Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 to inaczej cukrzyca insulinozależna. Choroba ta jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Jej skutkiem jest podwyższony poziom cukru we krwi. Cukrzyca typu 1 występuje na ogół między 8 a 12 rokiem życia. Szczyt zachorowań to okres dojrzewania. Spadek zapadalności obserwuje się po zakończeniu okresu dojrzewania.

Objawy cukrzycy typu 1

Wśród objawów cukrzycy typu I możemy wyróżnić:
  • brak apetytu,
  • wielomocz,
  • bóle głowy,
  • bóle brzucha,
  • zmniejszenie ciężaru ciała,
  • zmęczenie,
  • osłabienie,
  • napady niepokoju,
  • zmniejszenie chęci do działania,
  • senność,
  • kurcze mięśniowe,
  • drażliwość emocjonalną,
  • bóle w klatce piersiowej oraz trudności w oddychaniu,
  • nudności, czasami wymioty,
  • biegunkę,
  • wyczuwalny zapach acetonu z ust.

Przyczyny cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 jest chorobą genetyczną. Może wystąpić u osób, które mają uszkodzone wyspy trzustki (komórki beta) w przebiegu procesów zapalnych. Niekiedy za ten typ cukrzycy odpowiadają czynniki środowiskowe, takie jak wirusy (świnki, zapalenia wątroby), czynniki dietetyczne (spożywanie dużych ilości przetworów mlecznych), napięcie emocjonalne oraz nasilony wysiłek fizyczny.

Cukrzyca insulinozależna wywołuje liczne powikłania. W wyniku choroby może dojść do uszkodzenia naczyń tętniczych i zmian w nerkach czy siatkówce oka, podwyższonego poziomu lipidów, cukrzycowej kwaśnicy ketonowej, choroby wieńcowej, miażdżycy naczyń mózgowych, chorób stóp. Częstym powikłaniem jest nadmierny przyrost masy ciała oraz problemy psychologiczne spowodowane przewlekłą chorobą.

Dianostyka i leczenie cukrzycy typu 1

Cukrzyca insulinozależna jest łatwa do rozpoznania, jeśli wystąpiła u krewnych pierwszego stopnia. Zdiagnozowaniu służą badania laboratoryjne, do których należą m.in.:

  • morfologia krwi,
  • stężenie glukozy we krwi,
  • stężenie elektrolitów,
  • stężenie glukozy i ketonów w moczu i osoczu krwi,
  • przeciwciała przeciwwyspowe,
  • stężenie T4, tj. tyroksyny i przeciwciał przeciwtarczycowych.

Do badań pomocniczych należą próba doustnego obciążenia glukozą oraz test dożylnego obciążenia glukozą. W początkowym leczeniu zaleca się opiekę szpitalną na oddziale diabetologicznym. Dalsza opieka może być prowadzona przez członków rodziny lub opiekunów dziecka w warunkach domowych. Dziecko musi być zachęcane do jak największej samodzielności. Leczenie polega na nadzorowaniu metabolizmu węglowodanów oraz utrzymaniu stężenia glikozylowej hemoglobiny na poziomie zbliżonym do poziomu u osób zdrowych. W leczeniu tego typu cukrzycy niezbędne jest podawanie insuliny

(hormonu trzustkowego umożliwiającego przenikanie glukozy z krwi do wnętrza komórek i wykorzystanie jej jako źródła energii).

Insulina podawana jest podskórnie. Fiolki z insulinami ludzkimi dostosowane są do tzw. penów, czyli wstrzykiwaczy, które umożliwiają łatwe i samodzielne dawkowanie oraz wstrzykiwanie insuliny. Dostępne są także pompy insulinowe, które podają insulinę podskórnie w sposób ciągły. Alternatywą dla insulin są otrzymywane syntetycznie tzw. analogi insuliny. Ich cząsteczka została zmodyfikowana tak, aby uzyskać krótszy lub dłuższy czas jej działania w stosunku do insulin ludzkich. Efektem ich czynności jest lepsze obniżenie glikemii poposiłkowej, przy mniejszym ryzyku niedocukrzenia.

W leczeniu istotne jest także utrzymywanie prawidłowego rozwoju psychospołecznego (uczęszczanie do szkoły, wykonywanie codziennych obowiązków, planowanie przyszłości). Chory powinien przestrzegać diety odpowiednio dobranej do wieku oraz regularnie prowadzić aktywność fizyczną.

Przypisy
Czech A., Tatoń J. CUKRZYCA: Podręcznik diagnostyki i terapii, Elamed, Katowice 2009, ISBN 978-83-61190-01-1
Hanas R. Cukrzyca typu 1 u dzieci, młodzieży i dorosłych, Dia-Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2
Sieradzki J. Cukrzyca - kompendium, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-138-9

Artykuły Cukrzyca

Etap pierwszy konkursu „ Program dla cukrzyków ” właśnie się zakończył. Regulamin konkursu przewidywał testowanie glukometrów przez 100 osób, ale nadsyłane przez uczestników odpowiedzi były tak ...

Ból przewlekły jest spowodowany różnymi chorobami - m.in. cukrzycą, miażdżycą oraz nowotworami. Naukowcy odkryli gen, który w przyszłości pozwoli na opracowanie nowego leku przeciwbólowego.

Odkryto gen odpowiedzialny za ból przewlekły!

Menopauza nie jest przyjemna, jednak - wbrew temu, co uważano dotychczas - nie podnosi ryzyka zachorowania na cukrzycę. Ważne jest jednak, aby dbać o swoją kondycję fizyczną.

Najnowsze badania nie wykazują związku pomiędzy występowaniem cukrzycy a menopauzą.

Odpowiednia dieta i dużo ruchu nadal są ważne w leczeniu cukrzycy typu 2, jednak powinniśmy zwracać też baczną uwagę na rozwój naszych mięśni.

Dbacie o swoją kondycję? Na pewno macie świadomość, że poprawia to stan waszego zdrowia i układu krwionośnego, zwłaszcza serca. Jest jednak jeszcze jeden istotny efekt rozwijania mięśni kosztem tkanki tłuszczowej, który odkryli niedawno naukowcy.

Ostatnie badania naukowe sugerują, że dentysta będzie w stanie zdiagnozować cukrzycę, gdy tylko oceni stan uzębienia pacjenta. Okazuje się, że cukrzycy częściej cierpią na choroby jamy ustnej.

Zapalenie dziąseł należy wyleczyć u stomatologa, inaczej może dojść najpierw do rozchwiania, a potem do utraty zębów.

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z najpoważniejszych powikłań cukrzycy, pojawia się u 6 do 10% chorych. Komplikacje zaczynają się od kłopotów z poruszaniem, a mogą zakończyć amputacją stopy. ...

Stopa cukrzycowa to niebezpieczne powikłanie cukrzycy. Może mieć charakter naczyniowy i neuropatyczny. Zaburzenia naczyniowe powstają w wyniku miażdżycy tętnic kończyn dolnych. Cukrzyca nasila znacznie zmiany miażdżycowe. Neuropatia ruchowa wpływa na deformację stopy poprzez zaburzenia równowagi pomiędzy mięśniami antagonistycznymi. Zaburzenia czucia objawiają się brakiem odczuwania bólu, temperatury i dotyku. Osoby chore na cukrzycę powinny dokładnie oglądać stopy, zwłaszcza po długim spacerze. Nie mogą bagatelizować żadnych, drobnych zmian. Nieleczony zespół stopy cukrzycowej może prowadzić do amputacji kończyny.

Glukoza jest podstawowym źródłem energii naszego organizmu. Jest to cukier prosty, który składa się z sześciu atomów węgla. Jego stężenie wykrywa się na podstawie badania krwi. Niekiedy jej poziom ...

Cukrzycę typu 2 nie powoduje jedynie jeden czynnik. Może bowiem ich być nawet kilka naraz, aby doszło do jej rozwoju. Warto wiedzieć jednak, że nie są one równoważne. Chorobę może powodować interakcja czynnikami genetycznymi (najprawdopodobniej dziedziczenie wielogenowe) a czynnikami środowiskowymi. Inna przyczyną może być także nasilone upośledzone wydzielanie insuliny oraz obecność obwodowej insulinooporności.<br />
<br />
Szansę uniknięcia zapadnięcia na cukrzycę może powodować np. zwiększenie aktywności fizycznej oraz obniżenie masy ciała. Jest to bardzo istotne zwłaszcza w przypadku osób genetycznie obciążonych ta chorobą. Takie niepoddające się modyfikacji czynniki ryzyka mogą być zatem maksymalnie zredukowane. Zmiana trybu życia na bardziej zdrowy powinna być jednak celem nie tylko osób cierpiących z powodu cukrzycy, by zminimalizować ryzyko pojawienia się tej choroby.<br />
<br />
Jakie czynniki wpływają na wystąpienie cukrzycy typu 2? Na to pytanie odpowie nasz ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Cukrzyca insulinoniezależna to cukrzyca typu 2. Należy do grupy chorób cywilizacyjnych, czyli takich, które rozwijają się coraz częściej wraz z rozwojem cywilizacji. Choroba ta określana jest ...

Cukrzyca typu II to choroba cywilizacyjna, o której decyduje m.in.: tryb życia człowieka i nawyki żywieniowe. Dodatkowo, osoby z nadwagą i otyłością znacznie częściej chorują na cukrzycę niż szczupłe. Cukrzyca jest rozpoznawalna u dzieci oraz u osób starszych.<br />
<br />
Leczenie cukrzycy typu II obejmuje podanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, które mają działanie hipoglikemizujące, ponieważ pobudzają wydzielanie insuliny z komórek B wysp trzustkowych. Dodatkowo, wykorzystuje się działanie antyhiperglikemiczne poprzez hamowanie wątrobowej produkcji glukozy i nasilenie beztlenowej przemiany glukozy.<br />
<br />
Zatem farmakologiczne leczenie cukrzycy typu drugiego ma na celu pobudzenie komórek trzustki do syntezy większej ilości insuliny oraz zmniejszenie ilości cukrów wchłanianych w jelitach. Leki przeciwcukrzycowe mają postać pojedyńczych preparatów doustnych. Po pewnym czasie leki cukrzycowe stają się obojętne dla organizmu. Jakie jest działanie niepożądane preparatów na cukrzycę?

Cukrzyca ciążowa, zwana też cukrzycą ciężarnych, jest to - zgodnie z definicją - każde zaburzenie gospodarki węglowodanowej wykryte po raz pierwszy w czasie ciąży. Cukrzyca ciążowa występuje u ...

Cukrzyca dotyczy około 2-5% kobiet ciężarnych. To choroba utajona powstająca w wyniku zaburzenia poziomu glukozy we krwi wskutek wysiłku fizycznego czy silnego stresu. Ilość glukozy gwałtownie wzrasta, a organizm nie jest w stanie wykorzystać ją w całości do niezbędnych procesów życiowych. Duży wzrost i spadek poziomu glukozy we krwi jest niebezpieczny, może prowadzić do śpiączki cukrzycowej lub hipoglikemicznej.<br />
<br />
Chorobę diagnozuje się na podstawie badania poziomu glukozy w surowicy na czczo i badania ogólne moczu. Jeżeli wyniki badań odbiegają od normy, lekarz ginekolog skieruje pacjentkę do poradni diabetologicznej. Następnie wprowadza się specjalną dietę, dzięki której można wyrównać poziom glikemii.<br />
<br />
Dieta ciężarnych powinna składać się z trzech posiłków i dwóch przekąsek, bogatych w węglowodany złożone, które stanowią 200 g dziennie. Źródłem cukrów złożonych są m.in.: warzywa, kasze i makarony pełnoziarniste. W diecie kobiety w ciąży nie może zabraknąć również białek i tłuszczów, niezbędnych do prawidłowego rozwoju dziecka.

Cukrzyca to przewlekła choroba ogólnoustrojowa charakteryzująca się hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy (cukru) we krwi. Schorzenie to wynika z defektu wydzielania lub działania ...

To dyskretne urządzenie pozwoli cukrzykowi zachować ciągłość podawania dawek insuliny.

Pytania do eksperta

Wzrost wagi, apetyt na słodycze i ciągłe zmęczenie

Witam, mam 50 lat, jeszcze klika lat temu miałam niski poziom cukru, w ciągu dnia wynosił np. 89. Pielęgniarka kazała nosić przy sobie cukierki. Ostatnio miewałam wilczy apetyt na słodycze. W nocy bardzo się pociłam, wręcz woda stała na mostku. Miałam niezły apetyt i do tego przytyłam, przy wzroście 166 ważę 85 kg, to straszne. Miewam bóle głowy, często jestem zmęczona i nic mi się nie chce, ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Co zrobić z życiem po wykryciu cukrzycy?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Czy cukrzyk może pracować w godzinach nocnych?

Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »