Jak dobrać zabawki dla dziecka autystycznego?

Dziecko autystyczne rozwija się inaczej niż jego rówieśnicy. Czasami ma zupełnie inne preferencje niż pozostałe dzieci. Dlatego wybór zabawek dla dziecka chorego na autyzm może być trudniejsze niż zakup zabawek dla zdrowego dziecka. Rodzina dziecka autystycznego ma przed sobą spore wyzwanie, które poniższy artykuł postara się ułatwić.



Krok 1. Obserwuj dziecko podczas zabawy. W większości przypadków dziecko autystyczne preferuje zabawę częściami zabawek zamiast całymi zabawkami. Możesz w trakcie takiej zabawy obserwować, co dziecko wybiera - jakie kolory, tekstury, czy lubi miękkie czy twarde zabawki.

Krok 2. Zwróć uwagę na zachowanie dziecka, co robi samo ze sobą. Zachowania skierowane na siebie samego zazwyczaj oznaczają jakieś potrzeby rozwojowe lub ruchowe. Spełnienie takich potrzeb może okazać się bardzo proste, na przykład:

  • Jeśli dziecko lubi klaskać, może ucieszyć się z grzechotki.
  • Jeśli lubi przyciskać do siebie różne przedmioty, dobrym pomysłem będzie duży miś do przytulania.

Krok 3. Porozmawiaj z lekarzem dziecka o tym, jakie zdolności psychoruchowe powinny być rozwijane u dziecka. Postaraj się wyszukiwać zabawki, które wspomogą te konkretne zdolności.

Krok 4. Rozejrzyj się za zabawkami stymulującymi rozwój ruchowy i społeczny. W sklepach dostępne są zabawki zaprojektowane specjalnie dla dzieci chorych na autyzm, ale korzystne dla rozwoju mogą być też zwykłe zabawki.

Zalecenia dotyczące wieku dziecka nie są aż tak ważne, jeśli zabawka się spodoba. Pamiętaj jednak o bezpieczeństwie (np. kiedy dziecko może połknąć zbyt małe części).

Krok 5. Dziecko autystyczne potrzebuje zabawek, które pobudzają różne zmysły równocześnie. Bardzo ważna jest stymulacja:

  • ogólnych zdolności motorycznych,
  • koordynacji wzrokowo-ruchowej,
  • utrzymywania równowagi,
  • wzrokowa.

Taką stymulację zapewnią dziecku zabawki takie jak:

  • trampolina,
  • baseny z piłkami zamiast wody,
  • huśtawka.

Krok 6. Zabawki wykonane z materiału bywają dobrze odbierane przez dzieci z autyzmem. Powinny one jednak angażować więcej niż zmysł dotyku. Takimi zabawkami są na przykład miękkie piszczące lub świecące piłeczki.

Krok 7. Nie zapominaj o klasyce. Zwykłe zabawki takie jak klocki, piłki czy gry planszowe mogą być wykorzystane do pobudzenia umiejętności społecznych dziecka. Jeśli dziecko bawi się z kimś, uczy się współpracy i przyzwyczaja do interakcji z innymi ludźmi.

Krok 8. Nie tylko zabawki mogą służyć do zabawy. Daj dziecku możliwość dotknięcia nowych tekstur - piasku, nieugotowanego makaronu, ryżu, grochu. Autyzm zazwyczaj powoduje u dzieci niechęć do zmian, a podsuwanie im nowych rzeczy od czasu do czasu może pomóc sobie z tym radzić.

Krok 9. Instrumenty muzyczne to świetne zabawki dla dzieci z autyzmem. Pobudzają różne zmysły, szczególnie słuch i koordynację. Instrumenty dęte pomogą dziecku rozwinąć umiejętności motoryczne, a ksylofony, keyboardy i bębenki będą stymulować wzrok, słuch i motywować dziecko do aktywności.

Krok 10. Śpiewanie piosenek i inne zajęcia muzyczne uczą dziecko naśladownictwa i interakcji.

Kilka uwag na koniec:

  • Staraj się zachęcić dziecko do interakcji z innymi dziećmi podczas zabawy.
  • Powtarzaj różne czynności i zachęcaj dziecko do powtarzania.
  • Nie narzucaj dziecku zbyt wiele czynności na raz.
  • Czasami pozwól dziecku pobawić się samemu.
  • Staraj się nie zamieniać czasu przeznaczonego na zabawę w lekcję.
     

Bibliografia

Moor J., Śmiech, zabawa i nauka z dziećmi o profilu autystycznym, Cyklady, Warszawa 2006, ISBN 83-60279-06-3
Luepker I., Reichenberg-Ullmann J., Ullmann R., Zespół Aspergera i autyzm - skuteczne leczenie bez psychotropów, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010, ISBN 978-83-928687-1-2
Danielewicz D., Pisula E., Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-586-2
Błeszyński J., Wspomaganie rozwoju osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2004, ISBN 83-7308-349-9

Artykuły Autyzm

Autyzm nie jest jednolity, u każdego dziecka występują nieco inne zaburzenia. Być może właśnie dlatego, że - jak odkryto - podobnie jak w cukrzycy, mamy do czynienia z różnymi typami autyzmu.

Wyróżniono dwa różne typy autyzmu

Po ukończeniu pierwszego roku życia dziecko przestaje być niemowlęciem. Od pierwszych dni rodzice towarzyszą szkrabowi w jego małych i dużych sukcesach, wspierają, chronią, pielęgnują, oklaskują ...

Rozwój dziecka rocznego

Kiedy na świat przychodzi dziecko, rodzice od początku zabiegają o to, by noworodkowi było jak najlepiej – karmią, przewijają, uspokajają, noszą na rękach. Bezustannie towarzyszą im też obawy i ...

Prawidłowy rozwój dziecka

Opóźniony rozwój mowy dziecka to częsta przyczyna zmartwień rodziców, którzy zachodzą w głowę, dlaczego ich pociecha nie rozmawia z rówieśnikami, nie inicjuje kontaktów słownych, posługuje się ...

Opóźniony rozwój mowy

Autyzm to złożone i tajemnicze zaburzenia związane z upośledzeniem zdolności odczytywania motywów innych ludzi, posługiwania się językiem i uczestniczenia w interakcjach społecznych. Nie ma dwóch ...

Rodzaje autyzmu

Rodzice dzieci autystycznych stoją przed poważnym wyzwaniem wychowania maluchów, które wykazują specyficzne trudności rozwojowe. Często czują się osamotnieni, pozbawieni wsparcia i fachowej ...

Rodzice dzieci autystycznych

Zespół sawanta (ang. Savant Syndrome) to niezwykła dysfunkcja mózgu, która polega na tym, że osoby upośledzone umysłowo prezentują ponadprzeciętne zdolności. Sawanci zwykle mają doskonałą pamięć ...

Zespół sawanta

Echolalia rozumiana jako patologia umiejętności komunikacyjnych polega na stereotypowym powtarzaniu części słów albo całych wyrazów czy fraz wypowiedzianych wcześniej przez inne osoby bądź ...

Echolalia

Witaminy dla ciężarnych pozwalają chronić dziecko już od poczęcia. Kobiety ciężarne muszą zdawać sobie sprawę, jak bardzo witaminy i minerały są potrzebne do tego, by rozwój dzieci przebiegał ...

Autyzm to choroba, której przyczyny nie są jeszcze do końca wyjaśnione. Wiadomo, iż na jej rozwój składa się obecność kilku różnych czynników ryzyka zarówno o podłożu genetycznym, jak i środowiskowym.

Autyzm wczesnodziecięcy został wyodrębniony w 1943 roku przez Leo Kannera jako zespół objawowy, charakteryzujący się trzema kardynalnymi cechami patologii funkcjonowania – skrajnym unikaniem przez ...

Autyzm u trzylatka

Czym różni się autyzm atypowy od zwykłego autyzmu wczesnodziecięcego? Jakie są objawy autyzmu atypowego? Jak odróżnić autyzm atypowy od innych zaburzeń ze spektrum autyzmu?

Autyzm atypowy

Zaburzenia rozwoju mowy u dzieci mogą powstawać na skutek różnych chorób, na przykład autyzmu. Autyzm dziecięcy należy do schorzeń rozległych, nie w pełni jeszcze opisanych. U niektórych dzieci ...

Zaburzenia mowy u dzieci - to nie zawsze autyzm

Autyzm to zaburzenie rozwojowe, w którym ważną rolę odgrywa funkcjonowanie mózgu. Choroba polega na odcięciu się człowieka od zewnętrznego świata, ograniczeniu wymiany informacji ze środowiskiem, ...

Dziecko z autyzmem obsesyjnie ustawia puszki.

Całościowe zaburzenia rozwojowe to autyzm wczesnodziecięcy, autyzm atypowy, zespół Aspergera, zespół Retta i dziecięce zaburzenie dezintegracyjne. Czym objawia się każda z tych chorób?

Całościowe zaburzenia rozwojowe

Autyzm u dzieci to grupa zaburzeń, które wpływają na zdolność komunikowania się, utrzymywania kontaktów społecznych i okazywania emocji. Objawy autyzmu są zwykle widoczne u dwuletnich dzieci, ...

Objawy autyzmu u dwulatka

Autyzm jest jednym z wielu złożonych zaburzeń neurorozwojowych. Charakteryzuje się zaburzeniami społecznymi, trudnościami w komunikacji oraz ograniczonymi, powtarzającymi się i stereotypowymi ...

Objawy autyzmu u małych dzieci

Autyzm jest złożonym schorzeniem neurologicznym charakteryzującym się zaburzeniami komunikacji uczuć, integracji wrażeń zmysłowych, problemami z komunikowaniem się i funkcjonowaniem społecznym. ...

Rehabilitacja dzieci z autyzmem

Autyzm wczesnodziecięcy opisał Leo Kanner. Stworzył on kryteria autyzmu, które obowiązują do dzisiaj. Obserwując dzieci wyróżnił spośród nich grupę, u której zaobserwował inne objawy niż u dzieci ...

Autyzm wczesnodziecięcy - objawy i przyczyny

Ludzie często zastanawiają się jak bardzo powszechny jest autyzm? Naukowcy do tej pory sadzili, iż częstość występowania spektrum zaburzeń autystycznych u amerykańskich dzieci wynosi 1 na 150 ...

Autyzm bardziej powszechny niż się spodziewano

Autyzm może być spowodowany kilkoma rzadkimi mutacjami genetycznymi - tak wynika z szeroko zakrojonych międzynarodowych badań. Jednak odnalezienie przyczyn autyzmu jest jak układanie puzzli, nie ...

Autyzm wywołany przez mutację genetyczną?

Odbiór informacji przez nasze zmysły oraz ich celowa organizacja w naszym ośrodkowym układzie nerwowym (tzw. integracja sensoryczna) to procesy, które umożliwiają odpowiednią interpretację ...

Sensoryzmy

Niemożność komunikacji z dziećmi autystycznymi była przez lata powodem postrzegania ich jako upośledzonych intelektualnie. Badania wykazują jednak, że większość osób dotkniętych tą chorobą ma ...

Dziecko autystyczne

Zabawa odgrywa istotną rolę w życiu każdego dziecka: rozwija, edukuje, pozwala na nabywanie nowych umiejętności społecznych, komunikację i kontakt z rówieśnikami. Myśląc o zabawie autystycznego ...

Zabawy dla dzieci z autyzmem

Autyzm jest ciężkim zaburzeniem powodującym powstanie w rodzinie stanu przewlekłego napięcia i stresu, który może negatywnie wpływać na rozwój i funkcjonowanie rodzeństwa autystycznego dziecka. ...

Autyzm a rodzina

Z obserwacji wynika, że świat osób autystycznych jest pełen chaosu i niepokoju. Głównym więc zadaniem nas, jako terapeutów - pedagogów jest podjęcie wysiłku, by ich świat uporządkować, wprowadzić ...

Agresja u dziecka

Ponad 35 lat po wprowadzeniu przez Leo Kannera w 1943 r. terminu „wczesny autyzm dziecięcy” amerykańskie badaczki Lorna Wing i Judith Gould zaproponowały termin „spektrum zaburzeń autystycznych” . ...

„Triada autystyczna”, czyli charakterystyczny wzorzec objawów w autyzmie

Związek zachorowania na autyzm z płcią od dawna stanowi przedmiot  intensywnych badań naukowych. Wraz z upływem czasu pogłębia się nasza wiedza dotycząca genetycznego podłoża choroby, wciąż ...

Czy istnieje związek autyzmu z płcią?

Terapia behawioralna jest jedną z głównych metod leczenia autystycznych dzieci. Zalecana jest zwłaszcza we wczesnej interwencji, czyli w przypadku dzieci, które nie ukończyły 3. roku życia. Jej ...

Metoda behawioralna

Pojawiające się u części dzieci autystycznych zachowania agresywne lub autoagresywne wywołują u rodziców reakcję w postaci bezradności, lęku i rozpaczy. Niezrozumiałe dla nich złość, krzyk i próby ...

Autyzm a agresja

Jeżeli twoje dziecko ma podejrzenie autyzmu lub jego zachowanie wzbudza twoje obawy, nie zwlekaj z konsultacją  u specjalisty. W Polsce jest wiele ośrodków, które służą pomocą dotkniętym tym ...

Autyzm - gdzie znajdziesz pomoc

Dla wielu rodziców diagnoza „autyzm” brzmi jak wyrok. Wielu z nich wspomina, że chwila usłyszenia diagnozy jest momentem, w którym zawalił się cały ich świat. Po uczuciu niedowierzania i podawaniu ...

Autyzm - rady dla rodziców

Kiedy u 18-miesięcznego Rauna Kaufmana zdiagnozowano autyzm, miał iloraz inteligencji poniżej 30. Obecnie odnosi sukcesy naukowe i inspiruje swoich studentów do pracy z dziećmi z zaburzeniami ...

Metoda Opcji w leczeniu autyzmu

Przez długi okres sądzono, że szczepienia mogą powodować autyzm. Teza została obalona, ale nieprzychylna wieść rozniosła się i głośnym echem zbiera plony. Wiele osób obawia się szczepień, unika ...

Szczepienia w okresie rozwojowym

Autyzm. To słowo budzi lęk. Przywodzi nam na myśl obraz ludzi, którzy żyją odizolowani, w swoim świecie. Do niedawna uważano, że jest to uszkodzenie mózgu i w związku z tym nie ma nadziei na ...

Co to jest autyzm?

Jak dotąd nie odkryto czynnika odpowiedzialnego za rozwój autyzmu. Nie ma jednego genu, który powoduje autyzm. Można mówić jedynie o pewnej podatności genetycznej do zachorowania. Uznaje się ...

Przyczyny autyzmu

Rozpoznanie autyzmu nie jest proste. Postawienie diagnozy wymaga dokładnej obserwacji dziecka i jego zachowań oraz często wielu wizyt w przychodni specjalistycznej. Chorego bada zespół ...

Diagnostyka autyzmu

Obecnie wczesna diagnoza autyzmu u dziecka daje mu szansę na wyleczenie lub zminimalizowanie objawów. Leczenie autyzmu to w dzisiejszych czasach nie tylko psychoterapia. Lekarze amerykańscy ...

Metody leczenia autyzmu

Zespół Aspergera albo inaczej syndrom Aspergera uznaje się za łagodną odmianę autyzmu. Jakie są przyczyny i objawy zespołu Aspergera?

Co to jest zespół Aspergera?

Po postawieniu diagnozy „autyzm” rodzice przeżywają szok. Potem zaczynają się próby adaptacji do tej wiadomości. Ten proces przypomina na początku żal po stracie. Strata dotyczy wizji dziecka, ...

Diagnoza autyzm - miejsce rodziny

Autyzm

Zdrowie

Pytania do eksperta

Dziecko nie naśladuje podczas zabaw - czy to może być autyzm?

Witam, jestem mamą 11-miesięcznego chłopca. Synek ruchowo rozwija się bardzo dobrze. Od ok. 3 tygodni chodzi z naszą pomocą. Martwi mnie to, że nie pokazuje paluszkiem, nie robi „papa”, nie klaszcze, nie robi „kosi-kosi”. Jak mu to pokazuję, to uśmiecha się do mnie, ale nie chce naśladować. Umie robić „Indianina” (mąż go uczył). Nauczył się od razu i teraz, jak mu się przypomni, to tak robi. ...
Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Agresywne zachowanie dziecka - czy to autyzm?

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Mój syn macha rękami lub głową - czy to normalne?

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »