Wirusowe zapalenie wątroby

WZW to skrót od „wirusowe zapalenie wątroby”. Obecnie wyróżnia się aż pięć jego rodzajów: wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C, D i E. Żółtaczka to główny objaw uszkodzenia lub zapalenia wątroby. Bardzo często terminu „żółtaczka” używa się jako synonimu zapalenia wątroby. Zapalenie wątroby, w zależności od wirusa wywołującego chorobę, ma różne nasilenie, przebieg i możliwe powikłania. W każdym przypadku może być jednak konieczne leczenie szpitalne.

Spis treści

Żółtaczka a wirusowe zapalenie wątroby

Wirus zapalenia wątroby

Do zakażenia dochodzi w przewodzie pokarmowym, poprzez kontakt z... »

Żółtaczka to charakterystyczny objaw uszkodzenia wątroby, oznacza on zażółcenie skóry, błon śluzowych, a także białek oczu, spowodowane nagromadzeniem się w organizmie bilirubiny. Może być wywołane zarówno przez WZW, zapalenie wątroby o innym podłożu, jak i marskość wątroby czy zamknięcie dróg żółciowych. Wirusowe zapalenie wątroby to natomiast nazwa kilku podobnych chorób wywoływanych przez grupę wirusów hepatotropowych. Wirusy te mają jedną wspólną cechę: wywołują zapalenie wątroby.

Rozpoznanie i leczenie WZW

Badania serologiczne pozwalają stwierdzić wirusowe zapalenie wątroby.... »

Wyróżniamy kilka odmian wirusowego zapalenia wątroby, w zależności od wywołującego je wirusa:

wirusowe zapalenie wątroby typu A,
wirusowe zapalenie wątroby typu B,
wirusowe zapalenie wątroby typu C,
wirusowe zapalenie wątroby typu D,
wirusowe zapalenie wątroby typu E.

Każde z wirusowych zapaleń wątroby jest wywoływane przez innego wirusa. Oznacza to, że w zależności od konkretnego wirusa, różne będą:

okres inkubacji (czas po zakażeniu a przed pojawieniem się pierwszych objawów),
przebieg choroby,
droga zakażenia,
ryzyko komplikacji,
ryzyko późniejszego nosicielstwa wirusa.

Przyczyny i objawy wirusowego zapalenia wątroby

Drogi zakażenia wirusami zapalenia wątroby są różne, w zależności od ich rodzaju:

wirusowe zapalenie wątroby typu A – żółtaczka tego typu to „choroba brudnych rąk”, występuje głównie w krajach biednych, przenosi się poprzez zakażoną wodę;
wirusowe zapalenie wątroby typu B – zakażenia najczęściej pojawiają się podczas operacji chirurgicznych i zabiegów przerywających ciągłość tkanek, takich jak np. tatuowanie;
wirusowe zapalenie wątroby typu C – żółtaczka tego typu jest najczęstsza w krajach rozwiniętych, do zakażenia dochodzi w szpitalach, podczas przetaczania krwi itp.;
wirusowe zapalenie wątroby typu D – występuje razem z wirusowym zapaleniem wątroby typu B;
wirusowe zapalenie wątroby typu E – wirus przenosi się poprzez wodę, nie występuje w Polsce.

WZW może być pełnoobjawowe, skąpoobjawowe i bezobjawowe. Objawy prodromalne, czyli zwiastujące chorobę, często są niezbyt charakterystyczne. Po okresie inkubacji choroby (trwającego od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od typu WZW), mogą pojawić się:

objawy grypopodobne,
niestrawność,
nudności i wymioty.

Dopiero po takich zwiastunach pojawia się żółtaczka oraz towarzyszące jej objawy:

ciemny kolor moczu,
jasny kolor stolca,
podwyższona temperatura,
osłabienie,
nudności,
brak apetytu,
podwyższenie enzymów wątrobowych we krwi.

Objawy żółtaczki mogą przejść po jakimś czasie. Oznacza to fazę przewlekłą, która może skutkować dalszym uszkodzeniem wątroby, nosicielstwem wirusa lub wyzdrowieniem. Nie należy jednak liczyć na samowyleczenie, gdyż zapalenie wątroby, bez odpowiednich badań na rodzaj wirusa i leczenia, może nawet doprowadzić do śmierci.

Najlepszą formą leczenia jest zapobieganie zachorowaniu. Profilaktyka żółtaczki to przede wszystkim szczepienia, a także zachowywanie higieny osobistej. Jeśli już dojdzie do zakażenia wirusem, leczenie zwykle odbywa się w szpitalu, nawet w przypadku zapalenia wątroby o łagodnym przebiegu, takim jak przy WZW typu A. Żółtaczka nie jest problemem, który można bagatelizować. Jeśli tylko pojawiają się takie objawy, jak zażółcenie skóry i błoń śluzowych, należy jak najszybciej udać się do lekarza. Może od tego zależeć zarówno zdrowie, jak i życie.

Przypisy

Magdzik W., (red.), Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zapobieganie i zwalczanie, „Vesalius” Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 1993.

Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0

Artykuły Wirusowe zapalenie wątroby

Wirusowe zapalenie wątroby typu C

Wirusowe zapalenie wątroby typu C wywoływane jest przez wirus HCV. Wirus ten jest o tyle niebezpieczny, że mimo iż zakażenie nim i ostre zapalenie wątroby częstokroć nie dają objawów, to bardzo ...

Ten typ wirusa charakteryzuje się możliwością wywołania nosicielstwa.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Wirusowe zapalenie wątroby typu B, zwane też żółtaczką typu B, należy do bardzo niebezpiecznych chorób zakaźnych. Choroba wywoływana jest przez wirus WZW B (HBV), którym zarazić się jest łatwiej ...

Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) wywołuje wirus HAV, który przenoszony jest za pośrednictwem brudnych rąk i zarażonej żywności. Na świecie rocznie choruje ok. 1,5 miliona ludzi. Im gorsze ...

Wirus HAV powoduje zapalenie wątroby typu A. Ten typ nazywany jest także żółtaczką pokarmową.

Coxackie wirusy przeciwciała

Wirus Coxsackie A i B należą do tak zwanych enterowirusów. Wirusy te są przenoszone drogą kropelkową oraz fekalno-oralną. Człowiek zaraża się nimi przez kontakt z brudem lub wydzielinami. Infekcje ...

Chora wątroba

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów naszego ciała. Niestety, ze względu na swój udział w wielu procesach, szczególnie w metabolizmie toksyn, jest ona narażona na trwałe ...

Wirusowe choroby weneryczne

Wirusowe choroby weneryczne (czyli choroby przenoszone drogą płciową wywoływane przez wirusy) mogą być dość niegroźne – tak jak kłykciny kończyste czy opryszczka genitaliów – lub w większości ...

Wirus HPV to najczęstszy wirus przenoszony podczas stosunku seksualnego.

Przeszczep wątroby

Przeszczepienie wątroby to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu chorego fragmentu wątroby (lub całości organu) i zastąpieniu go tkanką (lub organem) zdrowego dawcy. Jeśli przeszczepia się ...

Jeśli chodzi o dawcę organów to można wyróżnić dwa przypadki. W pierwszym z nich może nim stać się osoba jeszcze za życia oddając chorej osobie narząd parzysty (zazwyczaj w obrębie najbliższej rodziny lub za zgodą sądu rejonowego). Zupełnie inaczej się sprawa ma w przypadku osoby zmarłej.<br />
<br />
U dawcy pośmiertnego pobieranie narządów może zostać przeprowadzone w celach naukowych, diagnostycznych, leczniczych czy dydaktycznych. Może to się stać jednak nie wcześniej niż w momencie stwierdzenia śmierci mózgu, która jest tożsama ze śmiercią człowieka.<br />
<br />
W Polsce pobieranie narządów jest powszechnie uznawane za domniemaną zgodą. Można jednak wyrazić swój sprzeciw na podstawie pisemnego oświadczenia opatrzonego własnoręcznym podpisem, ustną deklaracją potwierdzoną formalnie przez świadków lub poprzez rejestrację w centralnym rejestrze sprzeciwów, prowadzony przez Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji "Poltransplant".<br />
<br />
Dlaczego motocykliści są często nazywani dawcami narządów? Na ten temat wypowie się prof. dr hab. Bolesław Rutkowski, nefrolog.

Rak wątroby

Rak wątroby jest piątym co do częstości występowania nowotworem, będącym przyczyną zgonów na całym świecie. Częściej dopada mężczyzn niż kobiety. Jego pierwsze objawy trudno rozpoznać. Można ...

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Alkoholowe choroby wątroby

Alkoholowe choroby wątroby – jak sama nazwa wskazuje – są wynikiem nadużywania alkoholu etylowego. Wątroba to drugi – pod względem wielkości – organ w naszym ciele. Położona jest pod żebrami po ...

Wątroba jest bardzo ważnym narządem organizmu zlokalizowanym w jamie brzusznej, pod prawym łukiem żebrowym. Jest podzielona na cztery płaty, jej masa wynosi ok. 1,5 kg. Narząd jest doskonale unaczyniony, zaopatrywany w krew z narządów całego ciała, co powoduje, że ulega ona filtracji.<br />
<br />
Ponadto, funkcją wątroby jest przemiana metaboliczna węglowodanów, tłuszczów i białek. Wątroba odpowiada również za wydzielanie żółci, jest bardzo ważnym narządem biorącym udział w procesie immunologicznym.<br />
<br />
Wątroba jest bardzo ważnym organem naszego ciała, co oznacza, że żadnej choroby nie można lekceważyć; nieodwracalne zmiany w obrębie jej struktury mają wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. Nie zawsze pacjent odczuwa jakieś dolegliwości. Uszkodzenie narządu może powstać w wyniku wirusów, spożywania leków i używek, takich jak alkohol i wskutek wielu innych czynników.

Dieta wątrobowa

Dieta wątrobowa jest zalecana w przypadku schorzeń wątroby. Właściwe odżywianie ma bowiem ogromne znaczenie dla funkcjonowania tego narządu. Dieta dla wątroby to przede wszystkim dieta ...

Usunięcie wątroby

Usunięcie wątroby to jeden ze sposobów leczenia osoby chorej na nowotwór. Rak wątroby najczęściej atakuje mężczyzn w wieku w wieku 50-60 lat. Czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia ...

Dzięki nieustannie rozwijającej się dziedzinie medycyny klinicznej, jaką jest transplantologia możliwe jest dokonywanie przeszczepów organów, które straciły swoje funkcje. Narządami, na których dokonuje się tego rodzaju zabiegów są np. serce, wątroba, trzustka czy nerki. W dwóch ostatnich przypadkach jest to metoda leczenia. Istnieją także przypadki, w którym transplantuje się złożone tkanki, czyli twarzy czy kończyny (2006r. Trzebnica), co znacznie ułatwia komfort życia pacjenta. Taki przeszczep to jedno z ostatnich osiągnięć medycyny.<br />
<br />
Jeśli chodzi o historię polskiej transplantologii to zaczyna się ona w 1966 roku. To właśnie w tamtych czasach dokonano pierwszego przeszczepu nerki (prof. J. Nielubowicz). W późniejszym okresie, w 1969r. odbył się pierwszy przeszczep serca (prof. J.Moll), 1983r. pierwszy przeszczep wątroby (prof. St.Zieliński), a w 1986r. przeszczep nerki z trzustką (prof. St.Zieliński).<br />
<br />
Transplantacja takich organów jak serce czy wątroba to zabieg, który ratuje życie pacjenta. Do tego takie rozwiązanie dotychczas uratowało zdrowie kilkunastu tysiącom pacjentów z niewydolnością nerek czy płuc. Przeszczep wyleczył też kilka tysięcy osób chorych na białaczkę.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie prof. dr hab. Piotr Kaliciński.

Wirusowe zapalenie stawów

Wirusowe zapalenie stawów może być wynikiem zakażenia kilku rodzajów wirusów, w tym wirusa HIV. Często jest mylone z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Jak więc je odróżnić?

Wirusowe zapalenie gardła

Wirusowe zapalenie gardła potocznie nazywane po prostu "przeziębieniem", wywoływane jest głównie przez rynowirusy, adenowirusy, enterowirusy, ale też wirusy grypy, cytomegalii, opryszczki, wirus ...

Typowymi objawami choroby gardła są obrzęk i zmiany błony śluzowej.

Toksyczna choroba wątroby

Toksyczna choroba wątroby to schorzenie wynikające z nadmiernego wystawiania wątroby na kontakt z toksycznymi substancjami, a w szczególności z alkoholem, lekami (psychotropowymi, ...

Marskość wątroby to stan, którego nie da się całkowicie wyleczyć.

Szczepienie przeciw WZW B

Szczepienie przeciw WZW B obowiązkowo powinno zostać wykonane u niemowląt, jak i osób należących do grupy wysokiego ryzyka. Wirusowe zapalenie wątroby typu B to schorzenie wywołane wirusem HBV. ...

Wirus zapalenia wątroby typu B powoduje zapalenie wątroby typu B. Jest to jedna z najczęstszych chorób zakaźnych występujących, która może prowadzić do śmierci i wywoływać powikłania prowadzące do marskości wątroby lub raka wątroby. Do zakażenia tym wirusem dochodzi poprzez kontakt z zakażoną krwią lub innymi płynami ustrojowymi, w konsekwencji powstanie zapalenie wątroby. Ostre zapalenie wątroby może trwać od kilku tygodni po kilka miesięcy. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i prowadzi do poważnych dolegliwości wątroby.<br />
<br />
Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może zapobiec, dzięki szczepieniom ochronnym. Ich działanie wpływa na wykształcenie odporności czynnej w organizmie. Układ odpornościowy organizmu kojarzy antygen wirusa, a w momencie kontaktu z nim, uruchamia się reakcja, która natychmiastowo zwalcza zakażenie. Jaki jest schemat szczepień na WZW B?

Szczepienie WZW typu B

Szczepienie WZW typu B jest szczepieniem obowiązkowym, czyli refundowanym przez NFZ. Szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B podaje się w ciągu pierwszej doby po urodzeniu dziecka.

Jakie czynniki mogą powodować choroby wątroby? Jak się okazuje, są to nie tylko wirusy.<br />
<br />
innymi przyczynami pojawienia się takiej dolegliwości może być również niewłaściwa dieta, która  w konsekwencji doprowadza do podwyższenia poziomu cholesterolu, ale także do choroby tej przyczynia się brak ruchu. Do tego dochodzi także cukrzyca i otyłość. Na skutek wymienionych czynników dochodzi do zaburzeń metabolicznych, a one prowadzą do zmian o charakterze zapalnym. Często takie przyzwyczajenia są lekceważone przez pacjentów, a to prowadzi do takich stanów, jak stłuszczenie wątroby, które wymaga natychmiastowego leczenia i zmiany trybu życia.<br />
<br />
Takie nieprawidłowości prowadzą także do zmian w enzymach wątrobowych. Warto więc co jakiś czas sprawdzać, jaki jest poziom cukru w organizmie, czy cholesterol utrzymuje się na stałym poziomie oraz jak wygląda gospodarka lipidowa.<br />
Największym problemem związanym z chorobami wątroby jest jednak alkohol. To właśnie on uszkadza ten ważny organ, a w konsekwencji może nawet prowadzić do marskości.

Układ pokarmowy

Dolegliwości związane z układem pokarmowym to najczęstsze przyczyny zgłoszeń pacjentów do lekarza. Mogą występować w każdym wieku, a znaczna część stanowi symptom tak zwanej niestrawności i ...

Jeśli chodzi o określenie rokowań w przebiegu nowotworów złośliwych, podaje się procent 5-letnich przeżyć chorych, którzy pokonali raka. Wskaźnik ten będzie większy przy nowotworach mało zaawansowanych, gdzie szansa na przeżycie jest znacznie większa, zaś mniejszy w przypadku nowotworu o bardziej zaawansowanej postaci. Wyleczalność raka żołądka wykrytego w pierwszym stadium wynosi 90%.<br />
<br />
Wyróżnia się 4 rodzaje zaawansowania klinicznego raka żołądka: wczesny, miejscowo zaawansowany, naciekający okoliczne narządy oraz dający przerzuty odległe.<br />
<br />
Dla każdej z wymienionych grup rokowanie jest zupełnie inne. W naszym kraju jednak często obserwuje się zjawisko polegające na tym, że do lekarza zgłaszają się pacjenci będący w 3 lub 4 stadium choroby, gdzie szansa na przeżycie wynosi około 5-30%.<br />
<br />
Jeśli chodzi o objaw,y to niepokojącym sygnałem mogą być: utrata łaknienia, smoliste stolce, bolesność i dyskomfort w nadbrzuszu oraz okresowe nudności i wymioty.<br />
<br />
Temat zachorowalności na raka żołądka porusza dr hab. n. med. Krzysztof Jeziorski, onkolog.

Wirus HAV (WZW typu A)

Wirus HAV (Hepatitis A Virus) dostaje się do organizmu człowieka drogą pokarmową. Do zakażenia dochodzi na skutek nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny . Badanie polega na wykrywaniu ...

Kilka lat temu wprowadzono obowiązkowe szczepienia ochronne przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B u noworodków. Takie działanie miało na celu zmniejszenie w późniejszym czasie liczby chorujących na to schorzenie w ogóle populacji. Do tego osobom, które w dzieciństwie nie miały przeprowadzonej takiej profilaktyki zaleca się, aby szybko nadrobiły to szczepienie. Wyjątkiem są chorzy, który już zdążyli „złapać” ta odmianę wirusa. W tym przypadku jedynym rozwiązaniem jest  kuracja lekami przeciwwirusowymi i interferonem, który nie jest obojętny dla organizmu.<br />
<br />
Pesymizmu dodaje jednak fakt, iż póki co nie ma możliwości zaszczepienia się przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C. Z tego powodu prorokuje się, że to właśnie ta choroba stanie się głównym problemem epidemiologicznym w hepatologii.<br />
<br />
Jakie zagrożenie stanowi ta choroba dla kobiet, które są w ciąży? Czy wirusowe zapalenie wątroby może w jakimś stopniu grozić chorobą dla dziecka? Na to pytanie odpowie  hepatolog, profesor Janusz Cianciara.

Kleszczowe zapalenie opon mózgowych

Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza – obie te choroby przenoszą kleszcze. Nie są to jednak choroby powodowane przez samego kleszcza, ale przez drobnoustroje, którymi ten pajęczak jest ...

Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego (ang. myocarditis, ZMS) to proces zapalny, o różnej etiologii, obejmujący mięsień serca, który może doprowadzić do zniszczenia części mięśnia i, w efekcie, do ...

Początkowe bóle w obrębie klatki piersiowej mogą zakończyć się nagłym zgonem.

Pytania do eksperta

Wirusowe zapalenie wątroby w ciąży

Nazywam się Emilia, mam 32 lata. Zaszłam w ciążę (obecnie jestem w 7 miesiącu). Mieszkam teraz na terytorium UK i stała się rzecz dziwna. Zaczęła mnie swędzieć skóra, o czym oznajmiłam lekarzowi prowadzącemu. Teraz dowiedziałam się, że jest duże prawdopodobieństwo, chyba nawet bardzo duże, że posiadam tego wirusa. Częściej badam płód i za 2 dni jadę na jakieś już bardziej specjalistyczne ...

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin