Cytomegalia

Przyczyny cytomegalii

Do zakażenia wirusem cytomegalii może dojść poprzez:

• transfuzję krwi,
• transplantację narządów,
• bezpośredni kontakt z płynami ciała chorego (krew, ślina, mocz i inne),
• łożysko matki w czasie ciąży lub porodu,
• bliski kontakt z chorym.

Bardzo często występuje cytomegalia wrodzona u młodocianych ciężarnych. Wirus cytomegalii jest najczęstszą przyczyną wewnątrzmacicznego zakażenia płodu. Wirus niebezpieczny jest przede wszystkim dla noworodków i niemowląt oraz u osób z obniżoną odpornością. Około 1% noworodków ulega zakażeniu w okresie płodowym.

Objawy cytomegalii

Zakażenia możemy podzielić na wrodzone i nabyte. Nabyte z kolei na pierwotne i wtórne. Zakażenie pierwotne w 90% przypadków przebiega bezobjawowo lub w łagodnej postaci mononukleozopodobnej. U ok. 10% przypadków obserwuje się:

• podwyższoną temperaturę ciała, która może utrzymywać się do 30 dni,
• zmęczenie,
• ból głowy,
• ból mięśni,
• kaszel,
• ból gardła.

Pojawia się także:

• zapalenie gardła,
• powiększenie węzłów chłonnych szyi,
• czasami powiększenie wątroby i śledziony,
• anemia hemolityczna i trombocytopenia.

Zakażenia wtórne spowodowane są odmiennym typem wirusa lub uczynnieniem (reaktywacją) zakażenia przebytego.

Cytomegalia w ciąży może doprowadzić do poronienia, porodu przedwczesnego, urodzenia martwego dziecka lub dziecka z zespołem wad wrodzonych. W zależności od okresu ciąży, w którym doszło do zachorowania, obraz choroby u dziecka jest odmienny.

Diagnostyka i leczenie cytomegalii

Przeprowadza się badania krwi i moczu pacjenta. We krwi oceniany jest poziom przeciwciał w klasie IgG i IgM przeciw cytomegalii - tzw. serologię. Przeciwciała IgM mogą przetrwać we krwi do 18 miesięcy od pierwotnej infekcji. Ich obecność oraz znaczny wzrost przeciwciał IgG świadczą o istnieniu pierwotnej infekcji. Wykrycie przeciwciał u kobiety na kilka miesięcy przed ciążą świadczy o przejściu przez nią tej choroby, a obecne przeciwciała chronią ją przed świeżą infekcją i czynią zakażenie płodu mało prawdopodobnym. U kobiet w ciąży rzadko dochodzi do rozpoznania cytomegalii ze względu na to, że zakażenie przebiega bezobjawowo. Rozpoznanie choroby dotyczy zwykle noworodków z wadami wrodzonymi lub objawami zakażenia uogólnionego.

Jeżeli nie występuje u chorego obniżenie odporności, nie jest podejmowane żadne leczenie, ponieważ organizm sam potrafi sobie poradzić z takim zakażeniem. Leczenie wprowadza się u noworodków z udokumentowaną objawową cytomegalią. Polega ono na podaniu leku hamującego replikację wirusa i trwa ok. 2 tygodni. Dłużej trwające leczenie, do 3 tygodni, przebiega przy cytomegalii układu nerwowego. Niemowlę, u którego rozpoznano cytomegalię, musi pozostawać pod opieką pediatryczną do ukończenia pierwszego roku życia, aby kontrolować, czy wirus się nie uaktywnił, ponieważ podawany lek nie zabija wirusa, lecz tylko hamuje jego namnażanie.

Innym sposobem leczenia jest podawanie tzw. surowicy odpornościowej, zawierającej specyficzne przeciwciała przeciwko wirusowi cytomegalii. Stosowane jest u niemowląt jako leczenie uzupełniające w ciężko przebiegających infekcjach, zwłaszcza u dzieci z obniżoną odpornością.