Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 dawniej nazywana była cukrzycą młodzieńczą, gdyż najczęściej początek choroby następuje w młodym wieku. Według najnowszych badań epidemiologicznych cukrzyca typu 1 stwierdzana jest u około 19% osób chorujących na cukrzycę. Objawy cukrzycy uzewnętrzniają się nagle i są niespodziewane. Leczenie tego typu cukrzycy najczęciej polega na wprowadzeniu specjalnej diety i podawaniu odpowiednich dawek insuliny.

1. Zachorowalność na cukrzycę typu 1

Zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, zapadalność na ten typ cukrzycy stale wzrasta. Występują jednak różnice:

  • etniczne (mniejsza zapadalność u przedstawicieli rasy czarnej niż białej),
  • geograficzne (większa zapadalność na Północy niż na Południu, np. wskaźnik zapadalności we Włoszech 6,5, a w Finlandii 42,9),
  • sezonowe (większa zapadalność w zimie, prawdopodobnie wskutek częstszych infekcji wirusowych).

Na cukrzycę typu 1 zapadają głównie osoby poniżej 30. roku życia. W zależności od wieku zachorowania wyróżnia się dwa szczyty zapadalności:

  •  10.-12. rok życia (występujący znacznie częściej),
  •  16.-19. rok życia (pojawiający się rzadziej).

W cukrzycy typu 1 dochodzi do niszczenia komórek beta trzustki (komórki te są odpowiedzialne za produkcję insuliny). Proces ten przebiega stopniowo i w początkowej fazie choroby jest bezobjawowy. Objawy cukrzycy pojawiają się nagle, gdy zniszczeniu ulegnie około 90% komórek beta. W wyniku zniszczenia komórek beta zostaje zahamowana produkcja insuliny.

1.1. Jak i dlaczego dochodzi do niszczenia komórek beta?

Do niszczenia komórek beta dochodzi u osób predysponowanych genetycznie (bardziej podatnych). Zaznacza się duży wpływ czynników środowiskowych, do których zalicza się:

Czynnikiem inicjującym może być właśnie czynnik środowiskowy, który doprowadza do rozwoju odpowiedzi obronnej organizmu. U osób predysponowanych reakcja obronna (przeciw np. infekcji wirusowej) przybiera bardziej rozległą formę – wytwarzane są przeciwciała, które niszczą komórki własne organizmu (tutaj komórki beta trzustki).

1.2. Czy zapadalność na cukrzycę typu 1 jest uwarunkowana genetycznie?

Występowanie cukrzycy w rodzinie częściej obserwuje się postaci typu 2 (> 25%) niż w cukrzycy typu 1 (< 10%). Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 u rodzeństwa osób z tą chorobą wynosi 6%, a u bliźniaka osoby chorej 36%.

Fakt, że cukrzyca typu 1 powstaje u 36% par bliźniaków jednojajowych, a także częściej występuje w niektórych rodzinach, dowodzi, że z jednej strony do powstania choroby niezbędne jest podłoże genetyczne, z drugiej zaś – same czynniki genetyczne nie są przyczyną choroby. A zatem zapewne dziedziczy się predyspozycje do rozwoju cukrzycy, ale nie dziedziczy się samej choroby.

1.3. Czy cukrzyca może powodować przedwczesną menopauzę?

Cukrzyca typu 1 (insulinozależna) u kobiet często wiąże się z licznymi, dobrze znanymi dolegliwościami i komplikacjami. Na przykład może opóźnić pojawienie się pierwszej menstruacji, zwiększyć problem nieregularności okresu i ryzyko osteoporozy. Według najnowszych badań do tej listy należałoby dodać jeszcze jedną pozycję - przedwczesna menopauza.

Badanie zostało przeprowadzone przez amerykańskich naukowców na 143 kobietach dotkniętych cukrzycą typu 1, 186 zdrowych siostrach diabetyczek oraz 160 kobietach z nimi niespokrewnionych. Wyniki badań potwierdzają opóźnienie pojawienia się pierwszej menstruacji u diabetyczek (średnio o rok: 13,5 zamiast 12,5 lat) oraz nieregularności cyklu przed 30. rokiem życia (u 46% diabetyczek i 33% kobiet zdrowych).

Naukowcy stwierdzili również, że u kobiet chorych na cukrzycę menopauza pojawia się średnio w wieku 41,6 lat, natomiast u ich sióstr w wieku 49,9 lat, a u reszty kobiet - 48 lat. Tym samym cukrzyca skraca okres płodności aż o 6 lat i trwa on 30, zamiast 36 lat. Z tego wynika, że u kobiet chorujących na cukrzycę okres płodności jest krótszy o 17% niż u reszty.

Powyższe badania opisują poważne powikłanie po cukrzycy. Zrozumienie mechanizmu przedwczesnej menopauzy u kobiet chorujących na cukrzycę pozwoli być może w przyszłości przeciwdziałać temu zjawisku.

2. Jak przebiega leczenie i życie osób z cukrzycą typu 1?

Pełny rozwój cukrzycy typu 1 zależy od tempa niszczenia komórek beta. U dzieci i młodzieży, gdy rezerwa wydzielania insuliny zostanie w pewnym momencie wyczerpana, dochodzi do gwałtownego początku choroby, którego pierwszymi objawami są zazwyczaj kwasica ketonowa (patrz wyżej) i śpiączka.

Chwiejny przebieg cukrzycy oraz brak właściwej równowagi metabolicznej, wynikający ze słabej kontroli glikemii, doprowadza do rozwoju powikłań. Powikłąnia mogą pojawić się po 5. latach od diagnozy. U osób starszych przebieg cukrzycy nie jest tak gwałtowny, pomimo że występują jego wszystkie składowe. Objawy narastają stopniowo, a chorzy rzadziej zapadają na kwasicę ketonową i śpiączkę.

Skuteczne leczenie cukrzycy typu 1 (dotyczy to także skutecznego leczenia innych typów cukrzycy) zawiera takie elementy, jak:

  • leczenie dietetyczne,
  • leczenie wysiłkiem fizycznym,
  • leczenie insuliną w odpowiednich dawkach,
  • edukacja osoby chorej w zakresie zarówno istoty samej choroby, jak i stosowania w życiu codziennym powyższych elementów.

Postępowanie niefarmakologiczne ma istotne znaczenie w leczeniu choroby. Dzieci i młodzież, u których rozpoznano cukrzycę typu 1, mają organizowane szkolenia w wyspecjalizowanych ośrodkach. Na oddziałach tych uczone są doboru odpowiednich dawek insuliny do wartości spożywanych pokarmów oraz zastosowania leczenia w praktyce. W trakcie szkolenia pacjenci są także zapoznawani z działaniem pomp insulinowych.

Pompy do ciągłego podskórnego wlewu insuliny stosowane w leczeniu cukrzycy typu 1pozwalają na lepszą kontrolę glikemii (stężenia glukozy we krwi) niż konwencjonalna insulinoterapia. Odpowiednia kontrola glikemii jest bardzo ważna, gdyż znacznie redukuje rozwój przewlekłych powikłań.

Bibliografia

  • Moczulski D. Wielka interna - diabetologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-85-3
  • Sieradzki J. Cukrzyca, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-89861-90-0
  • Karnafel W., Janeczko-Sosnowska E., Wardyn K., Życińska K. Cukrzyca typu I, Czelej, Lublin 2008, ISBN 978-83-60608-09-8
  • Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2
Lekarz Monika Szafarowska,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Cukrzyca typu 1 - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Cukrzyca typu 1
Cukrzyca typu 1

Podłoże cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 zwykle pojawia się u dzieci lub młodych dorosłych i z tego powodu była kiedyś nazywana cukrzycą typu ... odziedziczenia choroby od ojca z cukrzycą typu 1, niż od matki z tą chorobą. Odnaleziono co najmniej 18 lokacji genetycznych, oznaczonych IDDM1-IDDM18, które są związane z cukrzycą typu 1. Region IDDM1 zawiera tzw. geny HLA, kodujące białka gł ... do identyfikowania nowych rejonów i zależności genetycznych związanych z cukrzycą typu 1. Czynniki genetyczne nie wyjaśniają w...

Cukrzyca typu 1

Czym jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 to inaczej cukrzyca insulinozależna. Choroba ta jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Jej skutkiem jest podwyższony poziom cukru we krwi. Cukrzyca typu 1 występuje na ogół między 8 a 12 rokiem życia ... Przyczyny cukrzycy typu 1 Cukrzyca typu 1 jest chorobą genetyczną. Może wystąpić u osób, które mają uszkodzone wyspy ... órek trzustki, klinicznie jawna cukrzyca typu 1 – pojawienie się objawów cukrzycy, wynikających ze zniszczenia...

Cukrzyca typu 1

Leczenie cukrzycy typu 1

(...) uniknięcie poważnych powikłań zdrowotnych w przyszłości i prowadzenie normalnego, szczęśliwego życia.Hanas R. Cukrzyca typu 1 u...

Cukrzyca typu 1

Objawy cukrzycy typu 1

Objawy cukrzycy typu 1 zwykle nie są charakterystyczne. Częste oddawanie moczu, uczucie pragnienia i suchości w ustach nie zawsze w pierwszej chwili nasuwają myśl o cukrzycy, a bardzo często są jej pierwszymi oznakami. Cukrzyca typu 1 zazwyczaj pojawia się u dzieci ... zwykle zwraca uwagę chorego, ale rzadko jest w pierwszym momencie kojarzona z cukrzycą typu 1. Przy wysokim poziomie cukru we krwi ... , Lublin 2008, ISBN 978-83-60608-09-8, Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010, ISBN...

Cukrzyca typu 1

Co to jest cukrzyca typu pierwszego?

Cukrzyca typu pierwszego jest przewlekłą chorobą o podłożu autoimmunologicznym. Oznacza to, iż to sam organizm prowadzi do niszczenia swoich własnych komórek, w tym przypadku są to komórki beta wysp trzustkowych. Niestety nie ma obecnie lekarstwa, które mogłoby w pełni wyleczyć tą chorobę. Spis treści Czym jest cukrzyca typu pierwszego? Cukrzyca typu 1 ... ów, przeszczep nie jest wskazany u większości pacjentów. Cukrzyca typu 1 jest poważną chorobą, z którą walka trwa całe...

Cukrzyca typu 2

Czym jest cukrzyca typu 2?

Choroba ta określana jest mianem epidemii XXI wieku, gdyż choruje na nią coraz więcej osób i zaczyna stanowić coraz większy problem, szczególnie w bogatych krajach. D

Cukrzyca

Cukrzyca typu 2

Nazywana również cukrzycą insulinoniezależną. Jest najczęstszą postacią cukrzycy. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia – WHO, choruje na nią ponad 80% cukrzyków. Na rozwój tej choroby znacząco wpływa otyłość. W cukrzycy...

Choroby i dolegliwości

Cukrzyca

Cukrzyca to przewlekła choroba ogólnoustrojowa charakteryzująca się hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy (cukru) we krwi. Schorzenie to wynika z defektu wydzielania lub działania insuliny. Insulina jest hormonem wytwarzanym w trzustce,...

Objawy cukrzycy

Impotencja a cukrzyca

Typowe dla cukrzycy jest stopniowe rozwijanie się objawów. Początkowo u pacjentów chorych na cukrzycę dochodzi do sporadycznych niepowodzeń w kontaktach seksualnych.

Przyczyny cukrzycy

Czy cukrzyca jest dziedziczna?

W miarę postępu cukrzycy rozwijają się powikłania, takie jak: zaburzenia wzroku, niewydolność serca, choroba wieńcowa. Leczenie nie jest w stanie im zapobiec, choć może znaczn

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500