niektórych rodzinach, dowodzi, że z jednej strony do powstania choroby niezbędne jest podłoże genetyczne, z drugiej zaś – same czynniki genetyczne nie są przyczyną choroby. A zatem zapewne dziedziczy się predyspozycje do rozwoju cukrzycy, ale nie dziedziczy się samej choroby.

1.3. Czy cukrzyca może powodować przedwczesną menopauzę?

Cukrzyca typu 1 (insulinozależna) u kobiet często wiąże się z licznymi, dobrze znanymi dolegliwościami i komplikacjami. Na przykład może opóźnić pojawienie się pierwszej menstruacji, zwiększyć problem nieregularności okresu i ryzyko osteoporozy. Według najnowszych badań do tej listy należałoby dodać jeszcze jedną pozycję - przedwczesna menopauza.

Badanie zostało przeprowadzone przez amerykańskich naukowców na 143 kobietach dotkniętych cukrzycą typu 1, 186 zdrowych siostrach diabetyczek oraz 160 kobietach z nimi niespokrewnionych. Wyniki badań potwierdzają opóźnienie pojawienia się pierwszej menstruacji u diabetyczek (średnio o rok: 13,5 zamiast 12,5 lat) oraz nieregularności cyklu przed 30. rokiem życia (u 46% diabetyczek i 33% kobiet zdrowych).

Naukowcy stwierdzili również, że u kobiet chorych na cukrzycę menopauza pojawia się średnio w wieku 41,6 lat, natomiast u ich sióstr w wieku 49,9 lat, a u reszty kobiet - 48 lat. Tym samym cukrzyca skraca okres płodności aż o 6 lat i trwa on 30, zamiast 36 lat. Z tego wynika, że u kobiet chorujących na cukrzycę okres płodności jest krótszy o 17% niż u reszty.

Powyższe badania opisują poważne powikłanie po cukrzycy. Zrozumienie mechanizmu przedwczesnej menopauzy u kobiet chorujących na cukrzycę pozwoli być może w przyszłości przeciwdziałać temu zjawisku.

2. Jak przebiega leczenie i życie osób z cukrzycą typu 1?

Pełny rozwój cukrzycy typu 1 zależy od tempa niszczenia komórek beta. U dzieci i młodzieży, gdy rezerwa wydzielania insuliny zostanie w pewnym momencie wyczerpana, dochodzi do gwałtownego początku choroby, którego pierwszymi objawami są zazwyczaj kwasica ketonowa (patrz wyżej) i śpiączka.

Chwiejny przebieg cukrzycy oraz brak właściwej równowagi metabolicznej, wynikający ze słabej kontroli glikemii, doprowadza do rozwoju powikłań. Powikłąnia mogą pojawić się po 5. latach od diagnozy. U osób starszych przebieg cukrzycy nie jest tak gwałtowny, pomimo że występują jego wszystkie składowe. Objawy narastają stopniowo, a chorzy rzadziej zapadają na kwasicę ketonową i śpiączkę.

Skuteczne leczenie cukrzycy typu 1 (dotyczy to także skutecznego leczenia innych typów cukrzycy) zawiera takie elementy, jak:

  • leczenie dietetyczne,
  • leczenie wysiłkiem fizycznym,
  • leczenie insuliną w odpowiednich dawkach,
  • edukacja osoby chorej w zakresie zarówno istoty samej choroby, jak i stosowania w życiu codziennym powyższych elementów.

Postępowanie niefarmakologiczne ma istotne znaczenie w leczeniu choroby. Dzieci i młodzież, u których rozpoznano cukrzycę typu 1, mają organizowane szkolenia w wyspecjalizowanych ośrodkach. Na oddziałach tych uczone są doboru odpowiednich dawek insuliny do wartości spożywanych pokarmów oraz zastosowania leczenia w praktyce. W trakcie szkolenia pacjenci są także zapoznawani z działaniem pomp insulinowych.

Pompy do ciągłego podskórnego wlewu insuliny stosowane w leczeniu cukrzycy typu 1pozwalają na lepszą kontrolę glikemii (stężenia glukozy we krwi) niż konwencjonalna insulinoterapia. Odpowiednia kontrola glikemii jest bardzo ważna, gdyż znacznie redukuje rozwój przewlekłych powikłań.

Bibliografia

  • Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3
  • Sieradzki J. Cukrzyca, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-89861-90-0
  • Karnafel W., Janeczko-Sosnowska E., Wardyn K., Życińska K. Cukrzyca typu I, Czelej, Lublin 2008, ISBN 978-83-60608-09-8
  • Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Cukrzyca typu 1 a odchudzanie

Witam choruje na cukrzyce typu 1 .Muszę schudnąć ale nie mam jak bo nie ćwiczę a cherbatkij odchudzające nie pomagają morze jakieś tabletki ma dwa miesiące żeby zchudnąć 13 kg ale nie mam pojęcja jak to zrobić potrzebyje pomocy w tej sprawie

Odpowiada: Mgr Joanna Brzezińska Mgr Joanna Brzezińska i 5 innych
Cukrzyca typu 1 a chudnięcie

Mam 19 lat, cukrzycę typu 1 od niemal roku i ciągle chudnę. Zawsze byłam grubiutkim dzieckiem. Teraz w niecałe pół roku schudłam z 68 kg na 55 kg. Później zaczęło się leczenie. Mój problem tkwi w tym, że chociaż jestem na insulinie, mam pompę insulinową,...

Odpowiada:  Maciej Pawłowski Maciej Pawłowski
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Wynik badania ICA na cukrzycę ~:

WITAM mam pytanie miąłm robione badania ICA na cukrzyce wyszedł wynik taki 1:

~ Pytania do specjalistów 0 odpowiedzi Różnica pomiędzy cukrzycą typu 1 a 2 ~:

Witam mam 34 lata i od niedawna mam cukrzyce tylko jeszcze niewiem jaka poniewaz nie porobilem wszystkich badan cukier mialem 400 i dostalem od lekarza pierwszego kontaktu metformax 850.Dzeki niemu utrzymuje cukier na poziomie 90-140 .

pokaż 5 następnych

Artykuły Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 Co to jest cukrzyca typu pierwszego?

(...) lekarstwa, które mogłoby w pełni wyleczyć tą chorobę. Czym jest cukrzyca typu pierwszego? Cukrzyca typu 1 to poważna choroba ... ów, przeszczep nie jest wskazany u większości pacjentów. Cukrzyca typu 1 jest poważną chorobą, z którą walka trwa całe życie. Dzięki odpowiedniemu kontrolowaniu cukrzycy można jednak cieszyć się stosunkowo dobrym zdrowiem i wysoką jakością życia.(Cukrzyca typu 1, Leczenie...

Cukrzyca typu 1 Podłoże cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 zwykle pojawia się u dzieci lub młodych dorosłych i z tego powodu była kiedyś nazywana cukrzycą typu ... odziedziczenia choroby od ojca z cukrzycą typu 1, niż od matki z tą chorobą. Odnaleziono co najmniej 18 lokacji genetycznych, oznaczonych IDDM1-IDDM18, które są związane z cukrzycą typu 1. Region IDDM1 zawiera tzw. geny HLA, kodujące białka gł ... do identyfikowania nowych rejonów i zależności genetycznych związanych z cukrzycą typu 1. Czynniki genetyczne nie wyjaśniają w...

Cukrzyca typu 1 Objawy cukrzycy typu 1

(...) nie zawsze w pierwszej chwili nasuwają myśl o cukrzycy, a bardzo często są jej pierwszymi oznakami. Cukrzyca typu 1 zazwyczaj pojawia się u dzieci ... zwykle zwraca uwagę chorego, ale rzadko jest w pierwszym momencie kojarzona z cukrzycą typu 1. Przy wysokim poziomie cukru we krwi ... , Lublin 2008, ISBN 978-83-60608-09-8Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2(Cukrzyca typu 1, Objawy cukrzycy, Leczenie...

Cukrzyca typu 1 Leczenie cukrzycy typu 1

(...) w przyszłości i prowadzenie normalnego, szczęśliwego życia.Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010 ... -83-60608-09-8(Leczenie cukrzycy, Cukrzyca typu...

Cukrzyca typu 1 Czym jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 to inaczej cukrzyca insulinozależna. Choroba ta jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Jej skutkiem jest podwyższony poziom cukru we krwi. Cukrzyca typu 1 występuje na ogół między 8 a 12 rokiem życia ... typu 1 Cukrzyca typu 1 jest chorobą genetyczną. Może wystąpić u osób, które mają uszkodzone wyspy trzustki (kom ... , klinicznie jawna cukrzyca typu 1 – pojawienie się objawów cukrzycy, wynikających ze zniszczenia komórek...

Czym jest cukrzyca typu 3? Odtwórz wideo
Rodzaje cukrzycy Czym jest cukrzyca typu 3?

Cukrzyca typu 3 lub tzw. "inny typ cukrzycy" to cała grupa schorzeń, które mogą spowodować cukrzycę. Są to postaci rzadsze niż typowe cukrzyce typu 1 i 2. Cukrzyca typu 3 może to być zapalenie trzustki, zniszczenie trzustki, a także stan po wycięciu...

Czym jest cukrzyca typu 2?
Cukrzyca typu 2 Czym jest cukrzyca typu 2?

Choroba ta określana jest mianem epidemii XXI wieku, gdyż choruje na nią coraz więcej osób i zaczyna stanowić coraz większy problem, szczególnie w bogatych krajach. Dotyka zwykle osób starszych, po 45 roku życia. Jej główne...

Cukrzyca Cukrzyca typu 2

Nazywana również cukrzycą insulinoniezależną. Jest najczęstszą postacią cukrzycy. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia – WHO, choruje na nią ponad 80% cukrzyków. Na rozwój tej choroby znacząco wpływa otyłość. W cukrzycy...

Cukrzyca
Choroby i dolegliwości Cukrzyca

Cukrzyca to przewlekła choroba ogólnoustrojowa charakteryzująca się hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy (cukru) we krwi. Schorzenie to wynika z defektu wydzielania lub działania insuliny. Insulina jest hormonem wytwarzanym w trzustce,...

Grypa typu A
Ptasia grypa Grypa typu A

Grypa typu A jest wywoływana przez odmianę A wirusa grypy. Ten wirus występuje przede wszystkim u ptaków, ale może zakażać także świnie, konie, foki, wieloryby i norki, a także ludzi. Najbardziej znany podtyp tego wirusa to wirus H1N1, który...

pokaż 10 następnych